Özet (TL;DR) @ 2019-01-17T12:43:00.000Z: ABD heyeti, Ankara’daki iki günlük görüşmeler sırasında Türk meslektaşlarına S-400 füze savunma sistemlerinin Rusya’dan alma kararıyla ilgili endişelerini bir kez daha aktarmış.


Goruş

12:43 17.01.2019(Guncellendi 12:48 17.01.2019) URL'yi kısaltın

ABD heyeti, Ankara'daki iki gunluk goruşmeler sırasında Turk meslektaşlarına S-400 fuze savunma sistemlerinin Rusya'dan alma kararıyla ilgili endişelerini bir kez daha aktarmış.

ABD'ye gore, Rus C-400'lerinin satın alınması ve konuşlandırılması, gelecekte Turkiye'ye teslim edilecek olan Amerikan beşinci kuşak F-35 uçakları için bir tehdit oluşturabilir. Ancak Ankara defalarca Rus sistemlerinin, F-35'ler ile ilgili hassas bilgilerin korunması sağlanacak şekilde kullanılacağını açıklamıştı.

Buna rağmen Amerikalılar neden surekli olarak bu konuyu gundeme getiriyor? Ankara ile Washington arasında bu konuda bir tur karşılıklı guvensizlik mi var? Bu şartlarda iki ulke arasında askeri-teknik işbirliği nasıl surdurulebilir?

Konuyla ilgili Sputnik'e konuşan Bilkent Üniversitesi'nden askeri ve guvenlik uzmanı Guneydoğu Gazisi Koray Gurbuz, şu yorumlarda bulundu.

Evet, Amerikan heyeti Ankara'da Turkiye'deki meslektaşlarıyla S-400 ve Patriot konusunda goruşmelerde bulundu. Bu goruşmelerde ABD, Turkiye'nin bir NATO uyesi olduğunu ve NATO uyesi olan ulkelerin Amerika tarafından belirlendiği standartlara gore silah alması gerektiğini bir kez daha dile getirdi. Aslında bu bir baskı. Çunku Amerika, NATO askeri standartları diye belli kuralları dunyaya empoze etmeye çalışmakta.

Peki bu durumda Turkiye'nin ne yapması gerekiyor? Turkiye çok zor bir coğrafyada bulunuyor. Suriye ve Irak'taki gelişmeler, El-Kaide, PKK gibi teror orgutlerinin faaliyetleri, multeci meselesi gibi sorunlarla baş edebilmesi için Turkiye'nin, elindeki silahları, bir ulkeye bağlı kalmayacak şekilde ya çeşitlendirmesi ya da uretmesi gerekiyor.

Şimdi Turkiye, NATO uyesi. Doğru, ama NATO uyesi olmasına rağmen ABD geçmişte, uyguladığı silah ambargolarıyla defalarca Turkiye'yi zor durumda bırakmıştı. Şu anda Turkiye fuze savunma sistemi gibi silah sistemlerini almak istiyor. Ve bu silah sistemlerinin duğmesinin de kendi elinde olmasını ve ileride ortak uretimle bu tur silah sistemlerini kendisi geliştirmek istiyor. Çunku Turkiye tekrar geçmişteki acı tecrubelerini yaşamak istemiyor. Amerika ise fuze savunma sistemlerinin teknolojilerini vermemekte, ortak uretimi de kabul etmemekte.
Hal boyle iken ABD, Turkiye'nin sozde stratejik ortağıdır. Boyle bir stratejik ortaklık olmaz. Askeri-teknik işbirliğine gelince de bu koşullarda iki ulkenin teknik işbirliği yapması çok zor. Turkiye, gelişmekte olan bir ulke. Gelişmekte olan ulkelerin ABD ile tam anlamıyla bir teknik işbirliği yaptığını soylemek pek uygun olmaz. Çunku bu ulkelerin ona gore altyapıları yok. Amerika'nın askeri-teknik işbirliğinden anladığı şey, diğer ulkelere sadece kendi işine gelen parçaları yaptırmak. Aslında kendisine bağlamak amacıyla başka ulkelere sadece çok kuçuk ve onemsiz parçaları yaptırıyor, stratejik oneme sahip parçaları yaptırmıyor.