Türkiye’nin son yıllarda Afrika’da etkili dış aktör olmaya başladığını belirten Kafkassam Afrika Uzmanı Huriye Yıldırım ...

Özet (TL;DR) @ 2018-11-07T04:24:14.000Z: Türkiye’nin son yıllarda Afrika’da etkili dış aktör olmaya başladığını belirten Kafkassam Afrika Uzmanı Huriye Yıldırım Çınar ve ASAM Başkanı Mustafa Efe, bu kıtadaki varlığını artırmaya çalışan…

Turkiye'nin uzun yıllar boyunca etkin olarak var olamadığı Afrika'da son donemde buyuk girişimler yaparak, kıtadaki onemli dış aktorlerden biri olmayı amaçladığını dile getiren Huriye Yıldırım Çınar, Sputnik'e açıklamasında, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

-- AK Parti Hukumeti doneminde sayısı 41'e kadar yukseltilen buyukelçiliklerin haricinde, Afrika ulkeleriyle ilişkileri geliştirmek adına birçok askeri, siyasi, toplumsal ve ekonomik girişim de mevcuttur. Örneğin 2008 yılında Sahra Altı Afrika'da sadece dort şehre uçuşu olan Turk Hava Yolları bugun bolgede 28 ulke ve 42 farklı noktaya sefer duzenlemektedir.

' TÜRKİYE'NİN AFRİKA ÜLKELERİYLE TİCARETİ 4 KAT ARTTI'

-- Turkiye'nin 2000'li yılların başından beri gerçekleştirmeye çalıştığı Afrika Açılımı neticesinde, kıtaya yonelik ticaret hacmimiz 2003-2018 yılları arasında yaklaşık 4 kat artarak 20.6 milyar dolara yukselmiştir. Bu yıllar da Afrika ulkeleriyle ihracat 2.1 milyar dolardan 11,7 milyar dolara, ithalat ise 3,3 milyar dolardan 8,9 milyar dolara ulaşmıştır. Şu anda kıtadaki toplam Turk yatırım hacmi se 6,2 milyar dolar civarındadır.

' TÜRKİYE, SOMALİ'YE EN ÇOK İKİLİ YARDIMI GERÇEKLEŞTİREN ÜLKE'

Etiyopya ve Somali'nin Turkiye'nin Afrika'da en çok varlık gosterdiği ulkelerden olduğunu belirten Çınar, sozlerini şoyle surdurdu: "2003 yılında Etiyopya'da sadece 1 Turk firması varken bugun 150 civarında Turk firması yaklaşık 30.000 Afrikalıyı istihdam etmektedir. Boylece ulkemiz Etiyopya'daki en buyuk ozel sektor işvereni sıfatına haizdir. Turkiye-Etiyopya arasındaki ikili ticaret hacmi 2016 yılında yaklaşık 440 milyon dolar civarında gerçekleşmiştir. Somali'de altyapı ve inşaat sektorleri başta olmak uzere çok sayıda Turk firması faaliyet gostermektedir. Ayrıca Turkiye, Somali'ye en çok ikili yardımı gerçekleştiren ulkedir. 2011 yılından itibaren ulkeye insani ve kalkınma amaçlı kullanılmak uzre yarım milyar dolar tutarında kaynak aktarılmıştır".

FET Ö İLE MÜCADELE

Turkiye'nin Afrika kıtasına ilgisinin onemli bir yonunun de FETÖ ile mucadeleyle ilgili olduğunu dile getiren Çınar, bu konuyla ilgili şu yorumda bulundu: "Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016'da Turkiye'de kanlı bir darbe girişiminde bulunan teror orgutu FETÖ, çok uzun yıllardır Afrika kıtasında açtığı okulları ve sempatizanlarının yatırımlarıyla varlığını surdurmektedir. Bu okulların yuksek kayıt ucretleri vardır. Ancak kısıtlı sayıda burs imkanları da vermektedirler. Tabi ki bu burs imkanları genellikle işadamı, burokrat ve bakan gibi yuksek mevkilerdeki ailelerin çocuklarına tanınarak cemaatin soz konusu ulkedeki varlığı korunmaya çalışılmaktadır. Çoğu Afrika ulkelerindeki siyasetçiler durumun farkına varmasına karşın, hala bazı ulkelerdekiler ise FETÖ okul ve yatırımcılarından memnuniyet duyularak konunun kendi içişleri olduğunu ve Turk mevkidaşlarını ilgilendirmediği açıklamalarını yapmaktadır."

Önemli sayıda FETÖ okulu ve yatırımı bulunan Afrika ulkelerine Turk liderler tarafından gerçekleştirilen seyahatlerin, FETÖ teror orgutu ile mucadele kapsamında onemli bir yer teşkil ettiğini kaydeden Çınar, "Ancak burada onemli olan nokta Turkiye'nin soz konusu ulkelerden bu kurumları kapatmasını talep ederken bunların yerine koyacakları daha cezbedici alternatifler ortaya koyabilmesi Turkiye-Afrika ilişkileri açısından son derece hayatidir" diye kaydetti.

' TÜRKİYE VE RUSYA ORTA VE UZUN VADEDE RAKİP OLABİLİR'

Sputnik

Afrika uzerindeki etkilerini son donemde kaybeden Batılı ulkelerin Çin ve Turkiye gibi yeni aktorlerin kıtadaki varlığından oldukça rahatsız olduğunu kaydeden Çınar, "Bu nedenle hem kendi ulkelerinde hem de çok uzun yıllar once kurdukları ve halen çalışmakta olan Afrika ulkelerindeki medya oluşumları vasıtasıyla Turkiye aleyhine yayınlar yapmaktadırlar" dedi.

Dunyanın yukselen guçlerinden Turkiye ve Rusya'nın orta ve uzun vadede Afrika'da onemli birer rakip olabileceğini soylemenin mumkun olduğunu dile getiren Çınar, "Ancak bu iki ulkenin birbiriyle rekabetinden daha onemli olan ise, gunumuzdeki Çin, ABD, Fransa ve İngiltere gibi Afrika'da soz sahibi olan kuresel aktorlere karşı konumlarıdır. Örneğin 2017 yılında Afrika'ya yonelik 170 milyar dolarlık ticaret gerçekleştiren ve kıtada 3.100 firması bulunan Çin karşısında, hem Turkiye hem de Rusya oldukça dezavantajlı konumdadır" diye konuştu.

' AFRİKALILAR TÜRKİYE'Yİ KENDİLERİNE YAKIN ÜLKE OLARAK GÖRÜYOR'

(C) AA / Murat Kula

Afrikalıların Turkiye'yi kuresel emperyalizmin aktorlerinden biri olmadığı için kendilerine yakın gorduğunu vurgulayan Mustafa Efe de Sputnik'e açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "Batılılar, somurgecilik sistemini sadece Afrika'nın kaynaklarını Avrupa'ya taşımak ve bu yolla zenginleşmek için değil Afrika'nın kalkınmamasını sağlamak için de kullanmışlardır. Butun toplumlarda sosyal yapının korunması ve surekliliği için en temel hak olan eğitim unsurunu bile kalkınmamayı sağlamak için kullanmışlardır. Afrikalıların Turkiye'den beklentileri bu acı tecrubenin izlerinin silinmesi için surdurulebilir bir kalkınmayı gerçekleştirecek tecrubesini paylaşması, sahip olduğu teknolojisinin transferi ve kendilerine rehberlik edilmesidir".

' RUSYA VE TÜRKİYE ARASINDA AFRİKA'DA ÇIKAR ÇATIŞMASI YOK'

Turkiye ve Rusya'nın Afrika kıtasındaki menfaatlerinin çatışacağını ve karşı karşıya geleceklerini duşunmediğini kaydeden Efe, değerlendirmesini şu ifadelerle surdurdu: "Bunun birkaç sebebi var diyebiliriz. Birincisi; Turkiye ve Rusya'nın kuresel sistemdeki ortak rakiplerinin Afrika'da çok daha etkin olmalarıdır. Bu durum Turkiye ve Rusya'yı Aslında Afrika'da ortak politika izlemeye zorlamaktadır. Turkiye ve Rusya'nın şu anda takip etmiş oldukları politik yaklaşımları her iki ulkenin çıkarlarını karşılıklı şekilde koruma uzerinedir. İkincisi; Turkiye ve Rusya, Afrika ulkelerinin ozellikle teknoloji transferi, sağlık, eğitim gibi konularda ihtiyaçlarına cevap vermek için çalışmaktadırlar. Bu durum çıkar çatışmasından ote Afrika kıtasının kalkınmasında katkı verilen noktaların aynı olduğuna da işaret eder. Üçuncusu; Turkiye'nin Afrika ile ekonomik ilişkilerini geliştirmede onemli bir nokta Afrika kıtasından hammadde temin etme konusudur. Rusya'nın buyuk şirketleri Afrika kıtasının doğal kaynaklarının çıkarılması konusunda sahada çalışmalar yapsalar da Rusya'nın hammadde temini konusunda Afrika kıtasına ihtiyacı yoktur."