Özet (TL;DR) @ 2019-01-10T18:00:00.000Z: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘yeniden kenevir üreteceğiz’ açıklaması üzerine araştırmacı-yazar Yunus Ekşi “Yasak, ABD baskısının sonucuydu. Kenevir ‘milli proje’ olarak değerlendirilirse,…


(C) AA / Erçin Top

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Bize dost gorunen duşmanlar, ulkemden kenevir uretimini aldı. Şimdi keneviri dışarıdan ithal ediyoruz. Tarım Bakanlığımız bir çalışmanın içerisine giriyor ve yeniden kenevir ureteceğiz" ifadeleri hem Turkiye'de yeniden kenevir uretiminin hızlanması hem de ulkede kenevir uretiminin yasaklandığı donemi gundeme getirdi. Aslında kenevirin hem çevreye hem de kağıttan petrokimya sanayii urunune alternatif ham madde sağlaması itibariyle onemli faydaları bulunuyor. Bir donum kenevirin, 25 donum orman kadar oksijen urettiği, dort donum ağaca eş kağıt çıkardığı, 8 kez kağıda donuştuğu ve petrokimya urunlerinde, petrole alternatif ham madde olarak onemli rolu olduğu biliniyor.

PETROK İMYA ÜRÜNLERİNE ALTERNATİF VE DÜŞÜK MALİYETLİ HAM MADDE

(C) AA / Emin Sansar

Ancak Turkiye'de kenevir uretimi, yaygın kanının aksine, tamamen yasak değil. Ekim 2016'da çıkan yonetmelikle birlikte Turkiye'nin 19 ilinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'ndan izin alınması koşuluyla, kenevir uretilebilmeye başlandı. Yine de şimdiye kadar, Turkiye'de, ozellikle binlerce sanayi uretiminin ham maddesi olduğu bilinen erkek kenevirin uretimine yeterli onem verilmedi. 2017'de ulke genelindeki kenevir uretimi 70 dekar alanla sınırlı olması da, bunun en onemli sonuçlarından birisi. Halbuki erkek kenevir, plastiğin ham maddesi olan doğada çozulebilir organik biyopolimer uretilebiliyor. Bu madde de biyoplastik, ambalaj sanayi, kozmetik ve hatta oyuncağa kadar pek çok urunun uretiminde kullanılıyor. Yani petrolden uretilen yuksek maliyetli pek çok urunun duşuk maliyetli uretiminin onunu bu bitki açabilir. Eski milletvekili, araştırmacı yazar Dr. Yalçın Koçak ise daha once yaptığı açıklamada, kenevirin erkeğinin elli bin sınai urununde kullanılabildiğini, yağındansa iki yuz elli cins ilaç elde edilebildiğine vurgu yapıyor.

T ÜRKİYE'DE KENEVİR ÜRETİMİ NEDEN YASAKLANDI?

****Kenevirin kullan ım alanının genişliği ve Prof. Dr. Şukru Karataş'ın da belirttiği uzere bu bitkinin Osmanlı'dan bu yana kullanımına sınırlı şekilde de olsa izin verilmiş olduğu da goz onunde bulundurulduğunda; kenevir uretiminin neden ve ne zaman yasaklandığı, cevap aranan soruların başında geliyor. Kenevir ne zaman ve neden yasaklandı? Erdoğan "Turkiye'nin dost bildiği duşman" lafıyla hangi ulkeye atıfta bulunuyor? Sputnik, bu soruları, Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (ASAM) uzmanı Gazeteci-Yazar Yunus Ekşi'ye yoneltti.

Ekşi'ye gore, kenevirin yasaklanmasının ozunde, kuresel finans sisteminin mal ve hizmetleri kontrol eden ve onu butun dunyadaki uretim kaynaklarını elde etmek noktasında geliştirdiği bir strateji var. Bir donem kenevir uretmeyene ceza veren hukumet de ozellikle Amerika'da bir donem sonra uretene ceza verme noktasına geldi. Ekşi, açıklamasına şoyle devam etti:

' KENEVİRE GELEN YASAK, ABD'NİN BASKISININ BİR SONUCU'

****" Çok açık ve net soyleyelim; kenevirin 1940'lı yıllarda yasaklanması, İkinci Dunya Savaşı'nda stratejik ağırlığı bulunan ve Rusya uzerinden korku politikası ureten ABD tarafından uygulandı. Biz, Sayın Cumhurbaşkanımızın 'dost bildiğimiz duşman' ifadesinden Amerika Birleşik Devletleri'ni algılıyoruz. Çunku ABD'de kenevir konusuyla ilgili bu sureç başlatılmıştı. Kuresel finans sistemi orada ağırlığını oluşturarak, ulkelere baskıcı ve yasaklayıcı yasalar çıkartmıştı. Dolayısıyla Cumhurbaşkanımızın buradaki sitemi aslında çok gecikmiş bir sitemdir. Bu konu çok otelenmişti fakat ASAM'ın gayretleriyle, çok şukur, gundeme geldi. Sayın Cumhurbaşkanımız da bunu dillendirdi."

' İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI, KENEVİR ÜRETİMİNİN DÜŞÜŞÜNDE MİLAT OLDU'

****Kenevirin kullan ımının milattan once 3000 yılına kadar dayandığına işaret eden Ekşi "En eski bitkisel ham maddelerden biri olan kenevir, milattan once 3000 yılında Çinliler tarafından kumaş yapımında kullanılmış. Birinci Dunya Savaşı sırasında da baş ağrısı, durgunluk, iştahsızlık, zayıflama gibi bedensel ve ruhsal yakınmalardan, sara hastalığına kadar ilaç tedavisi olarak kullanılmış. Sonra 1937 yılında kenevir, Amerika Birleşik Devletleri'nde ilaç kodeksinde yer aldı. Ancak aynı yıl çıkarılan bir yasa ile kenevir içeren 38 ilacın satışı yasaklandı. 1937 yılına kadar birçok Avrupa ulkesinin ilaç kodekslerinde yer alan kenevir içeren ilaçlar, yavaş yavaş kodesklerden çıkartılmaya başlandı. Kendi surecimize baktığımızda 1940 yılından sonra Turk ilaç kodesksinden çıkartılmış, bu maddenin satışı yasaklanmış. Kenevir, eskiden lif bitkileri arasında onemli yere sahipken İkinci Dunya Savaşı'ndan sonra ekim alanlarında da muthiş bir duşuş oldu" dedi.

' ÇİN'DE 15 BİN TONUN ÜZERİNDE KENEVİR ÜRETİLİYOR, TÜRKİYE'DE İSE YALNIZCA 1 TON'

(C) AA / İlyas Gun

Dunya kenevir uretim oranlarıyla ilgili çarpıcı verileri paylaşan Ekşi "Dunya genelinde 2002 yılında ekili alan 28 bin 240 hektar ve uretimi 62 bin 614 ton. 2014'te ise ekili alan 24 bin 25 hektar iken uretim ton bazında 102 bin 948'e çıkıyor. Demek ki dunyada kenevir uretimine ihtiyaç duyuluyor ve uretim yapılıyor. En guncel verilere gore, Fransa 84 bin, Çin 15 bin 860'a yakın, Şili bin 475, Ukrayna 553, Turkiye ise 1 ton uretti. Ancak ulkemizde yıllara gore kenevir uretimine baktığımızda; 2003 yılını baz alarak hareket edersek, tohum olarak 80 ton, lif olarak 800 ton uretilmiş. 2010'da ise 7 ton, lif olarak 10 ton uretilmiş. Turkiye'nin kenevir uretimi genel olarak lif ve tohum amaçlı kenevir ekimi, 2014 ile 2015 yıllarında Samsun ili Vezirkopru ilçesinde izinli olarak yapılmış. Yani aslında bu çalışmalara başlanmış" değerlendirmesinde bulundu.

' MİLLİ PROJE OLAN KENEVİRİN 10 YILDA 100 MİLYAR DOLAR GETİRİSİ OLABİLİR'

****Kenevir uretiminin, koylere donuş de dahil, onemli sonuçları olabileceğine işaret eden Ekşi "Bizim beklentimiz, kenevir çiftçisi oluşturulması ve hatta kenevir çiftçisi oluşturulurken ulkenin jeopolitik konumu açısından nufus dağılımını, tekrar koylere donuşu de destekleyecek buyuk bir milli projeye donuşturulmesi. Yani, kenevir uretimi yalnızca 19 il ile sınırlı kalmamalı. Ülkemizde çok atıl topraklar var ve bu topraklarda yetiştirilmesi gerekir. Bu, ciddi bir şekilde istihdam oluşturacak, koye donuş projesini gerçekleştirecek, şehirlerdeki yoğunluğu azaltacak, modern şehirlerin oluşturulmasının zeminini hazırlayacak, yurt içinde yeni ticari ağların oluşumunu sağlayacak milli bir projedir. Dolayısıyla Turkiye'ye 10 yıl gibi kısa bir surede 100 milyar dolar gibi bir getiri gelebilir" diye konuştu.

' ANADOLU'DA YENİ ŞEHİRLERİN İNŞASININ ÖNÜ AÇILABİLİR'

****Ek şi "Bu konu milli geliri arttırıcı ve toplumsal refahı topraklarımıza yayıcı bir nitelikte; aynı zamanda da nufus yoğunluğunu da dağıtacak ve Cumhurbaşkanımızın şikayet etmiş olduğu dikine yapılaşmaya da çare olma potansiyeli barındırıyor. İlk defa sizinle paylaşıyorum; bu, Anadolu'da yeni şehirlerin inşasını sağlayabilir. Yani siz istihdamı oluşturacak uretim kabiliyetlerini, urunu kullanmaya başladığınız zaman insanları o bolgelere yerleştirdiğinizde, daha once yapılanmış olan şehirlerde yapılamayan mudahaleleri orada yeni bir model kurarak geliştirebilirsiniz" ifadelerini kullandı.

' BAĞIMSIZ FİNANS SİSTEMİ KURULURSA TÜRKİYE'NİN ÖNÜNDE KİMSE DURAMAZ'

****T urkiye'nin ilaç sanayiinde de "dışa bağımlı" olduğuna işaret eden Ekşi "Dolayısıyla kenevir uretimine geçildiği zaman, kenevirin ilaç sektorunde sağlayacağı menfaatler sebebiyle birçok kalemde yerli uretime geçilecektir. Bu çok ciddi bir sıçramayı sağlayacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımızın bu haklı serzenişinin altının doldurulması gerekir. Burada en kritik nokta, mevcut finans sisteminin uretmiş olduğu para kredi sistemiyle bağımlı hale asla getirilmemesi ve olası tekellerin engellenmesi. Burada bahsetmiş olduğumuz kenevir ve benzeri değerlerin karşılığı oluşturulabilecek bağımsız bir finans modelinin kurulması lazım. Biz buna tabanda bir ekonomi diyoruz. Bu ekonominin gerçekleştirilmesi, kayıtsız şartsız Turkiye Cumhuriyeti Devleti'nin duzenleyici ve denetleyici niteliğinde milli iradenin elinde olmasından geçiyor. Yani bugun finans sistemini belli bir takım ozerk niteliği kazandırılmış olan kurumların eline verilerek hukumetin eli kolu bağlanıyor. Hukumet hareket edemiyor. Hukumet gelir kaynaklarını sadece milletin uzerine vergiyle gitmekle alıyor. Oysa finans modelini yeni, milli ekonomik kalkınma hamlesi olarak nitelendirebileceğimiz kenevir konusuyla bir adım olarak yeniden inşa edilirse, Turkiye'nin onunde kimse duramaz" diye ekledi.

AK PART İLİ KILIÇ: ÜRETİCİ POPÜLASYONU OLUŞTURMAK VE ÜRETİMİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİ SAĞLAMAK ŞART

(C) AA /

TBMM Tarım, Orman ve Koyişleri Komisyonu Başkanı AK Parti Kars Milletvekili Yunus Kılıç'a gore, kenevir uretiminin surdurulebilirliğinin sağlanması onem taşıyor. Bunun için de uretici bakımından kenevir uretiminin karlı hale getirilmesi gerekiyor. Kılıç, buradaki amacın plastik yerine insana faydalı, doğaya zararsız yeni ham maddelerin uretimi olduğunu belirtiyor.

AK Partili Yunus Kılıç, Turkiye'de daha onceleri uretilen kenevir bitkisinin, daha sonra ureticisi açısından çok da verimli olmadığı için uretiminin terk edildiğini belirtti. İnsan dokusuna son derece uyumlu, antialerjik ve dayanıklı bir bitki olan kenevirin, son yıllarda Turkiye'de uretimi hemen hemen hiç olmadığı için ithalatla karşılandığını kaydeden Kılıç, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın konu hakkında çalıştığını ifade etti. Kılıç, "Ekiminin, dikiminin nerelerde yapılacağıyla alakalı daha kapsamlı bir çalışma yapılacak, yani uretici buna rağbet etsin, bir karlılık oluşsun ve o da uretimine rağbet etsin diye bu çalışma yapılıyor" diye konuştu.

Kenevir uretimindeki amacın, plastik gibi geri donuşumunde sorun olan materyallerin bir alternatif ham madde olarak kullanılması olduğunun altını çizen Kılıç, şoyle devam etti:

"Ülkemizde urettiğimiz, yeterli potansiyele ulaştırdığımız an belki bir gun diyeceğiz ki ureticilere 'gelin, devletin belli teşvikleriyle de birlikte, bu insan için faydalı, doğa için zararı olmayan bu maddelerden, uretin'. Butun kurgu bunun uzerine. Kendi uretebilme imkanı oluştuktan sonra hiçbir ulke bir urunu ithal etmek istemez ama uretebilmenin de bir takım şartları var. Özellikle yeniden bir uretici populasyonu oluşturacaksınız ve bu uretici populasyonuna bir surdurulebilirlik sağlayacaksınız."

UYU ŞTURUCU KONUSU: TÜRKİYE'DE BÖYLE BİR KAYGIYA İHTİYAÇ YOK

****T urkiye'nin kenevir uretimini, alıcısı kalmadığı, pazarı azaldığı, karlılık elde edilemediği için terk ettiğini kaydeden Kılıç, kenevirin uyuşturucu yapımında kullanılmasının da bunda etkili olduğunu ifade etti. Kılıç, "Başka ulkeler bunun uyuşturucuda kullanılabilecek bir madde olduğundan dolayı, çeşitli yontemlerle sıkıştırdılar, ulkemizde uretimi kalktı. Kontrolsuz olan, guvenlik sıkıntıları yaşayan ulkelerde elbette ki bu tur bitkisel uretimin sınırlandırılması, kontrol altına alınması, denetlenmesi ve terk ettirilmesi dunyanın işine gelen bir şeydir ama Turkiye oyle bir ulke değildir. Turkiye herşeyini kayıt altına alan, butun uretim sureçlerini takip eden, hangi ham maddeden hangi maddelerin uretildiğini, hangi pazarlara satıldığını bilen bir ulkedir. Turkiye'de boyle bir kaygıya ihtiyaç yoktur bundan sonra" diye konuştu.

' SÖZLEŞMELİ ÜRETİM' MODELİ

****S oz konusu kaygılar nedeniyle Turkiye'nin son zamanlarda kenevir ithalatına sınırlama getirdiğini de belirten Kılıç, "Ama şimdi artık bunu ithalatta değil, butun safhalarını kendimizin kontrol edeceği, nerede kullanılacağını bildiğimiz, Tarım Bakanlığı'nın bu çalışmasının sonucunda ortaya çıkacak. Sozleşmeli uretimin yapılabileceği, yani kime ne kadar urettirdik, ne kadar alanda urettik ve o uretimi ne şekilde değerlendirdik, bunların hepsinin kontrol altına alınacağı yeniden bir alan oluşturulacak."

CHP 'Lİ SARIBAL: YANLIŞ POLİTİKALAR YOK ETTİ

****CHP Genel Ba şkan Yardımcısı ve TBMM Tarım, Orman ve Koyişleri Komisyonu Üyesi Orhan Sarıbal'a gore ise, kenevir uygulanan yanlış tarım politikaları nedeniyle yok edildi. Sarıbal, kenevir yeniden ekilecekse çiftçinin zarar etmeyeceğine dair mutlaka bir destek programının oluşturulması gerektiğinin altını çiziyor.

CHP'li Orhan Sarıbal, kenevirin Turkiye'de yıllarca ekildiğini, zamanla azalan uretimin AK Parti donemiyle birlikte tamamen bittiğini kaydetti. Sarıbal, "Kenevir bu topraklarda uretiliyordu. Kenevir, 80'li yıllardan sonraki politikalar, açılımlar, girdilerin, maliyetlerin yuksek olması, herhangi bir desteklemenin yapılmaması uzerine zaten uretici bir şey kazanamadığı için yok edildi. AKP'nin uyguladığı tarım politikaları nedeniyle de AKP doneminde tamamen bitti" dedi.

' KİM ALDI, GÖTÜRDÜ KENEVİRİ?'

(C) AA /

Yeniden kenevir ekilmek isteniyorsa mutlaka bir destekleme politikasının ortaya konulması gerektiğine vurgu yapan Sarıbal, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Bize dost gorunen duşmanlar ulkemden kenevir uretimini aldı. Şimdi keneviri dışarıdan ithal ediyoruz" şeklindeki sozlerine de tepki gosterdi.

Sarıbal, "Kim gelmiş senden kenevir almış, kim aldı, goturdu? Şu anda mercimeği, tavuğu, buğdayı kim goturdu? Hepsinde ithalatçıyız, hangi tarım urununun neresine bakarsanız bakın, hayvancılıkta yaşadığımız durum, kriz… Bakıyorsunuz bu kriz ders verir mi acaba, butçeye bakıyorsunuz, tarihin en az ucretlerinden bir tanesi tarıma destek olarak veriliyor" diye konuştu.

' BİTİRDİKLERİ İŞİ YENİDEN VAR EDİYORLAR'

****AK Parti 'nin "halkını tuketici, muşteri olarak goren ve bunu da tarım ticareti uzerinden ithalatla çozmeye çalışan bir modellemesi" olduğunu belirten Sarıbal, şoyle devam etti:

"Tamamen yabancı çiftçileri, yabancı şirketleri ve devletleri kalkındıran, urun fiyatlarını yabancı ulkelerin kontrol ettiği bir duzende, uretici yoksulluğa ve açlığa terk edilmiş, ne gıda egemenliği var, ne guvenliği var. Bunun karşısında çıkıyor diyorsunuz ki, bir ulkenin sozum ona Cumhurbaşkanı, AKP Genel Başkanı, 'keteni bizden alanlar, onlara soyluyoruz biz keten ureteceğiz'. Yapmayın, 80 milyon insanın gozunun içine baka baka bu soylenmez. Bu açıktan yanlış bir şey. Turkiye'nin tarihine bakıldığında yuzlerce yıldır bu topraklarda keten yetiştiriliyor ama AKP ile beraber keten tohumu bitmiştir. Kendi bitirdikleri işi şimdi yeniden, hiç yokmuş gibi bu topraklarda yeniden var ettikleri gibi. Bir çok alanda yaptıkları iş bu."