Özet (TL;DR) @ 2019-01-14T19:22:00.000Z: ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'yi ekonomik yıkıma uğratmakla tehdit ederek Suriye'nin kuzeyinde "güvenli bölge kurulsun" açıklamasını değerlendiren uzmanlar "ABD'nin güvenli bölge planı…


Goruş

19:22 14.01.2019(Guncellendi 19:32 14.01.2019) URL'yi kısaltın

ABD Başkanı Donald Trump'ın Turkiye'yi ekonomik yıkıma uğratmakla tehdit ederek Suriye'nin kuzeyinde "guvenli bolge kurulsun" açıklamasını değerlendiren uzmanlar "ABD'nin guvenli bolge planı gerçekleşirse, Suriye'de 5-10 yıla bir PKK devletçiği ortaya çıkar, bu Turkiye'nin beka sorununu derinleştirir" değerlendirmesinde bulundu.

(C) REUTERS / Edgar Su

Bir suredir Fırat Nehri'nin doğusunda ABD tarafından silahlandırılan YPG'ye yonelik operasyon hazırlığı içerisinde olan Turkiye, şimdi de ABD Başkanı Donald Trump tarafından gundeme getirilen ve Suriye'nin kuzeyinde 32 kilometre derinliğinde bir 'guvenlik bolgesi' oluşturulması yonundeki oneriyi gundemine aldı. Hatta "Turkiye'nin Suriye'de Kurtleri vurması durumunda Turkiye'yi ekonomik yıkıma uğratacaklarını" soyleyen Trump'ın Suriye'nin kuzeyinde "guvenli bolge" kurulması gerektiği onerisine, Ankara dan yeşil ışık da geldi. Turkiye Dışişleri Bakanı Mevlut Çavuşoğlu Trump'ın 'guvenli bolge' açıklamasının uzerine "Turkiye'nin kararlılığından sonra bu fikri ortaya attılar, buna karşı değiliz" diye konuştu.

Ancak ABD Başkanı Trump'ın Twitter uzerinden onerdiği "guvenli bolge" tanımı henuz netlik kazanmadı. Zira konuyu Sputnik'e değerlendiren 21. Yuzyıl Turkiye Enstitusu Başkanı ve Yeniçağ yazarı Cahit Armağan Dilek ve İstanbul Aydın Üniversitesi oğretim uyesi Dr. Naim Baburoğlu'na gore "guvenli bolge" konusu, uzun suredir "teror" tanımı konusunda karşı karşıya gelen Ankara ve Washington'ın onundeki yeni ayrışma noktası olabilir. Zira her iki isim de, Ankara'nın ancak Turk Silahlı Kuvvetleri destekli unsurların bulunduğu bir guvenli bolgeye onay verebileceğine ancak ABD'nin planlarının farklı istikamette olduğuna işaret etti.

' ABD SURİYE'DEN ÇEKİLMİYOR'

ABD Başkanı Donald Trump'ın "Suriye'den çekilecekleri" yonundeki açıklamalarının gerçeği yansıtmadığına işaret eden Dr. Baburoğlu "Washington yetkilileri, Suriye'den çekilme gerçekleşse bile Tanf bolgesindeki 200 ABD askerinin orada kalmaya devam edeceğine işaret ediyor. İsrail, ABD'nin Suriye'den butunuyle çekilmesini istemiyor. Zaten ABD de, gorunen bu tabloya gore, Suriye'den çekilmiyor; Suriye'deki askeri varlığını, politikasını, stratejisini surduruyor. ABD'nin, oradaki askeri unsurlarını biraz azaltsa da PYD/PKK'nın guvenliğini sağlamadan Suriye'den çıkmayacağı ortada. ABD, Turkiye'nin Fırat'ın doğusuna operasyon yapmasını da istemiyor ve çekilme için Suriye'deki İran askeri varlığının guçlenmesinin engellenmesini şart koşuyor. Bu şartlarda, ABD'nin Suriye'den çekildiğinden bahsetmek mumkun değil" dedi.

' ABD'NİN GÜVENLİ BÖLGE ÖNERİSİNİN AMACI TÜRKİYE'NİN YAPACAĞI OPERASYONU ENGELLEMEK'

ABD'nin one surduğu 'guvenli bolge' onerisinin, Turkiye'nin bolgedeki YPG'ye yonelik operasyonunun onune geçmeyi amaçladığına işaret eden Baburoğlu "Bu 'guvenli bolge' onerisinin hayata geçmesi, bolgeye kimsenin havadan veya karadan mudahale edememesi anlamına gelir. Biz bunu Kuzey Irak orneğinde de gorduk. Irak'ta 1991 yılında 36'ncı paralelin kuzeyi ve 32'nci paralelin guneyinde, sırasıyla 'guvenlik bolgesi' ve 'uçuşa yasak bolge' ilan edildi, PKK bolucu teror orgutu guçlendi ve sonunda orada Kurt devletçiği kurulması aşamasına gelindi. Sonuç olarak şu an orada merkeze bağlı ama neredeyse yarı bağımsız olan bir Kurt devletçiği var. Yani bugun ABD'nin amacı, Turkiye'nin Fırat'ın doğusuna yonelik operasyonunu engellemek ve oradaki PKK/PYD'yi korumak. ABD, once guvenli bolge, sonrasında da uçuşa yasak bolge ilan ederek, 5-10 yıl gibi bir sure içerisinde Suriye'de bir PKK devletçiğinin onunu açmaya çalışıyor. Turkiye bunu kabul edemez çunku Turkiye'nin 'guvenlik bolgesi' sozunden anladığı TSK unsurlarının bulunduğu bir bolgeyken; ABD buraya PYD/PKK unsurlarının yanı sıra Arap guçleri ve Roj Peşmergelerini konuşlandırmak istiyor. Dolayısıyla ABD'nin oluşturacağı 'guvenli bolge' Turkiye'nin beka sorununu artırır ve PKK/PYD'yi guçlendirir. Trump'ın bu açıklaması, Turkiye'nin guneyinde bir PKK teror orgutu devletçiğinin işaret fişeğini vermiş oluyor. ABD'nin anladığı 'guvenli bolge' tanımına gore, PYD/PKK'nın ana çatısını oluşturan SDG de bolgede kalmaya devam edecek" değerlendirmesinde bulundu.

' BÖLGEYE SURİYE PEŞMERGELERİ VE ARAP AŞİRETLERİ YERLEŞTİRİLECEKTİR'

21. Yuzyıl Turkiye Enstitusu Başkanı ve Yeniçağ yazarı Cahit Armağan Dilek de, ABD'nin 'guvenli bolge' planının Turkiye'nin 'Fırat'ın doğusuna yapacağı operasyonu onlemek olduğuna işaret ediyor:

"Turkiye, Fırat'ın doğusuna yonelik operasyon konusunda adım atmaya devam ederse, ABD onumuzdeki gunlerde muhtemelen 'uçuşa yasak bolge' ilanı da yapacaktır. Trump ısrarla Turkiye'nin herhangi bir hamle yapmasını istemiyor. Zaten Trump'ın çekilme kararından once bile sahada YPG/PYD'yi biraz guneye itip dar bir şeritte Turkiye'nin de karşı çıkmayacağı, Suriyeli Peşmergeler denen gruplar ile Arap aşiretlerden oluşan grupların getirilmesi konuşuluyordu. Muhtemelen kısa bir zaman içerisinde Ankara ve Washington arasında oluşan mutabakat çerçevesinde bu grupların tampon bolgeye yerleştirildiğini goreceğiz. Çunku hem Pompeo hem de Çavuşoğlu'nun açıklamasında aslında o konuda bir mutabakat var. Ancak bu hamlenin amacı, Turkiye'nin olası operasyonunu engellemek. Zira Turkiye'nin guneyindeki bolgelerde bulunan PKK/YPG hedeflerine de operasyon yapması istenmiyor."

' ABD, TÜRKİYE'NİN TERÖR SORUNUNU SINIR GÜVENLİĞİ MESELESİNE İNDİRGİYOR'

Dilek "ABD Ulusal Guvenlik Danışmanı John Bolton ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun açıklamalarına bakarsanız, onlar bizim 'teror sorunu' olarak gorduğumuz sorunu bir 'sınır guvenliği sorunu' olarak goruyorlar. Dolayısıyla sınırdan Turkiye tarafına herhangi bir saldırı yapılmamasını sağlamaya çalışıyorlar. ABD tarafı, bu konuda Turkiye'ye garanti vereceğiz' diyor ve YPG ile Turkiye arasına, dar bir şeritte Suriyeli Roj Peşmergeleri ile Arap aşiretlerinin yerleştirilmesiyle bu durumun aşılacağını duşunuyor. Ancak bunu YPG/PYD de bunu kabul etmiyor. Bu yuzden ABD, YPG'ye 'Eğer sınıra Turkiye'nin kabul edeceği diğer grupların yerleşmesine izin vermezsen, Turkiye sana operasyon yapacak ve bunu engelleyemeyebiliriz' diyerek baskı yapıyor. Arap aşiret liderleri ise hem ABD'yle hem de Turkiye'yle buraya silahlı kuvvet getirilmesine ilişkin goruşmeler yapıyor. Öte yandan, PYD'den Barzani'nin devreye girmesi gerektiği yonunde açıklamalar da var. Dolayısıyla onumuzdeki gunlerde, sınırdan Turkiye tarafına terorist geçişinin ve saldırıların yapılmayacağı konusunda garanti verileceğini goreceğiz. Buna benzer açıklamaları biz hem Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hem de Dışişleri Bakanı'nın açıklamasında gorduk. Yaşanan gelişmeleri, Amerikan planındaki guvenli bolgenin hayata geçirileceğine ilişkin emareler olarak goruyorum" değerlendirmesinde bulundu.