Özet (TL;DR) @ 2019-01-10T07:01:51.000Z: Topkapı Sarayı'nda restorasyonu tamamlanan Saray Mutfakları ve hamamı, Aşçılar Mescidi, Kalayhane ile Harem Hünkar Hamamı, Valide Sultan Hamamı ve Kuşhane Mutfağı ile peyzaj düzenlemesi tamamlanan…


Topkapı Sarayı'nda restorasyonu tamamlanan Saray Mutfakları ve Hamamı, Aşçılar Mescidi, Kalayhane ile Harem Hunkar Hamamı, Valide Sultan Hamamı ve Kuşhane Mutfağı ile peyzaj duzenlemesi tamamlanan Arslanlı Bahçe, Kultur ve Turizm Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Haluk Dursun'un katılımıyla ziyarete açıldı.

MATBAH-I AM İRE/SARAY MUTFAKLARI

Saray'ın ikinci avlusunda yer alan Saray mutfakları, Marmara Denizi cephesinde yaklaşık 5250 metrekarelik bir alanda 170 metre uzunluğunda bir avlu/sokak etrafında sıralanan yapılardan oluşuyor. Fatih Sultan Mehmed doneminde yine aynı yerde inşa edilen mutfakların mimarisi bilinmemekle birlikte, Aşçılar Camii'ne bitişik ilk iki kubbeli mekanın bu donemden kaldığı, Kanuni Sultan Suleyman (1520-1566) doneminde Saray nufusunun artması sebebiyle mutfakların genişletildiği, 1574 yılında çıkan yangından sonra Başmimar Sinan tarafından mutfakların ve koğuş yapılarının yenilendiği ve onundeki sokağın genişletilerek revakların avluya doğru one alındığı biliniyor.

Saray mutfaklarında Birun ve Enderun halkı için her gun yaklaşık 4-5 bin kişiye yemek pişirilirdi. Divan-ı Humayun uyelerine, uç ayda bir ulufe dağıtımı sırasında sayısı on beş bini bulan yeniçerilere, elçi kabulu sırasında elçilere ve torene katılan tum gorevlilere yemek hazırlanırdı. Ramazan ayının on beşinci gecesi yeniçerilere baklava pişirilirdi. Restorasyonu ve teşhir tanzimi tamamlanan Saray Mutfakları (15-18. yuzyıl Saray Mutfağı, 19. yuzyıl Saray Mutfağı ve Helvahane ) 23 Eylul 2014'te ziyarete açılmıştı.

MUTFAK KO ĞUŞLARI

16. ve 17. yuzyılda Saray mutfaklarında çalışan aşçılar, helvacılar, şekerciler ve diğer hizmet grupları için inşa edilen, daha sonra yenilenen koğuşlarda 2013 yılında başlayan restorasyon çalışmaları tamamlanarak pek çoğu ilk kez sergilenen eserlerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan uç yeni temayla ziyarete açıldı. Bunlardan 'Mutfak Sofra Araç Gereçleri' sergi salonunda yiyecek ve içeceklerin hazırlanması sırasında kullanılan bıçaklar, satırlar, kıyma makinası, bakraç, guğum gibi yemek hazırlama aşamasında kullanılan mutfak aletlerinin yanı sıra tepsi, sofra altı, sefer tası, sahankur ve benzeri sunum gereçleri yer almaktadır. 'Saray'da Kahve' sergi salonunda kahvenin kavrulmasından fincanda içilmeye hazır duruma gelinceye kadar kullanılan kavurma tavası, kahve guğumu ve ibriği, sitil takımı, fincan ve fincan zarfları gibi eserler ile Saray'da torensel kahve sunumu vurgulanmaktadır. Geçmişte depo olarak kullanılan ve ilk kez "Saray'da Kiler" teması ile ziyarete açılan sergi salonunda ise yiyecek ve içeceklerin saklandığı bakır, sırlı ve sırsız seramik, Çin ve Japon porselenlerinden uretilmiş kavanoz, kup, guğum, erzak ambarları gosterime sunuldu. Depolama ve saklama kaplarına bakliyat, turşu, kavurma, kıyma, pekmez, boza, baharat, reçel, şerbet, şıra gibi pek çok yiyecek ve içecek ile ilaç ve macunlar konulurdu. Saray mutfaklarında kullanılan kapların kalaylandığı, onarıldığı Kalayhane canlandırma yapılarak; mutfaklarında çalışan aşçı ve diğer gorevlilerin ibadetleri için inşa edilen Aşçılar Mescidi ve Koğuş Hamamı ise mimari olarak ilk kez ziyarete açıldı.

H ÜNKAR VE VALİDE SULTAN HAMAMLARI

16. yuzyılın sonlarında benzer planlara gore çifte hamam olarak inşa edilen, 18. yuzyılın ortalarında yenilenen her iki hamam da bir soğuk, bir ılık ve bir de sıcak bolumden oluşur. Ancak Valide Sultan Hamamı, Hunkar Hamamı'ndan kuçuktur. Hunkar ve Valide Sultan Hamamları'nın mermer tabanı altındaki sistem Hunkar Sofası altında da devam ederek bu yapıların ortak ısıtma duzenini oluşturur. Padişahın dairelerini kadınların yaşadığı bolumden ayıran bu hamamlardan Valide Sultan Hamamı, farklı gunlerde kadınefendiler, hizmetçiler ve cariyeler gibi farklı sınıflardan kadınlar tarafından kullanılmıştır. Fotoğraf ve belge arşivlerinde yapılan araştırmalar ve restorasyon ilkelerine uygun olarak Ocak 2014 tarihinden itibaren yapılan restorasyon ve konservasyon çalışmaları sonucunda hamamlar ve koridoru eski gorunumune kavuşmuştur.

KU ŞHANE MUTFAĞI

Geçmişte depo olarak kullanılan ve 2016 yılında restorasyonu başlatılan Kuşhane Mutfağı ziyarete açıldı. Harem'in 15.yuzyılda inşa edilen ilk bolumunu ve eksenini oluşturan Altınyol'dan girilen Kuşhane Mutfağı, burada çalışan gorevlilerin gece-gunduz kalabilmesi için duzenlenmişti.Alt kattaki od taşı ocak ile almaşık orgulu ozgun bacası, duvarlarındaki nişleri, ocağın karşısındaki duvarın arkasında yer alan çeşmeli hazne ve tuvaleti ozgundur. Asma katta da dolap nişleri olup, tonoz tavanında ışık alması için fil gozleri vardır. Özel gun veya gecelerde padişah ve ust duzey hanedan mensuplarına hizmet eden Kuşhane Mutfağı'nın masrafları Ceyb-i Humayun (son donemlerde Hazine-i Hassa) denilen padişahın ozel butçesinden karşılanırdı. Bu mutfaktaki gorevliler zuluflu baltacıların guvenilir ve kabiliyetli olanlarından seçilir, aşçılardan birincisine "kuşcubaşı", diğerine "ikinci" adı verilirdi. Padişahlar binişe gittiği zaman, yani ava çıktığı veya saraydan dışarı çıktığında, Kuşhane Mutfağı da beraber giderdi. Kuşhane Mutfağı'nda kullanılan eşyalar ve masraflar kaydedilirdi. Doğum, sultan kızlarının evlenmeleri, şehzadelerin sunnetleri vb. saray merasimlerinde Kuşhane mutfağından Harem'de ziyafetler verildiği bilinmektedir.

ARSLANLI BAH ÇE

2014 yılından itibaren peyzaj ve duzenlemesi yapılan Arslanlı Bahçe, yeni duzenleme ile dinlenme, seyir ve etkinlik yeri olarak ziyarete açıldı.

Aerobik cimnastikte dunya ve Avrupa şampiyonu unvanlarına sahip milli sporcu Ayşe Begum Onbaşı, Topkapı Sarayı'nda gerçekleştirilen tanıtım projesinde yeteneklerini sergiledi. Onbaşı, Kultur ve Turizm Bakanlığı ile Çin'in Ankara Buyukelçiliği tarafından desteklenen projede kamera karşısına geçti. Milli sporcu, senaryo gereği kapanış saatini kaçırdığı Topkapı Sarayı'ndan guvenlik lazerlerini cimnastik becerilerini kullanarak aşmaya çalışıyor.","streamid ":"9fab32bc-0cb7-4b6b-bd10-e9217e2fc82c"} data-player-ishd=False data-player- forcehtmlplayer=false data-player-mostvisibleplay=true data-player-vod- token=1e24d14617f6b91e52bab08e5d6c5a12456c323111905d6a data-player-mute=false data-player-videowidget=false data-player-lazyload=false data-player- section=turkiye data-player-category=Video-Galeri data-player- target=sergi,sanat,tarih,turkiye,spor,cin,0338a536-25b9-4990-936b-d947f0e1d87b ,topkapi-sarayinda-restorasyonu-tamamlanan-bolumler-ziyarete-acildi,haber- detay data-player-duration=0>