Özet (TL;DR) @ 2019-01-17T19:30:00.000Z: Menbiç'te düzenlenen ve IŞİD tarafından üstlenilen bombalı saldırı, ABD'nin çekilme kararını etkiler mi? ABD'nin bölgede kalmasını hangi taraflar destekliyor? Sputnik'in bu sorularını Eski Genelkurmay…



Menbiç'te duzenlenen ve IŞİD tarafından ustlenilen bombalı saldırı, ABD'nin çekilme kararını etkiler mi? ABD'nin bolgede kalmasını hangi taraflar destekliyor? Sputnik'in bu sorularını Eski Genelkurmay İstihbarat Daire Başkanı İsmail Hakkı Pekin, Vatan Partili Yunus Soner ve Emekli Tuğgeneral Haldun Solmazturk yanıtladı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'den çekileceklerini duyurduktan sonra ulkenin kuzeyinde bir 'guvenlik bolgesi' oluşturulma isteğini açıkladığı bir donemde Menbiç, IŞİD tarafından ustlenilen ve aralarında ABD askerlerinin de bulunduğu can kayıplarına yol açan bombalı saldırıya sahne oldu. Saldırının ardından Turkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Menbiç'teki saldırının, ABD Başkanı Trump'ın çekilme kararını etkileme anlamında olabileceğini açıkladı. Trump'ın çekilme kararına sert şekilde karşı çıkan Cumhuriyetçi Senator Lindsey Graham'dan, Erdoğan'ın işaret ettiği yonde bir açıklama gecikmedi. Graham, saldırının hemen akabinde Trump'ın çekilme kararının "IŞİD'i cesaretlendirebileceğine" işaret ederek "Hepimiz, ABD askerinin eve geldiğini gormek ister. Ama hepimiz askerler eve donduğunde guvende olduğumuzdan emin olmak isteriz. Umarım Başkan Suriye konusunu iyice duşunur" ifadelerini kullandı. Aynı gun açıklama yapan ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence ise "IŞİD yenilgiye uğratıldı" dese de "Kazanımlarımızı korumak için bolgede kalacağız" mesajı verdi.

ABD İLE IŞİD ARASINDAKİ 'DOLAYLI BAĞLANTI'

Soz konusu gelişmeler ve açıklamalara eşlik eden onemli bir bilgi ise Rusya'dan geldi. Daha once birçok kez ABD'yle IŞİD arasındaki bağlantılara ilişkin bulguları dunya kamuoyu ile paylaşan Rus Dışişleri, Suriye'de ABD'yle IŞİD arasındaki dolaylı bağlarını ortaya koyan kanıtların bulunduğunu duyurdu.

Peki, IŞİD tarafından ustlenilen bu saldırı ABD'nin Suriye'den çekilme kararında değişiklik oluşturur mu? ABD'nin kararındaki olası değişiklik, Suriye denklemini ne yonde değiştirir? ABD'nin Suriye'de kalması kimin, hangi grupların çıkarına hizmet eder? Sputnik'in bu sorularını Eski Genelkurmay İstihbarat Daire Başkanı İsmail Hakkı Pekin, Vatan Partisi ve Vatan Partisi Uluslararası İlişkiler Burosu Başkan Yardımcısı Yunus Soner ve Emekli Tuğgeneral Haldun Solmazturk yanıtladı.

I ŞİD ABD ÇEKİLİRKEN NEDEN BÖYLE BİR SALDIRI YAPSIN?

ABD'nin yakın zamanda Suriye'den çekileceğini açıklaması sebebiyle, IŞİD'in ustlendiği saldırının zamanlamasının 'manidar' olduğuna işaret eden Eski Genelkurmay İstihbarat Daire Başkanı Pekin" Saldırıyı IŞİD ustlendi ancak IŞİD ust kademeleri boyle bir saldırının emrini verir mi? Suçu ustlenmiş olsa da, boyle bir saldırı Amerika'nın Suriye'de kalması için bahane oluşturabileceğinden, IŞİD'in oyle bir şey yapacağını sanmıyorum. Bunun arkasında CIA, yani oradan çekilmek istemeyen Amerikan Neoconları olabilir. Çunku Amerika Birleşik Devletleri Özel Harekat Komutanlığı veya CIA'in boyle ortulu operasyonlar yapma imkanı var. Bu iki ihtimal dışında, İsrail, Amerika'nın bolgeden çekilmesini istemeyen Kurt gruplar, Suudi veya Birleşik Arap Emirlikleri bile buna mudahil olmuş olabilir. Amaç, Trump'ın kararını bir kez daha gozden geçirmesini sağlamak. Sadece Amerikan kamuoyu değil, Sayın Pompeo'nun dolaştığı 7-8 Arap ulkesi de Trump'ın kararını gozden geçirmesi için 'IŞİD yeniden canlanıyor mu?' şeklinde baskı oluşturma peşinde" dedi.

T ÜRKİYE, GÜVENLİ BÖLGE DIŞINDA DA IŞİD'LE MÜCADELEYE Mİ İTİLMEYE ÇALIŞILIYOR?

Pekin "IŞİD, saldırıyı ustlenmeye itilmiş olabilir. IŞİD'in yetkilileri ise 'hala yenilmedik' havası yaratmak için bunu kabul etmiş olabilir. Ancak ben IŞİD'in Munbiç'te ABD'ye karşı bir operasyon planladığını sanmıyorum. Bunun onu, ozellikle, açılmış olabilir. Yani IŞİD'in boyle bir şey yapmasına imkan sağlanmış, orgut bu konuda desteklenmiş olabilir. IŞİD'in Suriye'de çok parçalı bir yapısı var. Ben orgutun her zaman ust komutanlarla iletişim halinde olduğunu sanmıyorum. Bundan da faydalanılmış olabilir" dedi.

Soz konusu tarafların Turkiye'yi IŞİD'le daha kapsamlı bir mudahaleye itmeye çalışabileceğine de işaret eden Pekin "Bu saldırının arkasında, Turkiye'ye, guvenlikli bolgenin dışında da IŞİD'e mudahale etmesi için alan açmak olabilir. Arkadaki duşunce 'Turkiye'ye boyle bir gorev verelim, bu gorevi de yapsın, biraz daha derinlere girsin, IŞİD'le mucadele etsin' şeklinde olabilir" diye konuştu.

' ABD'NİN SURİYE'DEKİ BÜTÜN TERÖR ÖRGÜTLERİYLE BAĞI OLDUĞUNA ŞÜPHE YOK'

ABD'nin Suriye'den çekilmesine karşı olan kuvvetlerin bu saldırıyı kendi argumanları için kullanacaklarını soyleyen Vatan Partili Soner "Dolayısıyla bu guçler, Trump'tan kararını bir kez daha gozden geçirmesini isteyecekler ama başarılı olamayacaklar. Çunku ABD'nin çekilme kararı, bolgesel ittifakın dayattığı ve yaşadığı krizin bir sonucu. ABD'nin Suriye'de kazanma ihtimali olmadığı için bu saldırının da ABD açısından işe yarar bir tarafı olmayacaktır" ifadelerini kullandı.

' IŞİD ÖNCE SURİYE HÜKÜMETİNE KARŞI SONRA DA PYD'YE KARŞI GERİ ÇEKİLEREK KULLANILDI'

Menbiç'teki saldırıda 'ABD derin devletinin parmağı olduğu' yonunde kuvvetli şuphe bulunduğuna işaret eden Soner "ABD'nin Suriye içindeki butun teror orgutleriyle, şu veya bu şekilde, bağlantısı olduğunu açık bir şekilde goruyoruz. Örneğin IŞİD, once Suriye hukumetine karşı kullanıldı, sonra PKK ile çatıştırıldı ve sonrasında da PKK'ya karşı geri çekilerek kullanıldı. Buna diğer bir ornek ise, Heyet Tahrir uş-Şam. Heyet Tahrir uş-Şam, Turkiye tam Fırat'ın doğusunda bir operasyon planlarken birdenbire Suriye'deki Turkiye destekli gruplara karşı atağa geçti. Dolayısıyla Suriye'deki teror orgutleriyle ABD arasındaki bağlantı konusunda şuphemiz yok. Rus yetkililerin IŞİD-ABD bağlantısına işaret eden açıklamalarının, ABD Başkanı'na politikasından vazgeçmemesi konusunda bir uyarı niteliğinde olduğunu duşunuyorum. Çunku ABD dış politikasında ağırlığını koyan Trump, siyasetinin uygulayabilmek için Amerikan burokrasisinde de temizlik yapmak durumunda kalacak. Trump ve ekibinin yaygın olarak 'derin devlet' tanımı kullandığını ve bundan ozellikle Amerikan dış politikasındaki burokrasiyi işaret ettiğini biliyoruz. Bu Amerikan derin devleti neden IŞİD'le bir ilişki içinde bulunup, bu saldırıyı yapmış olmasın, bunu bilemiyorum. Ancak bu yonde kuvvetli bir şuphe mevcut" dedi.

SUR İYE DÜĞÜMÜ NASIL ÇÖZÜLÜR?

Peki, Suriye'de tam anlamıyla çozume ulaşılmasının yolu ne? Vatan Partili Soner'e gore, Suriye'de çozum, bolge ulkelerinin kararlı işbirliğinin surmesinden geçiyor. Soner "Washington'ın içindeki guç mucadelesini çok takılmamız doğru değil. Sonuçta, Trump'ı Suriye'den çekilmeye iten en onemli faktorlerin başında Astana sureci geliyor. Biz, ABD askerlerinin coğrafyadan çekilmesini istiyorsak, ki bu konuda mutabakat var, o zaman kendi aramızdaki işbirliğini derinleştirmeliyiz" değerlendirmesinde bulundu.

Emekli Tuğgeneral Haldun Solmazturk ise Suriye duğumunun çozumunde Turkiye'nin kilit rolu olduğuna işaret ediyor. Solmazturk "Turk hukumeti, ABD ve Batı koalisyonu bolunmuş federe bir Suriye ongoruyor. Ancak Turkiye ve Turk hukumeti farklı bir siyaset izler; meşru hukumet, Rusya ve İran'la birlikte Suriye'nin butunluğunu ve uniter yapısının korumak uzerine bir siyaset geliştirirse ABD orada kalamaz. Kilit rol Turkiye'nin Batı'nın Suriye politikalarını desteklememesinde" dedi.

Washington'ın "guvenli bolge" planının Turkiye'nin Fırat'ın doğusuna yonelik operasyonu engellemeyi amaçladığına işaret eden Solmazturk "ABD'nin kafasında bu guvenli bolgenin Turkiye'nin kontrolune bırakılması, Turk askerinin İdlib'te olduğu gibi girmesi, Turk istihbarat teşkilatının veya Turk polisinin buraya girmesi ya da Turkiye'nin Afrin, Cerablus'ta yaptığı gibi hastaneler kurması, universiteler, fakulteler açması gibi bir şey yok. ABD, Turkiye'nin Fırat'ın doğusuna mudahalesini engellemek için bir tampon bolge oluşturmak istiyor. Aslında ne Turk tarafından ne Amerika'da ne de Batı kampında bu konuyla ilgili bir kafa karışıklığı yok. Sanıyorum Ankara, seçimlere gidilen sureçte, olan biteni Turk halkına boyle anlatmayı tercih ediyor" diye ekledi.