Özet (TL;DR) @ 2018-12-23T09:43:54.000Z: Her yıl 500 ila 600 bin dana ithal eden Türkiye, bu yıl 1 milyon hayvan alınca stoklar şişti. Kurban bayramında yaşanan şarbon paniği de buna eklenince etler elde kaldı. Türkiye ihracat için düğmeye…


Her yıl 500 ila 600 bin dana ithal eden Turkiye, bu yıl 1 milyon hayvan alınca stoklar şişti. Kurban bayramında yaşanan şarbon paniği de buna eklenince etler elde kaldı. Turkiye ihracat için duğmeye bastı.

Turkiye 20 yıl sonra ilk kez et ihraç edecek. Ancak bu Turkiye'nin ette ihracatçı konuma geldiğini gostermiyor zira ette ihracatın kapılarını aralayan Turkiye'ye gereğinden fazla yapılan ithalat oldu.

(C) AA /

Tarım ve Orman Bakanlığı Bakan Yardımcısı Hadi Tunç, aralık ayı başında, hem et hem de damızlık hayvan ihracatı için İran, Irak ve Suriye ile temasa geçildiğini duyurdu. Peki ne oldu da aradan bir ay geçmeden ette ithalatçı konumdan ihracatçı pozisyona gelindi?

DW Turkçe'den Pelin Ünker'in haberine gore, Turkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Fazlı Yalçındağ, "Bu durum tamamen uretim planlaması diye bir şey olmamasından kaynaklanıyor" dedi.

' TÜRKİYE'DE ET TÜKETİMİ KİŞİ BAŞI 10-15 KG'

Turkiye'de et tuketiminin kişi başı 10-15 kg olduğunu kaydeden Yalçındağ'ın verdiği bilgilere gore, Turkiye'de yıllık 150 bin ton civarında et uretimi açığı var. Bu sorun her yıl 500-600 bin civarında erkek dana ithal edilerek çozuluyor. Bu yıl ise diğer yıllardan farklı olarak 1 milyona yakın hayvan ithal edilmiş.

Hayvanların çoğunun aynı anda ithal edildiğini soyleyen Yalçındağ, şoyle devam etti:

"Aynı anda da besleme surecine geçiliyor. Bir hayvan ocak ayında ithal edildiğinde haziranda ya da temmuzda kesilecek hale gelir. Her ay ithalata belli bir kota koyulması, hayvanların her ay sırayla beslenip kesilmesi gerek. Boyle olmayınca stoklar şişti. Hayvanlar kesilmedi, birikti, yağlandı. Perakende satışta fayda duştu."

Yalçındağ'a gore ithalat kararı ayrıca şarbon paniği ile tuketimin duşmesinden kaynaklandı. Kurban bayramında ihtiyaç olmadığı halde 5 bin hayvan ithal edildiğini vurgulayan Yalçındağ, bu hayvanlarda da şarbon hastalığının gorulduğunu, Bakanlığın bu sureci iyi yonetemediğini soyledi.

' ÜRETİCİYİ RAHATLATMAK İÇİN İHRACAT GEREKLİ'

Turkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Bulent Tunç ise ureticiyi rahatlatmak için ihracatın gerekli olduğu goruşunde.

Tunç, "Geçen yıl 666 bin 802 baş besilik sığır, 109 bin baş kesimlik sığır, 280 bin baş kuçukbaş hayvan ve 18 bin 857 ton kırmızı et ithal edildi. Bu yıl rakamlar 2017 rakamlarının uzerinde. Genel olarak kesimlik hayvan Brezilya, İspanya, besilik erkek sığır Brezilya, Uruguay, Romanya ve Çek Cumhuriyeti, et ithalatı ise Bosna Hersek, Polonya, Fransa gibi ulkelerden yapıldı" dedi ve şoyle devam etti:

"İhracat çeşitli nedenlerle tuketimin azalması ve piyasalardaki durgunluk nedeni ile gundeme geldi. Şu anda hangi ulkeye ne kadar ihracat yapılacağı kesinleşmedi. Üreticiyi rahatlatmak uzere bu donem ihracat yapılması gerekiyor."

Tunç'un verdiği bilgiye gore Turkiye'de kırmızı et uretimi 2017'de 1 milyon 126 bin 404 ton olurken bu yılın ilk uç çeyreğinde 859 bin tonluk uretim gerçekleşti. Üretimde geçen yılın uçuncu çeyreğine gore 64 bin ton artış var.

Et açığına karşı planlı ve kontrollu besilik erkek sığır ithalatı yapılması gerektiğini soyleyen Tunç, temel sorunlar çozulmeden ithalatın uzun vadeli çozum olmayacağı goruşunde.

' İHRACAT SEKTÖRÜ BÜYÜTEBİLİR'

Turkiye Sut, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği (SETBİR) Yonetim Kurulu Başkanı Tarık Tezel'e gore ise et ihracatı iç piyasada regulasyonu sağlayabilir.

Twitter

Tezel, "Ette ve sutte gelinen sektorel teknoloji ve kapasite Turkiye'yi doyurmanın otesinde uluslararası rekabete açılacak yeterlilikte. 2018'deki gelişmeler bir kez daha gosterdi ki iç piyasanın regulasyonu ve surdurulebilir bir buyume için en onemli araç ihracat. Bu hem ekonominin ihtiyacı olan doviz girdisini sağlayacak hem de sektorun tum paydaşlarının yeni yatırım hevesini teşvik edecektir" dedi.

Tezel, 2019'da kırmızı et uretiminde yuzde 10, kırmızı et perakende pazarında ise yuzde 5 buyume bekliyor.

Tezel'in verdiği bilgiye gore, dunyadaki toplam --domuz hariç- kırmızı et uretiminin yuzde 1.3'u Turkiye'de gerçekleşiyor. Üretim, Avrupa Birliği'ndeki uretimin yuzde 12.6'sına denk. Buna karşılık yıllık kişi başı et tuketimi son 10 yılda 10 kilodan 14.7 kiloya çıktı. Domuz eti hariç kırmızı et tuketimi ABD'de 36, AB'de 18 kilo. Dunya ortalaması ise 11 kilo.