Özet (TL;DR) @ 2018-11-08T03:01:23.000Z: İran’a karşı uygulanan yaptırımların 5 Kasım’da yürürlüğe girmesine, petrol fiyatları düşüşle tepki gösterdi.


İran'a karşı uygulanan yaptırımların 5 Kasım'da yururluğe girmesine, petrol fiyatları duşuşle tepki gosterdi.

Trump, uygulanan yaptırımların, bu gune kadar Washington'un Tahran'a karşı uyguladığı 'en sert' yaptırımlar olduğunu soyledi.  Ancak yine de tam bir ambargodan soz edilemez: Bazı ulkeler eskiden olduğu gibi İran'dan petrol almaya devam edebilecek. Dunya yatırım bankalarının tahmin ettiği gibi, petrol piyasasında arz sıkıntısı yaşanır mı, varil fiyatı 100 dolara kadar çıkar mı? Sputnik'in hazırladığı haberde.

MUAF TUTULAN ÜLKELER

ABD'nin Tahran'a karşı uyguladığı yaptırımlar, 2015 yılında İran'ın nukleer programıyla ilgili imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı'na kadar devam etti ve şimdi yeniden uygulanmaya başladı. Kısıtlamalar İran'ın petrol, bankacılık, gemi yapımı ve gemi taşımacılığı sektorlerini etkileyecek. İrana karşı uygulanan yaptırımları, bu ulkeyle ticari ilişkileri devam ettirerek ihlal eden ulkelere karşı da yaptırım tedbirleri uygulanacak. Yunanistan, Hindistan, İtalya, Çin, Tayvan, Turkiye, Guney Kore ve Japonya bundan muaf tutulan ulkeler oldu.

SUUD İ ARABİSTAN KAYIPLARI TELAFİ EDEMEYECEĞİNİ AÇIKLADI

Washingon'un bu şekilde gevşemesi, piyasanın beklenmedik tepkilerine neden oldu. Arza olan talep duştu, Brent varil fiyatı akşam saatlerinde 71 dolara kadar geriledi. İrana karşı yaptırımların uygulanacağı beklentisi son birkaç ayda petrol fiyatlarının artmasına neden oldu. Suudi Arabistan'ın bir sure once Riyad'ın gelecekteki kayıpları telafi etmeyeceğini açıklaması piyasa katılımcılarının endişelenmesine yol açtı.

Analistler İran'la ilgili durumun çok karmaşık olduğunu ve  Washington'un bir yandan petrol fiyatlarının duşmesini talep ettiğini, diğer yandan ise bunun gerçekleşmemesi için her şeyi yaptığını belirtiyor.

' PİYASADA DENGE TUTTURULDU'

'Otkritiye Broker' şirketi analisti Andrey Koçetkov'un konuyla ilgili yorumu şu şekilde: "İran ve Venezuella'ya karşı uygulanan yaptırımlar, petrol uretiminin gunluk surkulasyondan 3 milyon varil eksiltiyor. ABD, Suudi Arabistan ve Rusya bu yılın başından itibaren gunluk petrol uretimini 2.5 miyon varil arttırdılar. Bu durumda piyasada denge tuturulmuş olduğundan, onemli bir yetersizlik gorulmez."

' MUAF ÜLKELER PETROL SATIŞINA ARACILIK YAPABİLİR'

'Alpari' analitik bolum direktoru yardımcısı Nataliya Milçakova ise şu yorumu yaptı: "Yaptırım listesinden muaf tutulan ulkelerin şirketleri İran petrolunun satışında aracılık yapabilirler. Yani, petrol İran'ın, ancak ihraç eden şirket başka ulkeye ait, orneğin Çin'e."

Boylelikle, piyasalarda yetersizlik riski fazla olmamasına rağmen, orta ve uzun vadede fiyatlar yukselecek. Petrole olan talep ve bunu karşılayamayan arz,  fiyatların yukselmesine yol açacak.

Uzmanlar, dunya petrol uretiminin gunde sadece bir buçuk ila iki milyon varil fazladan uretim yapma kapasitesine sahip olduğunu, bunun da  oldukça duşuk bir miktar olduğunu belirtiyor.

PETROL TALEB İNİ ARTTIRAN FAKTÖR, ÇİN

Petrol talebini arttıran faktor Çin ekonomisinin son zamanlardaki buyume dinamiği olarak goruluyor. Çunku Çin, dunya pazarının onemli bir ithalatçısı konumunda. Washington ile Pekin arasında yapılan goruşmelerin gidişatı ticaret savaşının yayılması ve Çin ekonomisinin çokmesinin onlenmesiyle ilgili umutları arttırıyor. Boyle bir durum kuresel çapta talebi onemli olçude azaltacak.

Zerich Capital Managament'in yatırım analizi genel direktoru Andrey Vernikov, tarafların son zamanlarda yapıcı diyaloğa hazır olduklarını beyan etmelerinin, ticari gerginliğin en az kayıpla atlatılması isteğini gosterdiğini ifade etti.

' ARZ YETERSİZLİĞİ PETROL VARİL FİYATINI 100 DOLARA ÇIKARABİLİR'

Dunyanın en buyuk yatırım bankalarından Bank of America Merrill Lynch'in tahminlerine gore, piyasadaki arz yetersizliği 2019'a kadar varil fiyatını 100 dolara kadar çıkarabilir.

Goldman Sachs'da daha once benzer tahminlerde bulunmuştu. Öte yandan, dunyanın en buyuk petrol şirketlerinden biri olan Total, petrol piyasasının jeopolitiğin kilit etki faktoru haline geldiği 'yeni bir dunyaya girdiği'ni belirtti.

' İRAN İLE VENEZÜELLA'NIN OYUN DIŞINA İTİLMESİ, DÜNYA REZERV KAPASİTESİNİ ARTTIRMAKTAN YOKSUN BIRAKTI'

(C) REUTERS / Jonathan Ernst

Eğer yakın zamanda yaptırımların gevşetilebileceği yonunde bir değişiklik olmazsa, varil fiyatı 75-77 dolara kadar kuçuk bir sıçrama yapabilir tespitinde bulunan Vernikov, şu ifadeleri kullandı: "Oyun dışına itilen İran ile Venezuella, dunya petrol endustrisini, rezerv kapasitesini artırmaktan yoksun bıraktı. Aslında, kilit ulkelerdeki herhangi beklenmedik bir olay ciddi bir arz sıkıntısına yol açabiliyor."

Bu nedenle, petrol fiyatının varil başına yuz dolara ulaşabileceği senaryosu ihtimal dahilindedir. Bu tur çıkışların ekonomiye bir faydası yoktur.  Önemli olan, fiyatların uzunca bir sure sabit kalabileceği seviyedir. Uzmanlar, varil fiyatının 65-80 dolar arasında kalacağını belirtiyor. Bunun boyle olması, geçmişte yapılan hataları tekrarlamayarak, hammadeye dayalı olmayan sektorun gelişimini teşvik ettiği için Rusya ekonomisi için de iyidir.