Özet (TL;DR) @ 2018-11-29T10:42:00.000Z: Brent petrol fiyatları 60 doların altına düştü. Fiyatların düşmesinin ana sebebi, Suudi Arabistan'ın OPEC içindeki kotasını artırarak rekor düzeyde üretim yapması. Neden Riyad ABD için kendi…


Brent petrol fiyatları 60 doların altına duştu. Fiyatların duşmesinin ana sebebi, Suudi Arabistan'ın OPEC içindeki kotasını artırarak rekor duzeyde uretim yapması. Neden Riyad ABD için kendi çıkarlarını feda ediyor ve perşembe gunu yapılacak toplantıda kartel uyeleri nasıl bir karar alacak?

Suudi Arabistan'ın petrol uretimi Kasım ayında 11.2 milyon varille tarihi rekor seviyesine ulaştı. OPEC anlaşması çerçevesinde belirlenen kota 10.5 milyon varil.

Tum bunlar, ABD'de benzeri gorulmemiş miktarda petrol uretimi yapılmasıyla aynı zamana denk geliyor. ABD'de petrol uretimi bu yılın başında gunluk iki milyon varil artırıldı ve bugun 11.6 milyon varile ulaşmış bulunuyor.

Yatırım bankası JPMorgan'a gore sonuç olarak, uretilen petrol dunya talebini gunluk 1.2 milyon varille aşıyor. Uzmanlar 2015 yılında da arz ve talep arasında buna benzer bir fark olduğunu ve varil fiyatının 30 doların altına duştuğunu hatırlatıyor.

Burada Suudi Arabistan'ın pozisyonu ilginç bir durum teşkil ediyor. Suudi krallığı zor bir mali sureçten geçiyor ve daha kasım ayı başında Enerji Bakanı Halid el-Falih, petrol fiyatının 70 dolar seviyesinde olmasının Riyad için iyi olacağını itiraf etmişti.

IMF analistleri, bunun Riyad için oldukça duşuk bir fiyat olduğunu duşunuyor. Onlara gore, varil fiyatının 88 doların altına duşmesi durumunda Suudi devlet butçesi açık verecek. Bu durumda Riyad'ın petrol uretimini artırmak yerine azaltması gerekiyor. Suudiler de bunun boyle olması gerektiğini biliyor.

OPEC İzleme Komitesi'nin 12 Kasım'da duzenlediği toplantı sonrası El-Falih, "Piyasadaki durum, sevkıyatların ekim ayına kıyasla gunde 1 milyon varil azaltılması gerektiğine işaret ediyor" demişti.

El-Falih, Suudi Arabistan'ın aralık ayında petrol uretimini gunluk 500 bin varil azaltacağı sozunu verdi. Ancak Riyad'ın eylemleri bu ifadelerin samimiyetinin sorgulanmasına neden oluyor.

Öyle gorunuyor ki, Suudiler OPEC ortaklarını değil, Donald Trump'ı dinlemeye zorlanıyor.

ABD Başkanı defalarca OPEC'e uretimini artırma ve fiyatları duşurme çağrısı yaptı. Özellikle eylul ayında Cezayir'de duzenlenen OPEC İzleme Komitesi toplantısı oncesinde Trump, katılımcılara petrol fiyatlarını duşurme çağrısı yaparak, kartel uyesi ulkelerin guvenliğini ABD'nin sağladığını vurguladı.

(C) REUTERS / Sergei Karpukhin

Trump, Twitter hesabından "Ortadoğu ulkelerini koruyoruz, guvenlikleri bize bağlı. Ancak onlar yine de fiyatları yukseltmeye devam ediyor. Biz bunu unutmayacağız. OPEC hemen fiyatları duşurmek zorunda!" diye yazmıştı.

Kartel uyeleri yakın zamana kadar Washington'dan gelen talep ve tehditleri pek dikkate almadılar. Özellikle Cezayir'deki toplantıda Trump'ın taleplerinin tersine, gelecek yıl petrol uretimini azaltacaklarını belirttiler.

Ancak, Washington Post yazarı Cemal Kaşıkçı'nın ekim ayı başında İstanbul'daki Suudi Arabistan konsolosluğunda oldurulmesi sonrası durum değişti. Turk ve Amerikan istihbarat teşkilatları, Suudi Arabistan ust duzey yetkililerinin ve hatta bizzat veliaht prens Muhammed Bin Selman'ın da bu cinayete karışmış olabileceğini resmi olarak açıkladılar.

Ancak Trump bundan şuphe duyduğunu ve Riyad'ın ortakları olarak kalacağını soyledi.

Trump 20 Kasım'da yaptığı açıklamada, "Suudi Arabistan'la ilişkileri koparırsak, petrol fiyatları varil başına 150 dolara yukselebilir. Rusya da bu durumdan buyuk memnuniyet duyar. Fiyatları kontrol edebilmem için Suudi Arabistan bana yardım edecek. Suudi Arabistan'a karşı aptalca eylemlere girişerek kuresel ekonominin ve bizim ekonomimizin yıkılmasına izin veremem" dedi.

Trump bu şekilde Suudi Arabistan'ı birçok ABD'li senatorun yaptırım tehditlerinden korudu. Riyad da bunun için kendisine minnet duyuyor.

Suudiler, Trump'ın 2020 yılındaki başkanlık seçimlerini kazanmasını istiyor ve bu konuda yardım etmeye hazırlar. Özellikle petrol fiyatlarını duşurmek için mumkun olan her şeyi yapıyorlar.

OPEC ulkeleri kasım ayında Abu Dabi'de yaptıkları toplantıda ekim ayına kıyasla gunluk uretimi 1.4 milyon varil duşurme konusunu ele aldılar. Ancak, bu planın uygulanması şimdi tehdit altında gibi gorunuyor.

Wall Street Journal'a gore, Suudi Arabistan, OPEC'in uretimi sınırlama isteği ile Trump'ın petrol fiyatlarını duşurme isteğini dikkate alan bir ara formul bulmaya çalışıyor. Perşembe gunu yapılacak OPEC toplantısında, 2016 yılında belirlenen uretim kotasının korunacağının ilan edileceği belirtiliyor.

Bu, resmi olarak uretim duşurulmeyecek, ancak fiili olarak petrol arzı azaltılacak anlamına geliyor. Çunku, kartel uyeleri gunluk 1 milyon varillik uretimle belirlenen kotayı aşıyorlar.

Wall Street Journal, boyle bir seçeneğin hem petrol ureticileri hem de Trump'ın işine geleceğini belirtiyor.

Societe General Bank analistleri, OPEC'in petrol uretimini gunluk 1 milyon varil azaltması durumunda, Brent fiyatının 70-80 dolar aralığına tekrar ulaşma şansı olabileceğini tahmin ediyorlar.

Eğer kartel uyeleri yapılan anlaşmalara uymak istemezlerse, petrol varil fiyatları 5-10 dolar daha duşebilir.