Özet (TL;DR) @ 2018-11-12T05:34:58.000Z: Zor anda işçi çıkarmak yerine ‘kısa çalışma’ya geçilmesiyle ilgili yeni düzenleme yapıldı...


12.11.2018 - 08:34

Zor anda işçi çıkarmak yerine 'kısa çalışma'ya geçilmesiyle ilgili yeni duzenleme yapıldı...Ekonomik zorluk donemlerinde işletmelerin sureci yonetebilmek için seçeneklerinden biri de işçilerinin iş sozleşmelerinin feshedilmesi yerine kısa çalışma odeneğinden yararlanılması.Kısa çalışma, ekonomik guçluk donemlerinde, işletmelerin kuçulmek durumunda kalmaları halinde, işçilerinin iş sozleşmelerini feshetme yerine bu donemde çalışma suresini azaltarak uretimi kısmak veya faaliyetlerini geçici sureyle tamamen durdurmak suretiyle işçilerle olan iş ilişkilerini surdurmeleri anlamına geliyor. 9 Kasım 2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yururluğe giren Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yonetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yonetmelik ile kısa çalışmaya ilişkin bazı esaslar yeniden duzenlendi.Bugunku yazımda soz konusu değişiklikleri ele almaya çalışacağım.

Y onetim kurulu kararı yoksa ret

Yonetmeliğin onceki halinde, yonetim kurulu karar almadan, genel ekonomik, sektorel veya bolgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle bağdaşmadığı halde, nakit darlığı, odeme guçluğu, pazar daralması ve stok artışı gibi sebeplere dayalı başvuruların İŞKUR tarafından reddedileceği duzenlemesi vardı.Değişiklikle genel ekonomik, sektorel veya bolgesel kriz ile dışsal etkilerden kaynaklanan donemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebeplerle yonetim kurulunca alınmış karar yoksa işveren başvurusunun İŞKUR'ca reddedileceği duzenlendi.

Yeni odeme şartı belirlendi

Yeni yonetmelikte, kısa çalışmanın yapılacağı zaman aralığının işyeri gelenekleri ve iş niteliği dikkate alınarak işverence belirleneceği duzenlendi.Bununla birlikte, yeni bir duzenleme de, kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatile ilişkin ucret ve kısa çalışma odeneği miktarının, kısa çalışma yapılan sureyle orantılı işveren ve İŞKUR tarafından odenmesi.

' Zorlayıcı sebep' tanımında değişiklik yapıldı

Yapılan onemli bir değişiklik, kısa çalışmanın tanımına ilişkin. Buna gore, kısa çalışma, 3 ayı geçmemek uzere 4447 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinde sayılan gerekçelerle; işyerinde uygulanan çalışma suresinin, işyerinin tamamında veya bir bolumunde geçici olarak en az uçte bir oranında azaltılmasını veya sureklilik koşulu aranmaksızın en az 4 hafta faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulmasını ifade ediyor. Önceki yonetmelikten farklı olan husus ise Ek 2. maddesinde sayılan gerekçelere (genel ekonomik kriz, sektorel veya bolgesel kriz ile zorlayıcı sebepler) yapılan atıf.Yeni duzenlemeye gore, zorlayıcı sebep; işverenin kendi sevk ve idaresinden kaynaklanmayan, onceden kestirilemeyen "dışsal etkilerden kaynaklanan donemsel durumları" ya da deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik gibi durumları tanımlıyor.

İ şveren bildiriminde İŞKUR numarası zorunlu tutuldu

Yeni yonetmelikle yapılan değişikliklerden biri de işverenin kısa çalışma ile ilgili bildirimi konusunda.Buna gore, kısa çalışma yapılmasını talep eden işverenin yazılı bildiriminde işyerinin unvanı, adresi, varsa toplu iş sozleşmesi tarafı işçi sendikası ve sosyal guvenlik işyeri sicil numarası ile birlikte işyeri İŞKUR numarasını da belirtmesi gerekiyor.Ayrıca, onceki yonetmelikte talebe ilişkin iş mufettişlerince yapılan inceleme sırasında teslim edilmesi gereken kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin bilgileri içeren listenin, yeni yonetmelikle bildirim esnasında teslim edilmesi gerektiği duzenlendi.Bu açıdan, işverenin bildiriminde manyetik ve yazılı ortamda İŞKUR'ca belirlenen formatta kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin bilgileri içeren listeyi İŞKUR'a teslim etmesi zorunlu tutuldu.

İ ş mufettişleri denetleyecek

Yeni yonetmelikte, "kısa çalışma odeneğinin denetimi ve durdurulması" başlıklı 8.maddesinde işyerlerinin kısa çalışma uygulamasına ilişkin denetiminin iş mufettişlerince yapılacağı hukme bağlanmıştır. Boylece, halihazırda da kısa çalışma uygulamasının devam ettiği işyerinde iş mufettişlerince yapılan denetimlerin doğrudan Yonetmeliğe yansıtılmış olduğunu soylemek mumkun.

İ TO: Firmayı koruyacak

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, doviz kurundaki hızlı artış gibi donemsel durumların da Kısa Çalışma Ödeneği kapsamına alınmasıyla ilgili olarak, "Kısa Çalışma Ödeneği, doviz dalgalanması gibi donemsel şoklarda işten çıkarmalara karşı da şirketleri ve çalışanlarını koruma çemberine almıştır" dedi.Avdagiç, yaptığı açıklamada, son değişikliğinin çalışan kesiminin gelirini, işletmelerin ise nitelikli iş gucunu kaybetmemeleri için onemli bir destek olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Firmaları donemsel şoklara karşı guçlendirip, doviz dalgalanması gibi nedenlerle işten çıkarmalara karşı hem şirketlere hem çalışanlara koruma halesi getirmiştir. Kısa Çalışma Ödeneği, mevcuttu ama genel ekonomik kriz tanımı nedeniyle işlerlik kazanamıyordu. Değişiklik ile zorlayıcı sebep, açık şekilde tanımlandı. Artık son yaşadığımız kur şoku gibi dışsal etkiler de bu kapsamda. Çalışanın ucreti, dışsal etkilerden kaynaklı durumlarda, geçici sureyle İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanabilecek."