Özet (TL;DR) @ 2019-01-21T13:40:00.000Z: Sağlığa Evet Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, Seyr-i Sabah programında devletin tütün üreticisinin değil halk sağlığının yanında olması gerektiğini söyledi. Dağlı, tütün sektöründe çalışmış…


Seyr-i Sabah

13:40 21.01.2019(Guncellendi 14:40 21.01.2019) URL'yi kısaltın

Sağlığa Evet Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, Seyr-i Sabah programında devletin tutun ureticisinin değil halk sağlığının yanında olması gerektiğini soyledi. Dağlı, tutun sektorunde çalışmış birinin devlette olmasının kabul edilemez olduğunu dile getirdi.

(C) AA /

Turkiye tutunle mucadele savaşını giderek kaybediyor. Çıkan kanunlar ve devletin ust duzey yetkililerinin yoğun sigara karşıtı soylemlerine rağmen insanlar giderek daha fazla sigara içiyor. Sağlığa Evet Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, Seyr-i Sabah programında atılan adımları değerlendirerek devletin kendine yanlış tarafı seçtiğini soyledi. Dağlı, halkı korumakla yukumlu bir kişinin sigara sektorunden gelmesini yanlış bulduğunu dile getirdi:

' SİGARA İÇENLER DÜŞMAN DEĞİL KURBAN'

"38 yıllık hekimim. İlk mesleğe başladığımda reçete yaz, hasta olanı tedavi et deniyordu. Tıp fakultesinde hastalığı onlemeye yonelik hocalarımız oldu. Bize geldiğinde hastalığın zarar verdiği insanları goruyor, onların hayatına kalite katmaya çalışıyoruz. Biz bu acı ve masraflar ortaya çıkmadan hareket etmek için hareket etmeliyiz. Ben tutunle mucadelenin anası gibiyim. Birçok politikacıyı gorduk yıllarca. Tutun ureticileri destekleniyordu. Cenevre'de Turk yetkililer gelip sen Turk tutunune karşı mısın diyorlardı. Sigara içenler duşman değil kurban. Bizim duşmanımız tutun endustrisi. Eğer Turk tutun endustrisi alkışlanırsa, halk sağlına kastedilmiş olunur.

Hukumetin eylem ve soylemler birbirini yakın zamana kadar tutuyordu. 2007'de cumhurbaşkanının yaptığı bir konuşmada gozlerim yaşarmıştı. Uygulamanın iyi olması için 2011 yılına kadar buyuk bir titizlik gosterildi. Sonra birden bire bir isteksizlik bir gonulsuzluk goruntusu ortaya çıktı. Ben 1980'lerin sonlarından bu yana tutun kontrolunu izledim hukumetlerin. Herkes kapalı alandaki sigara yasağına destek verdi. Ama bu yılların içinde kimsenin yapmadığı bir şey başımıza geldi: Ulus otesi bir sigara firmasının ust duzey yoneticisi ticaret bakan yardımcılığına atandı. Bu zatın sosyal medya kimliğinde yaptığı her şey yazıyor. Çalıştığı BAT firması Tekel'in sigara bolumunu satın alan firma aynı zamanda. Bu şahsın tercihidir hayatını hangi kulvarda nasıl yaşayacağı. Sattıkları urunler şu anda yasaldır. Ama ben halkını korumakla yukumlu bu konuda iddialı bir yonetimin bir kişiyi yonetici yapmasını anlayamıyorum. Bizim de taraf olduğumuz tutunle kontrolu çerçeve sozleşmesi var. Bunun 5.3 maddesi urunleri oldurucu olduğundan tutunle ilgili şeylerle çıkar ilişkisi olan kişilerin devlet memuru olmaması gerektiğini soyler. Her yıl dunyada yaklaşık 7 milyon kişi bilerek satılan tutun urunleri yuzunden oluyor. Bir depremde fırtınada olmek gibi bir şey değil bu. Kullanıcısının yarısını olduren bir urunden bahsediyoruz. 62 milyar dolar kar ediyor bu insanlar ve olumune neden oldukları her kişi için 9.200 dolar kazanmışlar. İnsanlar hastalanıyor ve oluyor denince insanlar bir şey anlamayabilirler. Ben doktorun, akciğer kanseri olmuş bir insanın nasıl kıvrandığını goruyorum. Turkiye'de 100 bin kişinin ustundeki insan birçok sebeplerle oluyor. Çocuklar astım krizine giriyor.

' KANUNLAR İYİ AMA BUNLARI KİM DENETLEYECEK?'

(C) AA /

Duz paket uygulaması çok iyi bir uygulamadır. Paketler tek tip olacak. Firma ismi olmayacak. Paketin bir reklam unsuru olmasını ortadan kaldırıyorsunuz. 2014 yılından beri 9 basın açıklaması yapılmış ve sonunda yasa çıktı. Ama aynı yasada satış noktalarında urunlerin gizli satılması isteniyordu. Bu kanunun defalarca çıkmasına çalışıldı. Her defasında bu ayıklandı veya işlemez hale getirildi. Şu andaki kanun satış noktasında çocukların gormeyeceği, muşterilerin ulaşamayacağı, işletme dışından gorulmeyecek hale getirilsin deniyor. 2017'de denetlenen satış noktalarında yuzde 100 reklam gorunurluk sorunu var. Çunku denetlenmiyor.

Tutun alkol piyasası duzenleme kurulu kapatıldı. Kanun çıkarılalı kaç sene oldu bunu denetleyecek bir yapının varlığı mevcut değil. Duz paketi çıkaran kanunun bir maddesi bunu duzeltecek maddeydi. Hiçbir muhalefet olmamasına rağmen sağlık komisyonunda o madde silindi. Bu maddeyi silenler sigara endustrisinin on yuzleri. Kahvehaneler federasyonu onyuz oldu mesela. Bunlar kitap bilgisidir. Asla kendi eliyle yapmazlar aracı, toplum için sempatik olarak kullanılabilecek aracıları kullanırlar.

Endustri için en onemli yasak, sigaraların gorunmez olması. Satış noktalarında sigaraların gorunmez olmasını sağlamak zorundayız. Devletin çıkıp endustriyi karşımıza aldık demesi lazım. Herkes açıklama yapıyor: Turkiye'de tutun kontrolu bitmiştir. Bu atamayı yaparsanız istediğiniz kadar vatandaşa konuşun, ciddi bir çıkan çatışması var artık. Bunun geri alınmasını çok istiyoruz. 2008 yılından beri, ikram işletmelerinin yarıdan fazlası sigara kanununu ihlal ediyor. Eğer siyasi idare bunun uygulanmasını istese beceremez mi? 4207 sayılı tutun koruma kanunu ilk Suleyman Demirel'in onune geldi 1996 yılında. Demirel veto edilme tarihine kadar imzalamadı. Biz ona lutfen tutun ureticisinin değil halkın sağlığının yanında olduğunuzu gosterin dedik. Bugunku yoneticilere de aynını soyluyoruz."