Özet (TL;DR) @ 2018-11-12T06:11:08.000Z: Ortak belirtileri nedeniyle griple karıştırılabilen zatürre sonbahar-kış aylarında artış gösteriyor. Bu artıştaki en önemli etken ise soğuk hava nedeniyle kapalı mekanlarda geçirilen zamanın uzaması.…


Mevsim itibariyle, hem zat urre (pnomoni) tehlikesinde hem de hastalığın gorulme sıklığında artış yaşanıyor. Grip gibi solunum yoluyla bulaşabilen hastalık, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda her 100 bin kişiden 300'unu etkiliyor.

12 Kas ım Dunya Zaturre Gunu nedeniyle hastalığa dikkat çeken bulunan Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakultesi Hastanesi Goğus Hastalıkları Anabilim Dalı Bolum Başkanı Do ç. Dr. Mehmet Bayram, zaturrenin olum nedenleri arasında altıncı, enfeksiyonlara bağlı olumlerde ise birinci sırada bulunduğunu soyledi.

"Ayakta tedavi edilen hastalarda olum oranı yuzde 1-5 iken, hastanede tedavi edilen olgularda ortalama yuzde 12, yoğun bakım desteği gerektiren hastalarda ise yuzde 40'a ulaşıyor" ifadesini kullanan Dr. Bayram, zaturre tedavisine vakit kaybetmeden başlamak gerektiğinin altını çizdi, "Ne kadar erken teşhis edilirse o kadar kolay tedavi edilir" vurgusu yaptı.

Akciğer dokusunun bakteri, virus ve mantar enfeksiyonu ile iltihaplanması sonucu meydana gelen pn omoniye daha çok bakterilerin neden olduğunu, hastalığın kış aylarında ozellikle grip enfeksiyonundan sonra daha kolay gelişebildiğini soyleyen Bayram, "Esasen bir virus olan grip mikrobu, bronşların uzerini orten epitelin bakterilere karşı olan koruyucu mekanizmasını hasara uğratmaktadır. Bu nedenle de grip enfeksiyonunu takiben bakteriler akciğerlere kolayca yerleşebilmekte ve sonuçta zaturre gelişebilmektedir" dedi.

TEDAV İSİ YETERSİZ OLAN ZATÜRRE AKCİĞERLERİ "BİTİREBİLİR"!

Zamanında tedavi edilmeyen zaturrenin hasar bırakabileceğini soyleyen Uzman, hastalığın akciğerlerde yarattığı tahribat ile ilgili olarak da "Zaturre zamanında ve yeterli surede tedavi edilirse; akciğer içinde biriken iltihap akciğerin mimari dokusuna zarar vermeden iyileşir. Aksi durumda akciğer dokusunda kalıcı hasarlara neden olabilir. Bronşların kalıcı genişlemesi olarak tabir edilen bronşektazi hastalığının en onemli sebebi; tedavisi yetersiz olan zaturredir. Zaturre sonrası bronşektazi gelişen hastalar, sonraki donemlerde surekli balgam çıkarırlar, sık sık zaturre atakları geçirirler. Hastalık akciğer zarına yayılırsa ampiyem gelişir. Akciğer zarındaki yoğun iltihaplanma olan ampiyem sonrasında da goğus duvarında kuçulme ve sertleşme gelişebilmektedir" bilgisini paylaştı.

Doç. Dr. Mehmet Bayram Doç. Dr. Mehmet Bayram

D ÜŞMEYEN ATEŞ UYARICI OLMALI!Hastalık; 3 gun boyunca devam eden 38.5 derecenin ustunde ateş, oksuruk, balgam, boşluklarda meydana gelen ağrı, nefes darlığı, kusma, bilinç bulanıklığı gibi belirtilerle seyrediyor. Pnomoniyi, benzer belirtiler veren gripten ayırmada kan tetkikleri ve radyolojik goruntuleme yardımcı oluyor. Tedavinin temelini ise antibiyotik kullanmak, istirahat etmek ve bol su içmek oluşturuyor.Erken teşhis ve uygun ilaçlarla yeterli surede tedavi edildiğinde iyileşmenin mumkun olduğu zaturrenin bazı hasta gruplarında daha tehlikeli olabildiğini vurgulayan Dr. Bayram, 2 yaş altındakilerin, 65 yaş ustundekilerin, kronik akciğer, kronik kalp ve diyaliz hastalarının yanı sıra bağışıklığı baskılayıcı ilaç kullananlarla kemoterapi gorenlerin bu grupta bulunduğunu aktardı.

ZAT ÜRRE GENELLİKLE SOLUNUM YOLUYLA BULAŞIYOR!

Pnomoni hastasının oksurmesi veya hapşırması mikropların havaya yayılıp orada asılı kalmasına yol açıyor. Başka birinin havada asılı kalan bu mikropları solunması ise hastalığın bulaşmasına neden olabiliyor. Bu yuzden kalabalık ve kapalı mekanlar ile toplu taşıma araçlarında bulunmak, hastayla temas etmek ve bardak ya da havlu gibi ozel eşyalarını kullanmak riski artırabiliyor. Bu noktada ozellikle risk grubunda bulunanların daha dikkatli olmaları gerekiyor. Nadir bir zaturre çeşidi olan lejyoner hastalığı ise ortak kullanılan su sistemleri (oteller, termal su banyoları gibi) vasıtası ile bulaşabiliyor.

ZAT ÜRREDEN KORUNMAK İÇİN ATILACAK İLK ADIM: SİGARADAN UZAK DURMAK

Sigaradan uzak durmak zaturreden korunmada atılacak adımların başında geliyor. Goğus Hastalıkları Uzmanı Bayram bunun nedenini; "Vucudun mikroorganizmalara karşı guçlu koruma mekanizmaları mevcut. Fakat sigara solunum yollarındaki epitelin uzerinde yer alan titrek tuylerin hareketlerini yavaşlatarak alt solunum yoluna inen mikropların temizlenmesine engel oluyor. Bu da zaturre oluşumunu kolaylaştırıyor. Bu nedenle zaturreden korunmadaki en etkili yontem, sigara ve diğer tutun urunlerinin bırakılması ve dumanına maruz kalınmamasıdır" şeklinde açıkladı.

Sigaradan ve dumanından uzak durmakla birlikte kapalı ve kalabalık mekanlarda fazla bulunmamak, elleri sık sık yıkamak, dengeli ve doğru beslenmek, kaliteli uyumak, bol su içmek ve klimalara direkt maruz kalmamak zaturreden korunmada etkili olabilecek tedbirler arasında.

Fotoğraf: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Fotoğraf: Bezmialem Vakıf Üniversitesi

K İMLER ZATÜRRE AŞISI YAPTIRMALI?Hastalık riskini artıran diğer faktorleri, "Hava kirliliği, ozellikle dizel egzozu, pasif sigara maruziyeti, havalandırılması iyi olmayan ocak gibi ev içi kirleticileri, iş ortamındaki toksik ve irritan toz ve gazlar, akciğer sağlığını bozarak zaturre gelişimine zemin hazırlamaktadır" şeklinde ozetleyen ve zaturreye birçok bakterinin yol açtığını ancak en çok tespit edilenin pnomokok bakterisi olduğunu kaydeden Dr. Bayram, pnomokoklara karşı geliştirilen aşıların, hastalık riskini onemli oranda azaltabildiğini soyledi: "Kış aylarında salgına neden olan grip yani influenza sonrasında zaturre daha kolay gelişebildiği için risk altında olan kişilerin ekim ayından itibaren o sezonun grip aşısını yaptırmaları onerilir. Zaturre aşısı her donem yapılabilir, grip aşısı gibi sonbahar ayını beklemek gerekmiyor. 2 yaş altındakilerin, 65 yaş ustundekilerin, kronik akciğer, kronik kalp yetmezliği hastalarının, diyalize girenlerin, bağışıklığı baskılayan ilaçlar kullananlarla kemoterapi alanların hem grip hem de zaturre aşısı yaptırmaları, yanı sıra grip sezonunda gebe olanlar ile sağlık çalışanları ve itfaiyeciler gibi kritik gorevlerde bulunanların da grip aşısı olmaları onerilmektedir."

B İR DE ATİPİK PNÖMONİ VAR!

Tipik pnomoni kadar olmasa da yaygın gorulebilen bir diğer akciğer hastalığı da atipik pnomoni. Tipik pnomonide hastalığın çoğunlukla akut olarak 1-2 gun içinde başlayıp, yuksek ateş, balgamlı oksuruk, yan ağrıları gibi tipik belirtiler verdiğini ancak mikoplazma, klamidya, lejyonella gibi bakterilerin ve viruslerin neden olduğu atipik pnomonide ise belirtilerin, 1-2 haftada daha hafif seyirli başlayıp yavaş yavaş çoğaldığını belirten Doç. Dr. Mehmet Bayram, "Öksuruk genellikle balgamsızdır, hafif ateş olur, solunum sistemi belirtilerine ek olarak yaygın kas ve karın ağrıları, kusma, ishal gibi diğer organ ve sistem bulguları da saptanabilir. Atipik pnomoni tedavisinde penisilinlerin de yer aldığı beta laktam grubu antibiyotiklere direnç olabilir. Farklı antibiyotiklerle tedavi edilir. Özellikle viral pnomoni olduğu duşunulen hastalarda erken donemde antiviral tedavi başlanması gerekir" dedi.

V İDEO: ÖLDÜREN BAKTERİ UYARISI!