Özet (TL;DR) @ 2018-11-28T12:07:00.000Z: ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, ABD'nin Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetine göz yummadığını ancak Suudi Arabistan'ın Ortadoğu'nun istikrarı açısından önemli bir güç olduğunu belirtti.


(C) AA / Kayhan Özer

Pompeo, Wall Street Journal gazetesi için "ABD-Suudi Arabistan Ortaklığı Hayati" başlıklı yazı kaleme aldı.

ABD Başkanı Donald Trump yonetiminin ABD-Suudi Arabistan ortaklığını yeniden inşa etme çabalarının, her iki kanattan siyasetçilerin krallığın insan hakları sicilini eleştirdiği Washington'da destek bulmadığını belirten Pompeo, Suudi Gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın ekim ayında oldurulmesinin, Capitol Hill'de homurtuları ve basının ilgisini artırdığını ifade etti.

' BAĞLARININ ÇÖZÜLMESİ BÜYÜK BİR HATA OLACAK'

ABD-Suudi Arabistan bağlarının çozulmesinin, ABD ve muttefiklerinin ulusal guvenliği için buyuk bir hata olacağının altını çizen Pompeo, "Krallık, Ortadoğu'da istikrar için onemli bir guç. Suudi Arabistan, Irak'ın kırılgan demokrasisini guvence altına almak ve Bağdat'ın, Tahran'ın değil Batı'nın çıkarlarına bağlı kalması için çalışıyor. Riyad, ev sahibi ulkelerle çalışarak, Mısır ile yakın iş birliği yaparak ve İsrail'le daha guçlu ilişkiler kurarak Suriye iç savaşından kaçan multeci akınını yonetmeye yardımcı oluyor" ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan'ın, aynı zamanda, IŞİD ve diğer teror orgutleriyle ABD liderliğindeki mucadele çabalarına milyonlarca dolar katkıda bulunduğuna işaret eden Pompeo, "Suudi Arabistan petrol uretimi ve ekonomik istikrarın, bolgesel refahın ve kuresel enerji guvenliğinin anahtarıdır" değerlendirmesinde bulundu.

' ABD GİBİ SUUDİ ARABİSTAN DA İRAN'IN DÜNYAYA YÖNELTTİĞİ MUAZZAM TEHDİDİ FARK EDİYOR'

Pompeo, satırlarına şoyle devam etti:

"Kaşıkçı cinayetini Başkan Trump'ın Suudi Arabistan politikasına karşı bir çomak olarak kullananların, Barack Obama'nın, yuzlerce Amerikalı da dahil dunya genelinde binlerce kişiyi olduren ve kendi halkına merhametsizce davranan bir rejim olan İran'la yakınlaşmasını destekleyen aynı kişiler olması tesaduf mu? Bu homurdananlar, bu insan hakları avatarları, Obama, dunyanın teroru destekleyen en buyuk devleti olarak çalışmalarını yurutmeleri için mollalara yığınla para verdiği zaman neredeydi? ABD gibi Suudi Arabistan da -- bu eleştirenlerin aksine -- İran İslam Cumhuriyeti'nin dunyaya yonelttiği muazzam tehdidi fark ediyor. Gunumuz İran'ı, Henry Kissinger'in terimiyle bir ulus değil, bir sebeptir. Hedefi, İslam devrimini Tahran'dan Şam'a taşımak, İsrail'i yok etmek ve İran halkından başlayarak boyun eğmeyi reddeden herkesi boyun eğdirmeye yoneltmektir. Teşvik edilen bir İran, Ortadoğu'da daha fazla olum ve yıkıma yol açacak, bolgesel bir nukleer silahlanma yarışı oluşturacak, ticaret yollarını tehdit edecek ve dunya çapında terorizmi teşvik edecektir."

' TAHRAN, ARAP YARIMADASI'NDA HİZBULLAH BENZERİ BİR OLUŞUM KURUYOR'

Suudi Arabistan Veliaht Prensi olarak Muhammed bin Selman'ın ilk eylemlerinden birinin, İran'ın, Tahran destekli Husi isyancılarının 2015'te iktidarı ele geçirdikleri Yemen'de istikrarsızlaştırıcı etkisinin kokunu kazıma girişimi olduğunu kaydeden Pompeo, "Tahran, Arap Yarımadası'nda Hizbullah benzeri bir oluşum kuruyor: Hizbullah'ın guney Lubnan'daki fuzeleri İsrail'i tehdit ederken, Suudi nufus merkezlerini rehin tutabilecek siyasi gucu olan militan bir grup" ifadelerine yer verdi.

Husilerin, Suudi topraklarını işgal ettiğini, buyuk bir limanı ele geçirdiğini ve İran yardımıyla, onlarca binlerce Amerikalının seyahat ettiği Riyad'ın uluslararası havaalanını vurabilecekleri balistik fuze hedefleri geliştirdiklerini belirten Pompeo, Tahran'ın, bu arada Yemen ihtilafına yonelik diplomatik bir çozume gerçekten ilgi gostermediğini savundu.

Trump yonetiminin Yemen'in savaş, hastalık ve kıtlıktan çektiklerini azaltmak için birçok adım attığını ifade eden Pompeo, Suudi Arabistan hedeflerini, sivil kayıpları en aza indirgeyecek biçimde geliştirmek için çaba harcadıklarını ve insani yardımları comertçe desteklediklerini vurguladı.

' ABD'NİN ÇABALARI OLMADAN, YEMEN'DEKİ ÖLÜM ORANI ÇOK DAHA YÜKSEK OLURDU'

Pompeo, "ABD, son 14 ayda toplam insani yardımı 697 milyon dolara taşıyarak Yemen'e yaklaşık 131 milyon dolarlık ek gıda yardımı sağladığını duyurmaktan memnuniyet duyuyor. Fonlar, Dunya Gıda Programı ve Yemen halkını beslemek için çalışan diğer kuruluşlara sağlanıyor. ABD'nin çabaları olmadan, Yemen'deki olum oranı çok daha yuksek olurdu. Suudi Arabistan ve Korfez koalisyon ortakları arasındaki anlaşmazlıkları yonetmek için durust bir aracı olmayacaktı. İran, Yemen'in ıstırabını hafifletmekle ilgilenmiyor; mollalar sıradan İranlıları bile onemsemiyorlar. Suudi Arabistan Krallığı, Yemen'de ıstırabı hafifletmek için milyarlarca yatırım yaptı. İran ise sıfır" ifadelerini kullandı.

Mike Pompeo, Yemen'in, terore karşı savaşta da onemli bir cephe olduğuna işaret ederek, her iki partinin başkanlık yonetimleri boyunca bu durumun aynı kaldığını hatırlattı. Arap Yarımadası'nda teror orgutu El Kaide olarak bilinen grubun, Ekim 2000'de Amerikalılara yonelik ilk buyuk saldırıyı başlattığını anımsatan Pompeo, ABD Donanmasına ait "USS Cole" isimli destroyerinin, Yemen'de Aden Limanı'na girdiği sırada teror orgutunun bağlantıları tarafından bombalandığını, saldırıda 17 denizcinin olduğunu, 39 kişinin yaralandığını kaydetti.

Arap Yarımadası'ndaki teror orgutu El Kaide'nin, Nijeryalı terorist Ömer Faruk Abdulmuttalib'in 2009 Noel'inde, Amsterdam'dan Detroit'e giden Northwest Airlines Flight 253'u bombalama girişiminde bulunmasından, 2015'te Charlie Hebdo'nun Paris'teki ofisine duzenlenen katliama kadar ABD ve muttefiklerine yonelik çok sayıda saldırı girişiminde bulunduğunu anımsatan Pompeo, "ABD'ye ve muttefiklerine saldırma peşinde koşan IŞİD, aynı zamanda Yemen'de varlığını surduruyor. Ayrıca ABD-Suudi Arabistan ittifakını terk etmek ya da alçaltmak Riyad'ı, daha iyi bir istikamete doğru itmek için hiçbir şey yapmaz" ifadelerini kullandı.

' YİNE DE VELİAHT PRENS ÜLKEYİ REFORMİST BİR YÖNE DOĞRU İLERLETTİ'

(C) AFP 2018 / Mandel Ngan

ABD ve Başkan Trump'ın daima savunucusu olduğu ozgurlukleri garantilemek için yapılması gereken daha çok iş olduğunu belirten Pompeo, "Yine de Veliaht Prens ulkeyi reformist bir yone doğru ilerletti; kadınların araba kullanmasından spor etkinliklerine katılmasına, ahlak polisini kontrol altına almasına ve ılımlı İslam'a donuş çağrısına kadar" değerlendirmesinde bulundu.

Pompeo, "ABD, esasen Amerikan değerleriyle tutarsız olan Kaşıkçı'nın oldurulmesine goz yummuyor. Bu, Suudi Arabistan liderliğine hem ozelde hem de açıkça soylediğim bir şey" ifadesine yer verdi.

Trump'ın, bunun uzerine harekete geçtiğini kaydeden Pompeo, cinayetle ilgili 21 Suudi şuphelinin ABD'ye girmesinin uygun olmadığı ve vizelerinin iptal edildiğini hatırlattı.

Yonetimin, 15 Kasım'da Kuresel Magnitsky İnsan Hakları Sorumluluk Yasası uzerine inşa edilen 13818 sayılı İcra Dairesi uyarınca 17 Suudi'ye yaptırım uyguladığını hatırlatan Pompeo, bu yanıtın desteğini guçlendirmek için çalıştıklarını, Fransa ve Almanya dahil birçok ulkenin bu konuyu takip ettiğini vurguladı.

' DAHA FAZLA GERÇEK GÜN YÜZÜNE ÇIKARSA DAHA CEZALANDIRICI TEDBİRLERİ GÖZDEN GEÇİRİLECEKTİR'

Pompeo, "Kaşıkçı cinayetiyle ilgili daha fazla gerçek gun yuzune çıkarsa, Trump yonetimi daha cezalandırıcı tedbirleri gozden geçirecektir" ifadesini kullandı.

ABD-Suudi Arabistan ittifakını eleştirenlerin, Jeane Kirkpatrick'in, ABD çıkarlarına dost olan otokratlar ile karşı çıkanlar arasındaki ayrımı yapma konusunda Carter yonetiminin başarısızlığını analiz eden, 1979 tarihli "Diktatorlukler ve Çifte Standartlar" adlı makalesi uzerinde yeniden duşunmesinin iyi olabileceği değerlendirmesinde bulunan Pompeo, şunları kaydetti:

"Bay Carter'ın ideolojik tercihleri onu, ABD'nin ulusal guvenlik çıkarlarına karşı korleştirdi ve engelledi, onu Amerika'yı onceliğe koymaktan alıkoydu. 'Liberal idealizm'i gozlemleyen Kirkpatrick, 'mazoşizmle ozdeş olmamalı, ozgurluğun ve ulusal çıkarın savunulmasıyla bağdaştırılmamalı' sonucuna varıyor. Başkan Trump'ın bugun ABD-Suudi Arabistan ilişkisine yonelik pragmatik ve doğru yaklaşımını eleştirenler için ne kadar da zamanında bir uyarı."