Özet (TL;DR) @ 2018-12-15T01:06:00.000Z: 2018 Nobel Fizik Ödülü, 'lazer fiziği alanında yaptıkları çığır açan icatlarından' dolayı ABD'li Arthur Ashkin, Fransız Gerard Mourou ve Kanadalı Donna Strickland'e verildi. Rusya Ulusal Nükleer…


Yaşam

01:06 15.12.2018(Guncellendi 01:08 15.12.2018) URL'yi kısaltın

2018 Nobel Fizik Ödulu, 'lazer fiziği alanında yaptıkları çığır açan icatlarından' dolayı ABD'li Arthur Ashkin, Fransız Gerard Mourou ve Kanadalı Donna Strickland'e verildi. Rusya Ulusal Nukleer Araştırmalar Üniversitesi (MEPhI) bilim insanlarından Prof. Sergey Poprujenko, Mourou ve Strickland'ın imza attığı keşfin onemini değerlendirdi.

Şu ana kadarki en guçlu ve kısa lazer darbesini geliştiren bu bilim insanlarının keşifleriyle lazer fiziğinde devrim yarattığını kaydeden Poprujenko, bunun sayesinde gelişmiş hassas cihazlar araştırma konusunda keşfedilmemiş alanlar ve çok sayıda endustriyel ve tıbbi uygulamanın yaratıldığına dikkat çekti.

MEPhI bilim insanlarının soz konusu araştırmalardaki rolune değinen Poprujenko sozlerine şoyle devam etti: '2005 yılında Japonya'da duzenlenen lazer fiziği konferansında MEPhI'den fizikçi Nikolay Narojniy ile bir araya gelen Mourou, Narojniy'nin guçlu elektromanyetik alanda vakumdan elektron-pozitron çiftinin oluşabileceğini tahmin ettiği konuşmasını dinleyince keşfinin fiziğe çok buyuk ivme kazandıracağı, bu teknolojinin daha ileri seviyede uygulanması halinde Narojniy'nin soz ettiği elektromanyetik alanların yaratılabileceğini anladı. İşte o zaman meşhur olan 'Hedefim, vakumu patlatacak lazer tesisini geliştirmek' ifadesini kullandı'.

Poprujenko, 'vakumu patlatma' fikrinin Mourou, Narojniy ve başka fizikçilerin ortak çalışmaları sonucunda ortaya çıktığının altını çizerek, 'Lazer alanında elektron fotona çarpabilir ve bunun sonucunda bir suru elektron-pozitron çifti oluşabilir. Sele benzeyen bu sureç, guçlu lazer ışını etkisiyle başlatılabilir. Narojniy, Mourou, Fedotov ve Korn'dan oluşan bir grup bilim insanının yayınladığı araştırmada bu surecin eninde sonunda lazer ışınının tamamen parçacıklara donuşmesine neden olacağı ortaya konuldu. Bunun adı da 'vakum patlaması', ifadelerini kullandı.

MEPhI uzmanı, 2018 Nobel Fizik Ödulunun Mourou ve Strickland'a verilmesinin olası sonuçlarını değerlendirerek şunu soyledi: 'Dunyada lazer projelerine verilen destek daha da artabilir. Bu bilim alanı daha çok insanın, belki de oğrencilerin dikkatini çekecek. Bu, MEPhI için de onemli, çunku arkadaşlarımız ELI ve XCELS gibi kapsamlı uluslararası projelere katılıyor. MEPhI'nin lazer fiziği alanını tercih eden genç bilim insanlarına çok buyuk imkanlar tanıdığını, lazer araştırmalarının yurutulduğu dunyanın onde gelen laboratuvarları ile işbirliği içinde bulunduğumuza dikkat çekmek isterim'. Poprujenko, fizikçilerin onumuzdeki birkaç yıl içinde Mourou'nun fikirlerini hayata geçirebileceği umudunu dile getirdi.