Adana mutabakatı, Türkiye ile Suriye arasında terörle mücadele konusunda imzalanan tek anlaşma değil. AK Parti döneminde...

Özet (TL;DR) @ 2019-01-25T09:28:58.000Z: Adana mutabakatı, Türkiye ile Suriye arasında terörle mücadele konusunda imzalanan tek anlaşma değil. AK Parti döneminde 2010 yılında imzalanıp 2011 yılında TBMM'de kabul edilerek yürürlüğe giren…

Adana mutabakatı Turkiye ile Suriye arasında terorle mucadele konusunda imzalanan tek anlaşma değil. AK Parti doneminde 2010 yılında imzalanıp 2011 yılında TBMM'de kabul edilerek yururluğe giren anlaşma ile Turkiye ve Suriye, Adana mutabakatını geliştirerek, teror orgutlerine karşı ortak mucadelede kapsamlı bir çerçeve oluşturdu.

(C) AA /

Anlaşmanın yururlukten kaldırıldığına dair bir kayda da ulaşılamaması dikkat çekti.

YEN İDEN NASIL GÜNDEME GELDİ?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da 2019'un ilk yuz yuze goruşmesini gerçekleştirdi. Goruşmenin ana gundem maddesi Suriye olurken, Putin'in Turkiye ile Suriye arasında imzalanan 1998 Adana Mutabakatı'nı hatırlatması dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Erdoğan da, Ankara'da Kara Harp Okulu'ndaki konuşmasında, 'Adana Mutabakatı'nın uzerinde ısrarla durulması gerektiğini' soyledi.

AK PART İ DÖNEMİNDE 49 ANLAŞMA KABUL EDİLDİ, BİRİ TERÖRLE MÜCADELE İÇİN

Erdoğan ve Putin'in bu açıklamalarının ardından yeniden gundem olan, Adana mutabakatı Turkiye ile Suriye arasında terorle mucadele konusunda imzalanan tek anlaşma değil. AK Parti doneminde TBMM'de Suriye ile imzalan 49 anlaşma kabul edildi. Bunlardan biri de Adana mutabakatını geliştirmeyi amaçlayan anlaşma oldu.

Turkiye Cumhuriyeti Hukumeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hukumeti Arasında Teror ve Teror Örgutlerine Karşı Ortak İşbirliği Anlaşması, 21 Aralık 2010 tarihinde Ankara'da donemin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Suriye Dışişleri Bakanı Walid Mouallem tarafından imzalandı.

TBMM'de 6 Nisan 2011'de kabul edilen anlaşma Cumhurbaşkanı'nın onaylamasının ardından 26 Nisan 2011'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yururluğe girdi.

ANLA ŞMADA NELER VAR?

22 maddeden oluşan ve Adana Mutabakatına atıf yapılan anlaşmada amaç şoyle anlatıldı:

"Bu Anlaşma, Taraflar arasında;

-- 20 Ekim 1998 tarihinde imzalanan Adana Mutabakatını geliştirmeyi ve daha etkin kılmayı,

-- Tarafların guvenliği ile istikrarını tehdit eden teror ve teror orgutlerine karşı ortak mucadelede yasal ve kapsamlı bir çerçevesinin oluşturulmasını,

-- Bu bağlamda teror ve teror orgutlerine karşı ortak mucadelede başarıya ulaşmasını ve somut sonuçların teminini sağlamak uzere uygun ortak bir terorle mucadelesi geliştirmeyi,

-- Bu konularda istihbarat paylaşımını ve bilgi değişimini,

-20 Ekim 1998 tarihli Adana Mutabakatını gereğince oluşturulan, Özel Temsilciler dahil mevcut mekanizmalar ile Üst Duzey Askeri Diyalog Toplantısı kapsamında oluşturulan Adana Mutabakatı Guvenlik İşbirliği Alt Çalışma Grubu mekanizması vasıtasıyla; tum şekilleriyle terorle ve teror orgutlerine karşı mucadeleyi ve bu konuda somut sonuçlar elde etmek uzere, samimi ve kararlı bir guvenlik işbirliğini amaçlamaktadır."

ANLA ŞMADA PKK 'TERÖR ÖRGÜTÜ' OLARAK YER ALDI

Anlaşmaya gore taraflar, hiçbir teror orgutunun, ozellikle PKK/KONGRA-GEL teror orgutu ve uzantılarının, yan oluşumlarının, kendi topraklarını kullanmalarına, guvenlik ve istikrarını bozmalarına izin vermeyecek. Ayrıca iki ulke de bu orgutlerin kamp, eğitim merkezi ve diğer tesisleri kurmalarına; militan toplama ve silah, patlayıcı madde, lojistik destek ve terorizmin finansmanı teminine; terorizmin finansmanı kapsamında kaçakçılık ve ticaret yapmalarına; eğitim ve propaganda faaliyetlerinde bulunmalarına; yasa dışı sınır geçişi yapmalarına; diğer tarafa ve uçuncu ulkelere militan, silah ve patlayıcı madde aktarılmasına; gorsel ve yazılı basın faaliyetlerinde bulunmalarına; bu faaliyetler için kaynak ve araç bulmalarına ve uygun ortam yaratmalarına musaade etmeyecek.

ORTAK OPERASYON, TUTUKLAMA VE TUTUKLULARIN İADESİ

Anlaşma, gerektiğinde ortak operasyon gerçekleştirme olanaklarının araştırılmasını da hukum altına alıyor. Anlaşma uyarınca terorist grupların uyeleri ve işbirlikçileri bir taraftan diğer tarafa kaçanlar da dahil tutuklanacak, tutuklanan kişiler talep eden tarafın vatandaşıysa o tarafa teslim edilecek.

Anlaşmaya gore ayrıca, bir tarafın talep etmesi ve diğer tarafın uygun gormesi halinde, yakaladıkları, tutukladıkları diğer tarafın vatandaşı olan teror orgutu mensuplarının

Y ÜRÜRLÜKTE 3 YIL KALACAK, İTİRAZ OLMAZSA OTOMATİK UZAYACAK

Anlaşmada yururluk suresine ilişkin de hukum yer aldı. Buna gore anlaşma uç yıl yururlukte kalacak. Taraflardan birinin anlaşmanın sona erdirilmesi yonundeki niyetini, anlaşmanın sona ermesinden en az uç ay (90 gun) once diğer tarafa diplomatik kanallardan yazılı olarak bildirmesi gerekiyor. Aksi taktirde anlaşmanın yururluk sureci uçer yıllık sureler halinde otomatik olarak uzayacak.

Hem Turkiye hem de Suriye'nin soz konusu anlaşmanın yururlukten kaldırılmasına yonelik girişimde bulunduğuna ilişkin bir bilgiye ulaşılamadı.