Özet (TL;DR) @ 2018-12-21T17:52:21.000Z: Hem Türkiye’nin dış politikası hem de ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye’den askerlerini çekme kararını duyurmasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan Putin’in mesajlarını nasıl yorumlamak gerekir?…


Hem Turkiye'nin dış politikası hem de ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'den askerlerini çekme kararını duyurmasıyla ilgili onemli açıklamalarda bulunan Putin'in mesajlarını nasıl yorumlamak gerekir? Dr. Naim Baburoğlu ve Gazeteci Ramazan Bursa, Sputnik'e değerlendirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, gerçekleştirdiği yılsonu basın toplantısında hem Turkiye'nin dış politikası hem de ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'den askerlerini çekme kararını duyurmasıyla ilgili onemli açıklamalarda bulundu. NATO ulkesi Turkiye'nin pakttaki yukumluluklerini yerine getirirken bağımsız bir politika izlediğini soyleyen Putin, bu durumda Cumhurbaşkanını Recep Tayyip Erdoğan'ın onemli rolu olduğunu soyledi. Putin konuşmasında Rusya ve Turkiye'nin Suriye'de uzlaşı noktasında onemli yol alındığına da değindi. Rusya Lideri "Turkiye devletinin ve halkının Suriye konusundaki ulusal çıkarlarına saygı duyuyoruz. Ama goruyoruz ki; Turk partnerlerimiz de odun vermeye ve Suriye'deki durumun iyi yonde gelişmesi adına, terorle mucadele adına ve ilişkilerimizin guçlenmesi adına bizimle birlikte uzlaşı bulmaya hazır" vurgusu yaptı.

PUT İN VE ERDOĞAN'DAN ABD'NİN KARARINA İHTİYATLI YAKLAŞIM

****Konu şmasında Trump'ın Suriye'de işlerinin bittiği ve ulkeden çekilecekleri yonundeki açıklamasıyla duyurulan karara da değinen Putin, ABD'nin çekilmeyi uygulaması ihtimaline ise ihtiyatlı yaklaştı. Putin "ABD askerlerinin Suriye'den çekileceği konusunu ise bilmiyorum. Biz henuz herhangi bir geri çekilme belirtisi gormuyoruz. ABD daha once de defalarca Afganistan'dan çekileceğini soylemişti fakat hala oradalar" değerlendirmesinde bulundu. Rusya Lideri Putin'in ardından Cuma gunu Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan da benzer yonde bir açıklama geldi. Erdoğan da ABD'nin kararını "ihtiyatla" karşıladıklarını soyledi. Hem Rusya hem de Turkiye'nin temkinli yaklaşımı ışığında, ABD'nin Suriye'den gerçekten çekilip çekilmeyeceğini İstanbul Aydın Üniversitesi oğretim uyesi Dr. Naim Baburoğlu ve Gazeteci Ramazan Bursa, Sputnik'e değerlendirdi.

' OBAMA GÖREVE GELİR GELMEZ IRAK'TAN ÇEKİLECEKTİ, ABD'NİN IRAK'TA HALEN 10 BİN ASKERİ VAR'

****Rusya Lideri Vladimir Putin 'in ABD'nin Suriye'den çekilme kararını uygulayacağı konusundaki ihtiyatlı tutumuna katıldığını soyleyen İstanbul Aydın Üniversitesi oğretim uyesi Dr. Naim Baburoğlu "Ben de tamamen Rusya Devlet Başkanı Putin gibi duşunuyorum. Çunku ABD'nin daha once de bazı kararlar verip bunları uygulamadığını tecrube ettik. Örneğin Suudi Arabistan'dan çekileceğini soylemesine rağmen 20 yıldır çekilmedi. Eski ABD Başkanı Barack Obama, goreve ilk geldiğinde Irak'tan askerlerini çekeceğini soylemişti ancak ABD'nin Irak'ta halen yaklaşık 10 bin askeri bulunuyor. Demek ki 'çekileceğim' demek ayrı, bu talimatın uygulanması çok ayrı bir konu" yorumu yaptı.

Trump'ın ABD askerlerinin çekilmesi kararının uygulanması noktasında onemli soru işaretleri olduğuna işaret eden Baburoğlu "Bu kararın uygulanması için 60 ila 100 gunluk bir sure verildi. Bu da 2 ila 3.5 ay demek. Bu sure, kısa bir sure değil. Bu sureçte sahada hangi dinamikler farklılaşacak? DAEŞ'in (IŞİD) saldırıları olacak mı? Orada ABD'nin desteklediği YPG/PKK'nın durumu ne olacak? Ayrıca, Suriye'nin Azez kentinde, Arap, Turkmen ve YPG'nin çatısını oluşturduğu DSG şemsiyesi altındaki Kurt aşiretler bir araya geldi. Gelişmeleri izlemek gerek" diye konuştu.

Trump'ın kararına kendi partisi, ABD Senatosu, Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon'dan itirazların yukseldiğini soyleyen ve ABD'deki 6 senatorun Trump'a bir mektup gondererek "Kararınızı gozden geçirin" mesajını verdiğini hatırlatan Baburoğlu "Ben bu yuzden en son ABD askeri çekilmeden bu konudaki ihtiyatın elden bırakılmaması lazım gerektiğini duşunuyorum. Bu konuya ben de Putin gibi ihtiyatlı yaklaşıyorum" dedi.

' İSRAİL, ABD'NİN SURİYE'DEKİ ETKİSİNİ SÜRDÜRECEĞİ BİR FORMÜL OLMAKSIZIN ÇEKİLMEYE RAZI OLMAZ'

****Bab uroğlu "ABD'nin Suriye'den tam anlamıyla çekilmesi, Suriye'yi oradaki bir diğer etkin aktor olan Rusya'ya bırakması anlamına geliyor. ABD, bunu yapmaya hazır mı? Ayrıca, ABD, Suriye'den tamamen çekildiğinde İran'ın askeri varlığı artacak ve bu da İsrail'e karşı daha buyuk tehdit oluşturacak. Peki, oteden beri Suriye'deki İran varlığının tamamen bitirilmesi hedefi olan ABD, İran'ın Suriye'deki askeri varlığı surerken Suriye'yi Rusya ve İran'a bırakır mı? Bırakmaz. Çunku bunu ABD'nin stratejik ortağı ve istekleri ABD, ve ozellikle Trump tarafından geri çevrilmeyen İsrail devleti istemez. İsrail devleti, hiçbir zaman İran'ın askeri varlığının o bolgede artmasını, İran'ın Irak ve Suriye koridoruyla Lubnan'daki Hizbullah'a ulaşan bir eksen kurmasını istemez. Bu yuzden İsrail, Trump'tan çekilmenin ardından Suriye'de etkisini surdureceği bir formul bulmasını isteyecektir. Bu da, çekirdek bir kadronun bırakılması ve bu kadroyla İsrail ve ABD'nin çıkarlarının sağlanmasının ve oradaki yerel aşiretlerle, yerel gruplarla işbirliğinin surdurulmesi olacaktır" ifadelerini kullandı.

TRUMP 'IN AÇIKLADIĞI KARAR MANİPÜLASYON OLABİLİR Mİ?

****Trump 'ın çekilme kararı açıklamasının bir çeşit manipulasyon olma ihtimalinin de dışlanmaması gerektiğini soyleyen Baburoğlu "Trump'ın 'çekileceğim' diyerek, bir taşla birden çok kuş vurma amacı olduğunu soyleyen stratejistlerin sayısı da oldukça fazla. Trump'ın bu çekilme kararı, Turkiye'nin Fırat'ın doğusuna yonelik operasyonunu 60 ila 100 gun arasında erteletebilir. ABD, 'Bu operasyondan bizim askerlerimiz etkilenir, operasyonu biz çekilince yapın' diyebilir. İkincisi, YPG/PKK, ABD'nin Fırat'ın doğusuna, Barzani peşmergelerinin yerleştirilmesi gibi isteklerine karşı gelmişti. Trump bu kararla hem YPG/PKK'nın ABD'nin istediği şekilde çalışmasını sağlamayı hedefliyor olabilir. Yani 'bu tuzak, aldatma' deniyor" değerlendirmesinde bulundu.

' ABD ÇEKİLİRSE BU, ABD İÇİN YENİLGİDİR, RUSYA, TÜRKİYE, İRAN VE SURİYE İÇİN ZAFERDİR'

Peki, tam anlamıyla bir çekilme gerçekleşirse bunun sonuçları ne olur? Baburoğlu bu soruyu "Turkiye açısından, olası bir operasyonda ABD askeriyle karşılaşma riski ortadan kalkar. Fakat ben ABD'nin çekilmesi durumunda Turkiye'nin her durumda derinliğine bir operasyon yapacağını duşunmuyorum. Sonuçta ABD çekilse de alan tamamen boş kalmıyor. Alanı diğer kuresel guç olan Rusya dolduruyor. Dolayısıyla Turkiye, şu an Fırat'ın doğusunda ABD'yle yapmak durumunda kaldığı işbirliğini veya koordinasyonu Rusya'yla yapacak. Ancak Rusya'yla ozellikle Afrin operasyonu ile birlikte suregelen işbirliği gayet olumlu. Rusya'yla olumlu adımlar, koordinasyon surecektir" diye yanıtladı ve şoyle devam etti:

"Rusya ve Suriye'nin oteden beri istediği Fırat'ın doğusundaki ABD varlığının oradan çıkması. Çunku ABD, kendisine davetiye gitmeyen, işgalci olarak kabul ediliyor. Zaten Rusya ABD'ye, Fırat'ın doğusundaki ABD varlığının Suriye'yi olumsuz etkilediğine dair ve nukleer fuzelerle ilgili olarak geçen hafta bir nota da vermişti. Rusya ve İran için ABD'nin oradan çekilmesi bir zaferdir. Eğer çekilme gerçekleşirse bu, ABD için bir yenilgidir, Turkiye, Suriye, Rusya ve İran için bir zaferdir. Ancak ABD, Turkiye'ye Patriot'ların satışına izin vermesi ve Suriye'den çıkması sebebiyle 'S-400 satın alma' baskısı yapabilir."

ABD GER ÇEKTEN TANF'I BOŞALTIR MI?

****Gazeteci Ramazan Bursa da, hem Rusya Lideri Putin hem de T urkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD'nin çekilme kararına ihtiyatlı yaklaşmasını "doğru ve haklı" bulan isimlerden:

"Ben hem Rusya Devlet Başkanı Putin, hem Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov hem de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD'nin çekilmesine ihtiyatlı yaklaşmasını doğru buluyorum. Zira ben de oyle yaklaşılması gerektiğini duşunenlerdenim. Bunun birden çok sebebi var. En temel sebebi de, ABD'nin medcezirli dış politikası. Ayrıca, Amerika içerisindeki dengeler arasındaki fikir ayrılığının geldiği nokta da boyle duşunmemin bir diğer gerekçesi. Bence ABD tam anlamıyla Suriye'den çekilmeyecektir. ABD, ulkede 2 bin askeri olduğunu kabul etti. Ancak tam sayı net değil. Bazı kaynaklar, bu sayının 3 bin hatta 4 bin olduğuna işaret ediyor. Bir de ABD'nin kurmakta olduğu usler meselesi var. ABD'nin neden bu usleri kurduğu sorusunun cevabı net değil. Üslerin kurulmasına halen devam ediliyor. Çekilecek olan ABD'nin uslere neden ihtiyacı olduğu onemli bir soru. Bu sorular varken de, liderlerin konuya ihtiyatlı davranması son derece olağan" değerlendirmesinde bulundu.

' ABD'NİN ELİ SURİYE'DEKİ KRİZİN BAŞLADIĞI DÖNEMDEN ÇOK DAHA ZAYIF'

****ABD i çerisindeki çatışmaların arttığına değinen Bursa "ABD Başkanı Trump, seçilmeden once Suriye'den Amerikan askerlerini çekeceğini soyluyordu; ancak bunun tersini yaptı. Şimdilerde ise, CIA, Pentagon ve Beyaz Saray içinde ciddi bir ihtilaf ve gerginlik var. Bu gerginlik, ABD'nin dış politikasına yansıyor. Yaklaşık bir ay once, Trump'ın 'IŞİD bitirildi' şeklinde bir açıklama yapacağı, Amerikan medyasında yer almıştı. Demek ki ABD medyası, Beyaz Saray'daki goruşmelerden haberdardı." dedi.

Bursa "ABD'nin pek çok orgutu eğittiği, son derece buyuk oneme sahip Tanf Üssu'nden çekileceğini duşunmuyorum. Ordan çekilmeden de tam anlamıyla bir çekilmeden bahsetmek zor. ABD, kurduğu usler ve verdiği eğitimlerle ısrarla Suriye'de kalıcı olmaya çalıştığı bir donemde 'çekileceğiz' açıklaması yapıyor. Bunu anlamak zor çunku hiçbir ulke kendi çıkarına aykırı bir adım atmaz" dedi.

Suriye Kurt Ulusal Konseyi'nin Moskova temaslarının da onemli olduğuna işaret eden Bursa "Turk basınında yer almadı ancak goruşmeye katılan ENKS heyetinden birisi 'Rusya artık federasyon fikrine sıcak bakmıyor' açıklaması yaptı. Suriye'den Tanf'a doğru bir hareketlenme var. Turkiye, operasyonu ertelese de bu seçeneği hala masada tutuyor. Kısacası ABD'nin eli, hem sahada, hem de masada Suriye'de krizin başladığı donemden çok daha zayıf" diye ekledi.