Özet (TL;DR) @ 2019-01-24T06:07:48.000Z: "Huzur", "Saatleri Ayarlama Enstitüsü" ve "Beş Şehir" eserleriyle okuyucuların kalbinde yer edinen Türk edebiyatının önemli yazar ve şairlerinden Ahmet Hamdi Tanpınar, vefatının 57. yılında yad…


Ahmet Hamdi Tanp ınar, 23 Haziran 1901'de Kadı Huseyin Fikri Efendi ile Nesime Bahriye Hanım'ın oğlu olarak İstanbul'da dunyaya geldi.Adını ilk kez 1920'de "Altın Kitap" dergisinde yayınlanan "Musul Akşamları" şiiriyle duyuran Tanpınar'ın eserleri, Dergah, Milli Mecmua, Hayat, Goruş, Ülku, Varlık, Oluş, Kultur Haftası ve Aile dergilerinde okuyucuyla buluştu.

Ahmet Hamdi Tanpınar, lise oğrencisiyken şiirlerinden tanıdığı Yahya Kemal Beyatlı'nın etkisiyle 1919'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakultesi'ne girdi.

Beyatlı ile Mehmed Fuad Koprulu, Cenab Şahabettin, Ömer Ferit Kam ve Babanzade Ahmet Naim'in derslerine devam eden başarılı edebiyatçı, 1923'te Şeyhi'nin "Husrev u Şirin" başlıklı mesnevisi uzerine yazdığı lisans teziyle Edebiyat Fakultesinden mezun oldu. Şiir zevkinin oluşumunda ozellikle Beyatlı ile Ahmet Haşim'in etkisi olduğunu yazılarında da aktaran Tanpınar'ın, 1926'da Milli Mecmua'da "Ölu" adlı şiiri, 1927 ve 1928'de ise Hayat dergisinde yedi şiiri yayımlandı. Usta edebiyatçının ilk yazısı ise 20 Aralık 1928'de yine Hayat dergisinde çıktı.

Usta kalem, şiir dışında ikinci bir çalışma alanı olarak çeviriye de başlayarak, 1929'da E.T.A. Hoffmann'ın "Kremon Kemanı" ile Anatole France'tan "Kaz Ayaklı Kraliçe Kebapçısı" adlı kitapları çevirdi.

" 19. ASIR TÜRK EDEBİYATI KÜRSÜSÜ"NDE GÖREV YAPTIAhmet Kutsi Tecer ile 1930'da Ankara'da Goruş dergisini çıkarmaya başlayan Tanpınar, 1932'de Kadıkoy Lisesi'ne, 1933'te ise estetik mitoloji dersi vermek uzere Sanayi-i Nefise Mektebi'ne atandı.Ahmet Hamdi Tanpınar, 1939'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakultesi'nde yeni kurulan "19. Asır Turk Edebiyatı Kursusu"nde profesor olarak gorev aldı.Tanzimattan sonraki Turk edebiyatının tarihini yazmakla gorevlendirilen yazar, İslam Ansiklopedisi'ne de maddeler yazdı.Yazar Tanpınar, 1940'ta Kırklareli'nde topçu teğmeni olarak vatani gorevini yaptı, 1942'de CHP Kahramanmaraş Milletvekili olarak Meclis'e girdi.İlk kez 1944'te tefrika halinde yayınlanan "Mahur Beste" adlı romanı, 1975'te basılan Tanpınar, eserini Lale Devri'nin unlu hanende ve bestekarı Eyyubi Ebubekir Ağa'ya ithaf etti.Tanpınar'ın 1948'de tefrika halinde yayımlanan "Huzur" eseri, 1949'da kitap haline getirilerek okuyucuyla buluştu.Bir sure Milli Eğitim Mufettişliği de yapan Tanpınar, 1949'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakultesi Turk Dili ve Edebiyatı Bolumu'nde yeniden gorev yapmaya başladı."Sahnenin Dışındakiler" eseri vefatından sonra kitap olarak basıldıUsta edebiyatçının, Turk insanının doğu ile batı arasında bocalamasını irdeleyen "Saatleri Ayarlama Enstitusu" eseri 1961'de yayımlandı."Mahur Beste" ve "Huzur" eserleriyle birlikte uçleme oluşturan, Anadolu'da suren Kurtuluş Savaşı ve İstanbul'daki aydınlarla birlikte halkın değişik kesimlerinden insanların farklılaşan hayatları ve bu mucadeleye dahil oluşlarını işleyen "Sahnenin Dışındakiler" kitabı ise 1950'de tefrika edilip, vefatından sonra 1973'te basıldı.Ahmet Hamdi Tanpınar'ın tamamlanamamış ve oldukten sonra notları içerisinden toparlanarak yayına hazırlanan romanı "Aydaki Kadın" 1987'de Adam Yayınları tarafından basıldı. İstanbul, Bursa, Ankara, Erzurum ve Konya şehirlerini doğal, tarihi ve kulturel yapılarıyla anlattığı "Beş Şehir" isimli eseri de kaleme alan Tanpınar, romanlarında gerçekçi ve sosyal sorunlara eğilen tarzıyla dikkati çekti.Geçirdiği kalp krizi nedeniyle 23 Ocak 1962'de İstanbul'da vefat eden usta edebiyatçı, Rumelihisarı Aşiyan Mezarlığı'nda Yahya Kemal'in mezarının yanı başına defnedildi. Mezar taşında, kendi dizeleri olan "Ne içindeyim zamanın/Ne de busbutun dışında" ifadeleri yer alıyor.

ESERLER İ:

Tanpınar, Mahur Beste, Huzur, Sahnenin Dışındakiler, Saatleri Ayarlama Enstitusu, Ay'daki Kadın romanlarını, Abdullah Efendi'nin Ruyaları, Yaz Yağmuru adlı oykuleri kaleme aldı. Ayrıca Beş Şehir ve Yaşadığım Gibi adlı deneme eserleriyle Tevfik Fikret, Namık Kemal, Edebiyat Üzerine Makaleler ve Yahya Kemal adlı inceleme ve araştırma kitaplarını okuyucuyla buluşturdu.