Özet (TL;DR) @ 2018-11-27T07:32:36.000Z: Merkez Bankası ekonomisti Kurmaş Akdoğan, IMF’nin yıllarca Türkiye’ye tavsiye ettiği işten çıkarmaların maliyetinin azaltılmasına yönelik işgücü piyasalarının esnetilmesi konusuna farklı bir yorum…


Ekonomi

07:32 27.11.2018URL'yi kısaltın

Merkez Bankası ekonomisti Kurmaş Akdoğan, IMF'nin yıllarca Turkiye'ye tavsiye ettiği işten çıkarmaların maliyetinin azaltılmasına yonelik işgucu piyasalarının esnetilmesi konusuna farklı bir yorum getirdi.

Haberturk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberine gore, IMF Turkiye'ye her fırsatta rekabet gucunun artması için işe alım ve işten çıkarmaların maliyetinin azaltılması gerektiğini tavsiye ediyor. Kıdem tazminatının kaldırılmasına veya azaltılmasına yonelik arayışların kaynağını da buyuk olçude IMF'nin bu tavsiyeleri oluşturuyor. Peki, Merkez Bankası'ndan gelen yorumda ne deniliyor?

(C) AA /

Ekonomist Kurmaş Akdoğan, ekonomide geçici dalgalanma donemlerinde iş guvencesinin sağladığı faydaya ilişkin goruşlerini, Merkez Bankası internet sitesinde yer alan Merkezin Guncesi'ndeki blog yazısında anlattı. Akdoğan, "Geçici konjonkturel dalgalanmaların kalıcı istihdam etkisi" başlıklı yazısında, ekonomideki geçici daralmaların işgucu uzerindeki uzun sureli etkilerine işsizlikte "histeri etkisi" denildiğini belirtti.

Yazıda, toplam talepteki geçici bir duşuşun firmalarca kalıcı olarak algılanması ve bu algının hızlı biçimde işten çıkarmalara yol açması durumunda kalifiye işçilerin uzun yıllar sonucu biriktirdiği firmaya ozgu becerilerin firma açısından işçi ile birlikte kaybolacağı vurgulandı.

İleride talep yeniden arttığı zaman firma kolayca yeni işçi alabilecek olsa bile yeni işçilerin işten çıkartılanların firmaya ozgu beceri seviyesine yeniden ulaşmasının zaman alacağına dikkat çekildi.
İşini kaybeden işçilerin ise hızlı bir şekilde iş bulamadıkları takdirde iş ustunde oğrenme fırsatını kaybedecekleri, insani sermayelerinin değer kaybedeceği ve yeniden işgucu piyasasına donmelerinin gittikçe zorlaşacağı kaydedildi.

' İŞ GÜVENCESİ HİSTERİ ETKİSİNİ AZALTIYOR'

Akdoğan, işe alım ve işten çıkarma maliyetlerinin Turkiye ekonomisinde soz konusu histeri etkisini azalttığını gosterdiğini vurguladı. İşçiyi işten atmak maliyetli ise firmaların talebin duştuğune gerçekten emin olana kadar işten çıkarmaları erteleyebildiği belirtilen yazıda, bunun da talepteki kısa donemli duşuşlerin uzun donemli etkilere yol açmasını onleyebildiği kaydedildi.

Yazıda, çalışırken edinilen insani sermaye birikiminin firmaya olduğu kadar topluma da faydası bulunduğuna dikkat çekilerek, "İşten çıkarma maliyetlerinin azaltılması kısa donemde firma lehine gorunse de uzun donemde hem firma hem de toplumsal açıdan olumsuz etkiler yaratabiliyor" denildi.

' GEÇİCİ ŞOKLARIN KALICI HALE GELMESİNİ ÖNLÜYOR'

Belirli olçude bir iş guvencesinin ekonomide geçici şokların kalıcı hale gelmesini onleyen yumuşatıcı bir etki sağladığı kaydedilen yazıda, şu goruşlere yer verildi:

-- İşgucu piyasalarında esneklik olgusunu artıları ve eksileri ile değerlendirmek gerekiyor. Firmaların işgucu talebini serbest piyasadan karşılarken maliyetlerinin az olması ekonominin şoklara karşı esnekliği açısından tercih edilebilir olsa da, işten çıkarmaların hızlı olmasının ekonomide yaratacağı birikimli etkiyi de dikkate almak gerekiyor. Politika yapıcılar ekonomideki dalgalanmaların etkilerini yumuşatacak talep yonetimi politikaları uygulamak isteyebilirler.

-- Diğer taraftan firmalar, politika yapıcıları kadar geniş bir bilgi setine sahip olmadıkları için, ekonomideki dalgalanmaların kalıcı olacağını duşunup ani işten çıkarma kararları verebilirler. Bu politikalar firmaya ve işçiye uzun donemde zararlı olabileceği gibi, ekonominin geneli açısından kısa donemli şokların etkisini artırabilir ve hukumetlerin uygulayacağı talep yonetimi ya da aktif işgucu piyasası programları gibi politikaların etkisini azaltabilir. Bu açıdan işe alım ve işten çıkarma maliyetlerinin soz konusu politikaların olumlu etkilerinin gorulmesi için gerekli olan zamanı kazandıracak yumuşatıcı bir etkiye sahip olabileceğini dikkate almak gerekiyor.