Balkanlar’da, burnumuzun dibinde avuç içi kadar bir ülke. Avrupa’nın en genç devleti: Karadağ. Şirket kurana çalışma, ev...

Özet (TL;DR) @ 2018-10-28 08:19:28.297558: Balkanlar’da, burnumuzun dibinde avuç içi kadar bir ülke. Avrupa’nın en genç devleti: Karadağ. Şirket kurana çalışma, ev alana oturma izni veriyor; kendisiyle birlikte Avrupa Birliği’ne girme hakkı…

3 Mart 1878... İstanbul, Yeşilkoy. Rus ordusu şehrin kapılarında. İmzalanan anlaşmayla Edirne de Bulgarlara veriliyor; Trakya'dan çekiliyoruz.
30 Ocak 1913... 35 yıl sonra, İşkodra. Balkanlar'da direndiğimiz son nokta da Karadağ'ın eline geçiyor. Yerleşmemizin yuzyıllar surduğu Balkanlar, aradaki 35 yılda elden çıkıyor. Ve bu toprakların gorduğu en acı goçlerden biri yaşanıyor: Balkan felaketi...

Gunumuzun İstanbul'u, iki hafta once... Edirne kurtarılmış, sınır artık Meriç'in batısından geçiyor. Nehrin bu tarafı Turkiye. Ötesi AB... Muge Boz bir Balkan goçmeninin kızı. Yıllarca işletmecilik ve aşçılık yaptı. Birkaç yıldır Bodrum'da sakin bir hayat suruyor. Şu sıra her yerde Karadağ'ın adını duyuyormuş.

Televizyonu açıyor: Budva'ya taşınan Kapalıçarşı esnafının haberi. Gazeteye bakıyor: Şovmen Beyaz Karadağ'dan uç tane ev almış; toplam 760 bin lira...

Tek kelime İngilizce bilmeden ABD'ye iş kurmaya gitmiş kadın. 69 yaşında ama gozu kara yani. "Uygun şartlar varsa gider, yeni bir hayat kurarım" diyor. Bodrum'dan İstanbul'a bu meseleyi danışmak için gelmiş. Randevusu, Turkiye- Karadağ İş Konseyi Başkan Yardımcısı Funda Pekşen'le. Çunku bu işin Bodrum'daki havuzlu evini satıp orada yatırım yapmaya kadar yolu var. Aslında makul. Neden mi?

1950'lerde Sophia Loren, Elizabeth Taylor gibi isimlerin favori mekanı olan Karadağ, Yugoslavya İç Savaşı'yla unutulmaya yuz tuttu. 2006'da bağımsızlığını kazanınca Avrupa'nın en genç ulkesi oldu. Sahil kesiminde Bar, Budva, Kotor ve Tivat kentleri var. Turk yoğunluğu en çok Budva'da. Kaşık, komşu, yorgan, dayı, kira, çay, çekiç, fasulye, borek... Önceden bıraktıklarımızın yanında yeni şeyler de getirmişiz: Hava parası...Temmuz 2018, Ankara... TÜİK yılın ilk yarısında yabancılara yapılan konut satışlarındaki artışı açıklıyor: Yuzde 130. Doviz yukseldikçe Turkiye'deki mallarımız mulklerimiz yabancılar için sudan ucuz hale geliyor, uçer-beşer kapatabiliyorlar. Üzulecek, kızacak bir durum yok. Dunyanın kanunu bu. İspanya ve Yunanistan krize girince Turkler de oralardan ev almıştı. Şimdi durum tersi. Turkiye'de lira kazanıp oralardan mulk almak artık zor.Bunun hala tek bir kuçuk istisnası var: Karadağ. Hakikaten kuçuk: Boyu Kıbrıs kadar, nufusu Samsun. Eski Yugoslavya'nın Adriyatik'teki cennet kıyılarında. Toprağı verimli, iklimi yumuşak ama Turkiye'nin Özal zamanında dunyaya açıldığı hali gibi. Bakir. Yatırım yapana oturma izni veriyor. "Ne olacak, Turkiye de veriyor" demeyin. 33 faslın 31'ini bitirdiler. Bunlar 2025'te AB'ye giriyor.Geçen yıl, yine Yeşilkoy... Ama bu kez Ataturk Havalimanı. Aydın Sarıkaya yeni bir hayat kurmak için Karadağ uçağını bekliyor. 33 yaşında; doğma buyume Adıyamanlı. Adıyaman'da arıtma işindeki bir Alman firmasında çalışıyordu. Nakil oldu, artık Tivat şehrinde yaşacak. Ve bir sene sonra Karadağ'a gelen bir gazeteciye en uzun kızların Trebinye ama en guzellerinin Split şehirlerinde olduğunu bilecek kadar yerlisi olacak. Gidenler ve gitmeye niyetlenenler... Balkanlar'daki son toprağımızı kaptırdığımız Karadağ'a, 105 yıl sonra tersine bir goç yaşanıyor. Kimi Aydın Sarıkaya gibi Adıyamanlı, kimi Muge Boz gibi zaten oraların kızı.

Peki bir gun yine geri donmek zorunda kalırlar mı? Hiç belli olmaz, Balkanlar burası.

Bu onlar ın uçuncu baharı
**MEHMET AL İ & PERİHAN AKBULUT

**İstanbul'dan once, Çeşme Alaçatı'ya kaçtılar. Çok şirin bir hotel ve bir dondurmacı açtılar. Zamanla Alaçatı'nın da eski tadı, huzuru kalmayınca başka neresi olabilir diye duşunduler. Yurtdışı olanaklarını araştırırken karşılarına Karadağ çıktı. İlk kez 2016'da gittiler. Defalarca gidip geldikten sonra gol manzaralı bir ev aldılar. Şimdi işlerinin bir kısmını da oraya taşıma aşamasındalar.

Evlerinin balkonu

Bir i şi batırıp sıfırdan yeniden başladılar

**AY ŞEGÜL & KADİR ŞEN

**Marmaris'ten tekstil işi yapmak için gelmişler. Turkiye'de yaptıkları butun birikimlerini yatırıp CoCo Tekstil'i kurmuşlar. Fakat Karadağ'a kendilerinden daha once gelmiş bir Turk dostlarının tavsiyesine uyup işyerini yanlış lokasyonda açınca batmışlar. Şimdi Tivat merkezde yeni bir yerde her şeye sıfırdan başlıyorlar. "Kendinizden başka kimseye guvenmeyin. Menfaat peşinde çok fazla insan var. Gelip yapacağınız yatırımı bizzat araştırın. İş mevzuatı çok detaylı. Her şeyin bir kuralı var. Turkiye buranın yanında muz cumhuriyeti gibi kalır" diyorlar: "Restoran mı açacaksın? İzni, ucreti.... Muzik mi çalacaksın? İzni, ucreti... İçeride sigara mı içirteceksin? İzni, ucreti..."

Gelecek kayg ısı yaşıyorduk

**EGE & OGÜN AKBIYIK KARDEŞLER

**Muhendislik firmaları var, yakında yazılım şirketlerini de açacaklar. "Turkiye'de gelecek kaygısı yaşıyorduk. Hatta hayat korkusu. Galatasaray Lisesi mezunuyum. Beyoğlu'nda 15 yaşımdayken dolaştığım sokaklarda artık korkmadan dolaşamıyordum" diyor Ege. Ogun de benzer şeyler anlatıyor: "Turkiye'ye gittikçe moralim, sinirim bozuluyor. Surekli stres, kavga... Duşunsene yol vermedin diye trafikte vurulabilirsin. Burada 20 yaşında bir genç kız gece iki buçukta hiç arkasına bakma gereği duymadan rahatça dolaşabiliyor."

Yeni gelenlere dan ışmanlık yapıyor

**OKAN & ELENA ERTAŞ

**Okan Bey turizmci. Siyasi sebeplerle Turkiye'ye kultur turizmi aksayınca gelmiş Karadağ'a. Bir restoranı var ve buraya gelen Turklere yatırım danışmanlığı yapıyor. Rus asıllı eşi Elena ve oğlu Teoman'ı da yanına almış, bir de restoran açmışlar.

Ç ocuklar dili soktu, devlet okuluna gidiyorlar
**FERRUH & ZUHAL ÖZKÖK

**Ankara'dan biri banka, biri buyukelçilik emeklisi. Çocukların geleceği için geldiklerini soyluyorlar. Turkiye'de siyasetin sertliği Zuhal Hanım'ı çok etkilemiş. "Bakın burada bile hala 'Acaba şunu soylesem bana nasıl doner' diye duşunuyorum. Tatillerde Turkiye'ye giderim ama asla kesin donuş yapmam" diyor. Çocukları Doruk (13) ve Bersu (14) iki ay Karadağca ozel ders almışlar; şimdi devlet okuluna gidiyorlar. Doruk, son sınavda kimyadan 5 ustunden 5 almış.

Tercih etmelerinin 6 temel sebebi ◊ Ülkenin keyifle yaşanabilir, doğal ve bozulmamış bir tabiat guzelliği var. ◊ Başka Avrupa ulkelerinde yaşanabilen yabancı, musluman ya da Turk karşıtlığı yok, Turkiye ile her alanda işbirliğine açıklar. Turk vatandaşlarına vize uygulamıyorlar. ◊ Coğrafi olarak Turkiye'ye yakın: İstanbul'dan uçakla bir buçuk saat. Konum olaraksa merkezi: Avrupa'da buyume potansiyeli olan pazarların ortasında.◊ Yuzu Batı'ya donuk bir ulke. NATO'ya girdiler ve yakında AB uyesi olacaklar. Yatırımcılar açısından vize kolaylığı sağlayacak.◊ Bolgenin en yuksek buyume hızına sahip ulkesi. Turizm ve gıda sektorlerinde yatırım imkanları bol. ◊ Nufus az, her konuda hızlı karar alma ve uygulama imkanı mevcut. Önemli Turk oyuncular bolgede yatırım yapıyor.

3 g unde şirket, 21 gunde
ç alışma ve oturma izni
Tuki Investment'ın kurucu ortağı Hakan Aksu, Kotor'da 40 donum uzerinde 12 ay açık bir SPA oteli ve rezidans projesi gerçekleştirdiklerini, 55 milyon Euro'luk bu projenin ulkenin en buyuk uçuncu turizm yatırımı olduğunu soyluyor: "Doğuş Grubu, Net Holding, Global Yatırım Holding, Gintaş, Tosyalı Holding gibi Turk şirketleri ciddi faaliyetlerde bulundular. Orta ve kuçuk olçekli şirketler için de cazip yatırım fırsatları var. Gerekli evraklarla uç gunde şirket kurmak, 21 gunde de çalışma ve oturma izni almak mumkun."

YERLE ŞENLERİN EN ŞAŞIRDIĞI ŞEYLER◊ Yaya olarak kendinizi yola atıyorsunuz, trafikteki herkes yol veriyor.◊ O kadar içki içilmesine rağmen tek bir kavga çıkmıyor, hiç gormedik. ◊ Ülkelerini seviyorlar, doğaya zarar vermesin diye sinek ilacı yapmıyorlar.◊ Yaptığınız butun ciroyu ertesi gun goturup bankaya yatırmak zorundasınız. ◊ Starbucks, McDonald's yok. Ama bu, kotu mu iyi bir şey mi bilemedik.

◊ Sağlık hizmeti ucretsiz ama sigara içen çok az, nufusun yuzde 90'ı spor yapıyor.

1450 EURO Yukselen şehir Tivat'ta, dairelerin metrekare fiyatları. Yerine gore yukselip azalabiliyor.

33.2 M İLYON

2018'in ilk altı ayında Turk vatandaşlarının Euro cinsinden Karadağ'a yaptığı yatırım. Toplam yabancı yatırımların yuzde 7.12'si.

75 B İN EURO

Oturma izni alabilmek için gereken 50 metrekarelik bir evin Tivat'taki fiyatı. (Podgoritsa Ticaret Muşavirliği Raporu)