Özet (TL;DR) @ 2018-12-24T10:00:00.000Z: Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Astana formatında yapılan işbirliği çerçevesinde geçen eylülde düzenlenen Soçi zirvesinde imzalanan belge sayesinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Suriye’nin İdlib…


Rusya

10:00 24.12.2018(Guncellendi 10:02 24.12.2018) URL'yi kısaltın

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Astana formatında yapılan işbirliği çerçevesinde geçen eylulde duzenlenen Soçi zirvesinde imzalanan belge sayesinde Turk Silahlı Kuvvetleri'nin Suriye'nin İdlib bolgesindeki varlığı konusunda Suriye hukumeti ile mutabakat sağlandığını vurguladı.

Lavrov, Sputnik'e verdiği roportajda Suriye'deki çozum sureci ile Astana formatı çerçevesinde Rusya'nın Turkiye ve İran ile yaptığı işbirliği konularında değerlendirmelerde bulundu.

Astana çalışmalarının artık oturmuş ve başarılı bir format olduğuna dikkat çeken Lavrov, sozlerini şoyle surdurdu:

"Astana formatı çerçevesinde Turkiye ve İran'la işbirliği yapıyoruz. Astana çalışmaları, Birleşmiş Milletler Guvenlik Konseyi'nin (BMGK) Suriye çozumune ilişkin kararlarına ve ozellikle de 2254 sayılı karara dayanan, oturmuş, başarılı ve uluslararası hukuk açısından da doğrulanmış bir etkileşim mekanizması. Etkili oluşunun temelinde, Suriye hukumeti ile silahlı muhalefet heyetlerinin mutabık kaldığı anlaşmalar var. Biz, İranlı ve Turk partnerlerimizle birlikte oncelikle anlaşmaların sağlanmasına katkıda bulunuyoruz, ikinci olarak ta uygulanmaları hususunda garantor oluyoruz. 'Garantor ulkeler' ifadesi de buradan geliyor."

Garantor ulkelerin bu çalışmalarının en onemli sonuçlarından bir tanesine değinen Lavrov, "Suriye'nin geleceğini Suriyeliler tarafından, uluslararası yardımla birlikte bildikleri ve uyguladıkları siyasi sureç çerçevesinde belirlenmesi gerektiği yonundeki tez de boylelikle gerçekleşmiş oluyor. Bu yaklaşımın bir orneği, ilk gerçek kapsayıcı bir forum olan, Suriye'deki siyasi çozum surecine dinamik katan, Cenevre surecini durgunluktan çıkarıp anayasa 'dosyası' uzerinde çalışmalara ivme kazandıran Ocak 2018'de duzenlenen Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'dir. Kongrenin eş organizatorlerinin Astana'daki 'garantorler' olduğunu hatırlatırım. Kısa bir sure once Rusya, Turkiye ve İran arabuluculuğu ile Suriye hukumeti ile muhalefet arasında mutabık kalınan anayasa komitesi aday listesini BM temsilcilerine ilettik" diye konuştu.

Rus diplomat ayrıca Turk askerlerinin İdlib'deki varlığı konusunda da Suriye hukumeti ile mutabakat sağlandığına dikkat çekti.

Lavrov, "17 Eylul'de Soçi'de imzalanan Mutabakat belgesinde yer alan İdlib hakkındaki Rus-Turk anlaşmalarına varılması, Suriye'nin o bolgesinde gerilimi azaltma bolgesinin kurulması ve onun içine Turk, dışına da Rus ve İran gozetim noktalarının kurulması konusunda Astana sureci çerçevesinde kabul edilen onceki kararlar sayesinde mumkun oldu. Boylelikle Turk askerlerinin Suriye'nin o bolgesindeki varlığı konusunda, Soçi Mutabakatı'nı takdirle karşılayan Suriye hukumetiyle mutabakat sağlanmış durumda. Astana formatının uçuncu garantoru olan İran da ona destek verdi" ifadelerini kullandı.

Diğer yandan ABD'nin Suriye topraklarında bulunması için herhangi bir hukuki dayanak olmadığını soyleyen Lavrov, şoyle devam etti:

"Aksine, ABD'nin Fırat'ın doğusunda ve Tanf'taki yasal olmayan uslerinin etrafındaki 55 kilometrelik 'guvenlik bolgesinde' askeri varlık gostermesinin herhangi bir uluslararası hukuki dayanağı yok. Washington'un, uyelerine kendilerini savunma hakkı tanıyan BM Tuzuğu'nun 51. Maddesine atıfta bulunması hukuki açıdan kesinlikle geçersiz. Suriye'de IŞİD bozguna uğratıldı, ABD ise kuvvetlerini geri çekmiyor. Aslına bakılırsa ulke topraklarının yuzde 30'unun ABD tarafından işgali soz konusu. ABD'nin yardımıyla bu bolgelerde merkezi yonetime itaat etmeyen ozyonetim makamları oluşturuluyor ve bu, ulkedeki askeri ve siyasi durumda istikrarsızlaşmaya neden oluyor, çozum surecini yavaşlatıyor."

Rus Hava-Uzay Kuvvetleri'nin Suriye topraklarındaki varlıklarının ise yasal olduğunu vurgulayan bakan, "Rus Hava-Uzay Kuvvetleri'nin Suriye'deki hukuki statusu ise tamamen farklı. Bizim askerlerimiz, meşru yonetimin daveti uzerine, uluslararası hukuka tamamen uygun olarak orada bulunuyor. Bu arada, 4 gerilimi azaltma bolgesinden 3'unun (Doğu Guta, Humus, Guney Bolge) oncelikle Rus askeri muzakerecilerinin 'sahadaki' komutanlarla doğrudan gerçekleştirdikleri çalışmalar sayesinde boşaltıldığını da hatırlatırım" dedi ve şoyle devam etti:

"ABD'nin Suriye topraklarındaki yasadışı silahlı varlığı sorununu çozmek kolay olmayacak. Washington, bu ilkelerin BMGK'nın ana kararlarında belirlenmiş olmasına rağmen, surekli olarak Suriye'nin egemenliğini, bağımsızlığını, halk ve toprak birliğini bozan yeni şartlar koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın duyurduğu Suriye'den 'çıkışın' ne şekilde sonuçlanacağını goreceğiz."