Özet (TL;DR) @ 2018-11-06T13:45:00.000Z: Ekonomist ve yazar Dr. Cüneyt Akman, Seyr-i Sabah programında son açıklanan enflasyon oranını değerlendirdi. Akman, enflasyonun Kasım ve Aralık aylarında sıfır çıkması durumunda dahi Yeni Ekonomi…


Seyr-i Sabah

13:45 06.11.2018(Guncellendi 14:36 06.11.2018) URL'yi kısaltın

Ekonomist ve yazar Dr. Cuneyt Akman, Seyr-i Sabah programında son açıklanan enflasyon oranını değerlendirdi. Akman, enflasyonun Kasım ve Aralık aylarında sıfır çıkması durumunda dahi Yeni Ekonomi Programı enflasyon hedefinin tutturulamayacağını iletti.

Ekonominin zor gunleri geride bıraktığı soylenirken Ekim ayı enflasyon oranlarının açıklanmasıyla enflasyondaki artışın devam ettiği ortaya çıktı. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak Ekim ayıyla birlikte zor gunlerin geride kaldığını Kasım ve Aralık aylarında onemli duzelmelerin yaşanacağını vurgulamıştı. Ekonomist ve yazar Dr. Cuneyt Akman, Seyr-i Sabah programında onumuzdeki aylarda enflasyon oranlarının sıfır dahi çıksa yine de Yeni Ekonomi Programı'nda geçen hedeflerin tutmayacağını soyledi:

' YIL SONU HEDEFİ 4 KEZ REVİZE EDİLDİ'

"Piyasa da biraz daha duşuk bekliyordu. Bu onları da şaşırttı. Öte yandan şaşırılması mı gerekiyordu? Haşır bu gayet normal daha bile yuksek olabilirdi. O kampanyaların henuz çok etkili olmadığı kendini gosteriyor. Piyasada bunları bahane ederek enflasyonu bir parça duşuk gosterir algısı var. TÜİK'in beklentiyi boya çıkarmış olması Turkiye açısından da iyidir. TÜİK'e guven zaten sarsılmış durumda.

Hafif bir duşuş gosterir beklentisi vardı biraz o moralleri bozdu. Benim de kişisel kanaatim enflasyon biraz hız kesecektir yonunde. Eksi bile açıklanabilir. Ama oyle bile olsa ortada bir ciddiyetsizlik var. Daha murekkebi kurumayan yeni ekonomi programı enflasyon 20.8 ilan etti. Yani Kasım ve Aralık'ta 0 bile gelse bu rakam tutmuyor. Daha siz bir sene sonu rakamı ilan ediyorsunuz, ilan ettiğiniz ayda aşılıyor. Yıl sonu hedefi de daha once 4 kez revize edildi. Yapılanları yanlış olarak gormuyorum. Hepsinin olumlu etkisi olabilir. Psikolojik bir mucadele vermek de onemli. Ama iş raydan çıkınca meseleyi zabıta kuvvetiyle çozemezsiniz. Öyle olabilecek olsa dunyada insanlar neden enflasyon paketiyle uğraşır? Olacak iş değil. Para arzını kısamıyoruz. Para arzını kısarsanız onu harcayacağınız şeyleri kısmanız lazım. AKP'li bir belediye butçesini açıkladı. Hortumu pahalıya almış, 300 kişiyi Çanakkale ziyaretine goturmuş, 10 bin kişilik odenek almış. Kamuda israf var.

Turkiye bir rejim değişikliğine girdi. Bu bir sureç aldı. Birbiri ardına referandumlar yaşadık. Hukumetler karşılıksız para bastı ve enflasyon yaşandı. Geçmişte PKK tarafından kotuye kullanılan çozum sureci yaşandı ve AKP, 7 Haziran seçimlerinde bunun kendisine karşı kotuye kullanılacağının farkına vardı. Birden politika değişti ve muazzam bir savunma harcaması yapılmaya başlandı. Savunma sanayilerinde doğru durust denetim gozukmuyor. Yap işlet devret meseleleri çok konuşuldu. 90 milyon kapasitesi olacak havalimanı için 70 milyon kapasiteli havalimanını yıkıyoruz.

Paranın gerçek bir değeri var mıdır? Bir değer hesaplaması yapılabilir. Dolara karşı değeri 5.5 hesaplaması yapılıyor. Peki 7'ye doğru gelmesinin sebebi neydi? Bir panik başlamıştı. Bunun onemli sebebi Turkiye'nin Batı, ozellikle ABD ile şiddetli geçimsizliği. ABD'nin Turkiye'ye İran'a yaptığı gibi bir yaptırım uygulamasından korkuluyordu. Doların daha fazla yukarı çıkacağı beklentisi vardı. 200 milyar dolar borcu olan herkes bir an evvel kapatmak için dolar almaya gitti. Paniğin getirdiği bir şeydi bu. Biz o zamanlar soyledik: Bir normalleşme olursa Papaz Brunson bırakılırsa 5.7'nin altına duşer, sene sonunda da 5.5 olur demiştik. Şimdi Turkiye'nin İran yaptırımı 8 ulke dışında olması tersine bir etki yarattı. Şu anda gereksiz derecede aşağı iniyor. İktisatta aşağı inişin yukarı çıkıştan çok daha zor olduğunu herkes bilir. Yukselen fiyatlar aynı hızda duşmez. Aslında yukselen fiyatların hepsinin sebebi dolar değil. Turkiye uzun yıllardır enflasyonu halının altına supurduğu için bu enflasyon eninde sonunda doviz kuruna yansıyacaktı.

Faize etkisi çoktan oldu yukseldi. Şimdi panik unsuru azaldığı için iki yıllık tahvillerde gerileme var. Faiz borsa ve doviz kuruna gore hareketleri daha yavaş ve kararlıdır. Ama gosterge olarak daha iyidir. Turkiye aklın yoluna gider ve bunun için doğru durust adımlar atarsa duşuşler olacaktır. Geçmişteki o guzel gunler duşuk faizler yok artık. Dunyada da yok. Turkiye eski yaptığı işlerin sonuçlarını gormuş vaziyette.

Turkiye'nin muaf tutulması beklenecek bir şeydi. Biz neden korktuk? Brunson meselesinden dolayı neredeyse suni olarak tırmandı bu iş. Turkiye'nin bu işin içine katılabileceği korkusu belirdi. Brunson'ın pozisyonu bu işte o kadar kuvvetli değil. Buna en yakın ulke ABD ve İngiltere'dir. İngiliz Başbakanı bile bu yaptırımların tekrar konmasından uzuntu duyduğunu soyledi yani ABD'nin yanında o bile yok. 8 ulkeyi hariç tuttu ki o ulkeler İran'ın butun petrolunu alabilecek durumda zaten. Petrol açısından zorlayıcı bir şey olmayacak. ABD doların gucunu çok fazla kullanmaya başladı. Bu da alternatif çozumlerin doğmasına neden olabilir. Euro'nun da boyle bir şeyle doğduğunu unutmamak lazım."