Özet (TL;DR) @ 2018-10-27T23:50:08.000Z: Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen dörtlü zirvede Türkiye ve Rusya'nın başını çektiği Astana inisiyatifi, Fransa ve Almanya'nın desteğini de kazandı.


Cumhurbaşkanı  Recep Tayyip Erdo ğan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen dortlu zirve , ilk kez T urkiye ve Rusya 'nın onculuk ettiği Astana formatıyla Almanya ve Fransa 'nın içinde yer aldığı "kuçuk grup" temsilcilerini bir araya getirdi.Erdoğan, açıklamasında, Astana formatının uluslararası topluma ornek olduğunu vurgulayarak, bu bağlamda zirvenin onemini, "Bugun, Fransa ve Almanya'nın da katılımıyla Astana'da yakalanan sinerjiyi daha ileriye taşıyabileceğimizi gorduk." sozleriyle dile getirdi.

Soz konusu iş birliğine ne kadar çok ulke katkı sağlayabilirse, çozume o denli yaklaşılacağının altını çizen Erdoğan, kalıcı çozum yolunun Suriye halkının onculuğunde ve sahipliğinde Birleşmiş Milletler (BM) gozetiminde yurutulen muzakerelerden geçtiğinin altını çizdi.

TEK YOL D İPLOMASİ ÇAĞRISIRus, Alman ve Fransız liderler de açıklamalarında, krizin tek çozum yolunun diplomasiden geçtiği yonunde mesaj verdi.Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "Suriye'de çozum ancak diplomasi yoluyla mumkun olabilir" diyerek, muzakerelerin BM Guvenlik Konseyinin 2254 sayılı kararı çerçevesinde, Suriye'nin toprak butunluğu ve egemenliğine saygı odağında surmesi gerektiğini anımsattı.Fransa lideri Emmanuel Macron da bu konuda Beşşar Esed rejiminin tavrını eleştirerek, "Bugun rejim askeri olarak yeniden fetih mantığında davranıyor. Bu da Suriye'nin istikrarını sağlayacak bir yaklaşım değil." ifadesini kullandı.Almanya Başbakanı Angela Merkel, siyasi çozumun multecilerin evlerine donebilmesi ve tum Suriyelilerin ulkelerinde yeniden bir araya gelerek oy kullanabileceği bir seçim yapılması için şart olduğuna işaret etti.

M ÜLTECİLERİN DÖNÜŞÜ İÇİN ERKEN MESAJI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirvede, multecilerin geri donuş surecinin uluslararası hukuka uygun olarak gonulluluk esasına gore, guvenli biçimde ve BM ile eşgudum halinde yurutulmesi gerektiği hususunda fikir birliğine vardıklarının altını çizdi.Fransız lider Macron da buna ilişkin, "Bugun açık konuşmak gerekir, sığınmacıların ulkelerine geri donmesi inandırıcı ve kapsayıcı olamaz, siyasi bir çozum getirilmediği surece." değerlendirmesini yaptı.Alman başbakan Merkel multecilerin donuşu konusunda BM Multeciler Yuksek Komiserliğiyle sıkı bir iş birliği yapılmasının onemine dikkati çekerek, Suriye'ye donenlerin burada tutuklanmamaları ve kotu muamele gormemeleri gerektiğini dile getirdi.Suriye'nin yine butun halkı için guvenli bir vatan olması gerekliliğine vurgu yapan Merkel, "Siyasi surecin tam da bu zamanda bulunması çok onemli." tespitini dile getirdi.

İ DLİB'DE KALICI ATEŞKESİN ÖNEMİ VURGUSU

Liderler ayrıca, İdlib'deki ateşkesin garanti altına alınması konusunda Turkiye ve Rusya'nın vardığı mutabakatın onemine vurgu yaptı.Erdoğan, mutabakata ilişkin açıklamasında, Rusya ile istihbarat paylaşımı ve dayanışmalarını surdurduklerini dile getirerek, "Hedefimiz buradaki sivil halkın huzurunu sağlamaktır." mesajını verdi.Merkel, Soçi mutabakatında atılan adımlardan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, bu sureci desteklediklerini ifade etti. Alman lider, İdlib'de insani bir felaket olmadan barışçıl bir çozum bulunması konusunda da gayret gostermeye devam edilmesi gerektiğinin altını çizdi.Macron da İdlib'te kalıcı ve surdurulebilir bir ateşkesin tesis edilmesinin son derece onemli olduğunu vurguladı.

" ANAYASA KOMİTESİ YIL SONUNA KADAR KURULMALI" TUTUMU

Erdoğan, İdlib'de sağlanan sukunetin yeşerttiği umuttan istifadeyle siyasi sureçte somut adımlar atılması gerektiğinin altını çizerek, "Bu çerçevede anayasa komitesinin kuruluş surecinin en kısa surede şartları gozeterek, temennimiz odur ki yıl sonu itibarıyla tamamlanması çağrısında bulunduk." ifadesini kullandı.Fransız, Alman ve Rus liderler de anayasa komitesinin yıl sonuna kadar kurulması gerektiği konusunda ortak tutum sergiledi.

Liderler, dortlu zirve formatının, katılımcı sayısı artırılarak surmesinin ihtilafın çozumu hızlandıracağı konusunda hemfikir oldukları yonunde mesajlar verdi.