Tüm dünyadan 37 bilim insanı 2 yıllık araştırma sonucunda 'kolektif' beslenme planı oluşturdu. Herkesin beslenme biçimin...

Özet (TL;DR) @ 2019-01-17T18:40:00.000Z: Tüm dünyadan 37 bilim insanı 2 yıllık araştırma sonucunda 'kolektif' beslenme planı oluşturdu. Herkesin beslenme biçimini değiştirmesini gerektiren plan, gezegeni açlıktan, yanlış beslenme kaynaklı…

Tum dunyadan kimisi ziraat, kimisi iklim değişikliği, kimisi beslenme konusunda uzman 37 bilim insanı, EAT-Lancet Komisyonu kapsamında biraraya getirildi. Onların 2 yıllık araştırma sonucunda ortaya çıkardığı bulgular Lancet dergisinde yayımlandı. Araştırma, 30 yıl içinde 10 milyara ulaşması beklenen dunya nufusunu doyuracak ve aynı zamanda çevreye zarar vermeyecek bir diyet oluşturdu.

'Gezegensel sağlık diyeti' (planetary health diet) adı verilen bu 'kolektif' beslenme planı, 10 milyar nufusu doyurmayı, her yıl 11 milyon insanın açlık ve yanlış beslenme kaynaklı hastalıklardan olmesini engellemeyi, sera gazı salımlarını en aza indirgemeyi, herhangi bir turun yok olmasını engellemeyi, su ve diğer doğal kaynakları korumayı hedefliyor.

Avrupa'dan Afrika'ya herkesin beslenme biçimini değiştirmesini gerektiren plan hukumetlere sunulacak.

İHA

BBC Turkçe'ye gore bu beslenme yonteminde et ve sut urunleri tamamen yasaklanmıyor. Ancak tabaklarımıza koyduğumuz yiyeceklerde çok çok buyuk değişiklik yapmamızı ve pek yemediğimiz gıdalara yonelmemizi gerektiriyor. Her gun et yiyorsak, değiştirmemiz gereken ilk şey bu. Kırmızı et olarak haftada bir hamburger ya da ayda bir buyuk bir bifteğe denk et yenebiliyor ve hepsi bu. Haftada birkaç kez tavuk ya da balık da yenebiliyor, ancak protein ihtiyacının geri kalanının bitkilerden gelmesi gerekiyor.

Araştırmacılar fındık, fıstık ve buyuk oranda baklagiller yenmesini tavsiye ediyor. Meyve ve sebze oranlarının da buyuk oranda artırılması gerekiyor ve yediğimiz her tabağın en az yarısını oluşturmaları oneriliyor. Patates ya da Afrika'da yaygın olarak tuketilen manyok gibi nişastalı sebzeler ise buyuk oranda ıskartaya çıkarılıyor.

Bu beslenme yontemine gore her gun yiyebileceğiniz gıdalar şoyle:

Twitter

1) F ındık, fıstık -- Gunde 50 gram

2) Fasulye, nohut, mercimek ve di ğer baklagiller -- Gunde 75 gram

3) Bal ık -- Gunde 28 gram

4) Yumurta  -- Gunde 13 gram (Haftada bir yumurtadan biraz daha fazlası)

5) Et  -- Gunde 14 gram kırmızı et ya da 29 gram tavuk

6) Karbonhidrat  -- ekmek ya da pirinç gibi tam tahıllar gunde 232 gram ve gunde 50 gram nişastalı sebze

7) S ut -- 250 gram -- (bir bardak sute denk)

8) Sebze 300 gram ve meyve 200 gram

9) Bu beslenme y onteminde 31 gram şeker ve 50 gram sıvı yağa da izin var.

Araştırma ekibinden Harvard Üniversitesi Profesoru Walter Willet, bir çiftlikte buyuyup gunde uç oğun kırmızı et tuketmesine rağmen, şu anda gezegensel sağlık diyetine uygun beslendiğini soyledi.

Willet, "Muthiş bir çeşitlilik var. Bu yiyecekleri alıp binlerce farklı şekilde bir araya getirebilirsiniz. Burada mahrumiyet diyetinden bahsetmiyoruz. Sağlıklı, esnek ve keyif alınabilir bir beslenme bu" dedi.

Plan, dunyanın hemen hemen her koşesinde beslenme yontemlerinin değiştirilmesini ongoruyor. Avrupa ve Kuzey Amerika'nın et tuketimini buyuk oranda azaltması, Doğu Asya'nın balıkta, Afrika'nın ise nişastalı sebzelerde kesinti yapması gerekiyor.

Stockholm Dayanıklılık Merkezi'nden Line Gordon'a gore bu hiç de imkansız değil:

"İnsanlık beslenme sistemini bu olçude ve bu hızda hiç değiştirmeyi denemedi. Hayal de olabilir, ama hayalin illa ki kotu olması gerekmez. İyi bir dunyanın hayalini kurma zamanı."

Araştırmacılara gore insanların beslenme alışkanlıklarını değiştirmesi için alınabilecek birçok onlemden biri de kırmızı ete daha fazla vergi konulması olabilir.

Dunya nufusu 2011'de 7 milyar oldu ve şu anda 7.7 milyar civarında. Bu sayının 2050'de 10 milyara ulaşması ve daha da artması bekleniyor.

Uzmanlar, bu beslenme yonteminin yılda 11 milyon civarında kişinin olumunu onleyeceğini soyluyor. Bunun, kalp krizi, felç ve bazı kanser turleri gibi sağlıksız beslenme yontemlerinden kaynaklanan hastalıkların kontrol altına alınmasıyla başarılacağı belirtiliyor. Şu anda bu hastalıklar, gelişmiş ulkelerdeki en buyuk olum nedenleri.

Araştırmacılar, gezegensel sağlık diyetiyle hem daha çok kişiyi doyurmayı hem de aşağıdakileri başarmayı amaçlıyor:

* İklim değişikliğine yol açan sera gazı salımını en aza indirgemek.

* T urlerin yok olmasını onlemek.

* Tar ım alanlarının genişlemesine izin vermemek ve su tasarrufu yapmak.

Ancak, sadece beslenme yontemimizi değiştirmek yeterli değil. Gıda israfını yarı yarıya azaltmak ve mevcut tarım alanlarındaki gıda uretimini artırmak da gerekiyor.