Dün hayatını kaybeden İtalyan yönetmen Bernardo Bertolucci, "sinemanın son maestrosuna" saygı duruşu niteliğindeki haber...

Özet (TL;DR) @ 2018-11-27T10:30:00.000Z: Dün hayatını kaybeden İtalyan yönetmen Bernardo Bertolucci, "sinemanın son maestrosuna" saygı duruşu niteliğindeki haber ve mesajların yanı sıra, Paris'te Son Tango filminde yer alan tereyağlı tecavüz…

(C) REUTERS /

1972 tarihli film, vizyona girdiği gunden bu yana tartışmaların odağında oldu. İtalya'da oduller alan, Oscar'a iki dalda aday olan film, cinsellik içeren sahneleri nedeniyle İtalya'da yasaklandı ve Bertolucci'ye 5 yıl yurttaşlık haklarından mahrumiyet cezası verildi.

BBC Turkçe'de yer alan habere gore Bertolucci 2007'de CNN'e yaptığı bir açıklamada bu konuda şunları soylemişti: "Bu bir nevi zamanın ruhunu yansıtıyordu. İtalya o donemde hala gerici guçlerin yenilikçi guçlerden çok daha ağır bastığı bir ulkeydi. En aşağılayıcısı da 5 yıllığına yurttaşlık haklarımı kaybettiğimi oğrenmemdi. Oy veremiyordum. Ülkemle olan ilişkimde en kotu anlardan biriydi."

İtalya'daki yasak ilerleyen yıllarda kalksa da "Paris'te Son Tango" hakkındaki tartışmalar dinmedi. Filmin kadın başrol oyuncusu Maria Schneider, 2007'de İngiliz Daily Mail gazetesine verdiği mulakatta filmdeki "tereyağlı tecavuz" sahnesinin kendisine onceden haber verilmeden çekildiğini ve "kendisini biraz tecavuze uğramış gibi hissettiğini" soyledi.

' GERÇEK GÖZYAŞI DÖKÜYORDUM'

Schneider bu soyleşide, Bertolucci'den "çok manipulatifti" diye bahsetti ve "Benden tepki alabilmek için belli şeyler yapıyordu" dedi. Marlon Brando'nun canlandırdığı Paul karakterinin, Schneider'ın canlandırdığı Jeanne karakterine tereyağı kullanarak tecavuz ettiği sahneyle ilgili olarak şu ifadeleri kullandı:

IMDb

"Bu sahne orijinal senaryoda yoktu. Gerçek şu ki, bu fikri bulan Marlon'du. Bana sahneyi çekmeden hemen once bundan bahsettiler, çok sinirlenmiştim. Menajerimi ya da avukatımı arayıp sete gelmelerini sağlamalıydım, çunku kimseyi senaryoda olmayan bir şeyi yapmaya zorlayamazsınız, ama o donemde bunu bilmiyordum. Marlon bana 'Maria, dert etme, bu yalnızca bir film' dedi. Ama sahne sırasında, Marlon'un yaptığı şey gerçek olmasa da ben gerçek gozyaşları dokuyordum. Kendimi aşağılanmış hissettim, açıkçası biraz tecavuze uğramış gibi hissettim, hem Marlon hem de Bertolucci tarafından."

Paris'te Son Tango çekilirken 19 yaşında olan Maria Schneider, bu filmden sonra uyuşturucu bağımlısı olmuş ve intihar girişimlerinde bulunmuştu. Schneider'ın Paris'te Son Tango çekilirken ve sonrasında yaşadıkları nedeniyle travmatize olduğu iddia edilirken kendisi de bu iddiaları doğrulamış ve "Tum bu skandal ve film sonrası yaşananlar beni biraz delirtti, sinirsel çokuş yaşadım" demişti.

Maria Schneider 2011'de hayatını kaybedene kadar bir daha Bernardo Bertolucci ile goruşmedi.

' SUÇLULUK DUYUYORUM AMA PİŞMAN DEĞİLİM'

Bertolucci ise 2013'te yaptığı bir açıklamada şunları soyledi: "Zavallı Maria… Filmden sonra bir daha goruşmedik, çunku benden nefret ediyordu. Tereyağı sahnesi fikrini, çekim sabahı Marlon ile birlikte bulduk. Maria'ya aslında bir manada korkunç davrandım, ona neler olduğunu soylemedim. Çunku onun bir aktris olarak değil bir kız olarak tepki vermesini istiyordum. Yaşadığı aşağılanmaya tepki vermesini istiyordum… Tereyağının kayganlaştırıcı olarak kullanılacağı detayını kendisine soylemediğimiz için sanırım benden ve Marlon'dan nefret etti. Bundan dolayı kendimi çok suçlu hissediyorum."

Bertolucci, kendisini suçlu hissettiğini soylese de "Bu sahneyi bu şekilde çektiğiniz için pişman mısınız?" sorusuna şoyle cevap verdi: "Hayır, ama kendimi suçlu hissediyorum. Suçluluk duyuyorum ama pişman değilim. Bazen film yapmak için, bir şey elde etmek için tamamen ozgur olmak gerekir. Maria'nın aşağılanmış, ofkelenmiş rolu yapmasını istemedim; Maria'nın rol yapmasını değil ofke ve aşağılanmayı hissetmesini istedim."

Bertolucci'nin 2013'teki bu sozleri o donem fazla reaksiyon yaratmazken, 2016'da bir İspanyol dernek tarafından 25 Kasım Kadına Yonelik Şiddete Karşı Uluslararası Mucadele Gunu oncesinde tekrar yayınlanınca bu kez tum dunyada infial yarattı.

Bertolucci'nin sozlerinden, Schneider'ın tecavuz sahnesinin ne kadarından onceden haberdar olduğu net olarak anlaşılmazken, Schneider'ın film çekimi sırasında gerçekten tecavuze uğradığını iddia edenler de oldu.

' KİMSE GERÇEKTEN TECAVÜZE UĞRAMADI'

2016'daki tepkiler uzerine Bertolucci bir açıklama yayınlayarak, tecavuz sahnesinin senaryoda mevcut olduğunu, Schneider'in yalnızca tereyağı kullanılacağından haberdar olmadığını soyledi. Bertolucci 5 Aralık 2016 tarihli bu açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Son bir kez, saçma bir yanlış anlaşılmayı açıklığa kavuşturmak istiyorum… Bazıları, Maria'nın şiddet sahnesinden haberdar edilmediğini duşundu ve duşunuyor. Yanlış! Maria her şeyi biliyordu çunku senaryoyu okumuştu, senaryoda her şey açıklanıyordu. Tek yenilik tereyağı fikriydi. Yıllar sonra oğrendiğime gore Maria'yı inciten buydu, sahnede maruz kaldığı ve filmin senaryosunda ongorulen şiddet değil. Bazı insanların hala ekranda gorduklerinin gerçekte yaşandığına inanacak kadar naif olması hem avutucu hem uzucu. Sinemada seksin (neredeyse) her zaman simulasyon olduğunu bilmeyenler muhtemelen John Wayne her duşmanını vurduğunda da o kişinin gerçekten olduğunu sanıyordur."

(C) AFP 2018 / VALERIE MACON

Filmin goruntu yonetmeni Vittorio Storaro da 2016'da suçlamalara yanıt olarak olarak, "Yazılanlardan tiksiniyorum, hepsi yanlış. Ben oradaydım, gerçek bir şeyi değil bir film çekiyorduk. İki kamerayla oradaydım, hiçbir şey olmadı, kimse gerçekten tecavuze uğramadı. Bertolucci Maria'ya bir detaydan bahsetmemiş olabilir ama (Maria) ne yaptığını biliyordu" diye konuştu.

Bernardo Bertolucci, Maria Schneider 2011'de olduğunde İtalyan haber ajansı ANSA'ya yaptığı açıklamada ise şunları soyledi:

"Ölumu çok erken geldi, onu bir kez daha içtenlikte kucaklayamadan, bir kez olsun ondan ozur dileyemeden…"