Suudi Arabistan'ın 2 Ekim'de İstanbul Konsolosluğu'nda öldüğünü nihayet kabul ettiği gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın 15 Ağust...

Özet (TL;DR) @ 2018-10-20T09:44:00.000Z: Suudi Arabistan'ın 2 Ekim'de İstanbul Konsolosluğu'nda öldüğünü nihayet kabul ettiği gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın 15 Ağustos'ta Suriye konusunda katıldığı bir televizyon programında yaptığı konuşma…

Hayatı 2 Ekim'de Suudi Arabistan'ın İstanbul Konsolosluğu'na girmesiyle son bulan Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın bundan bir sure once Suriye konusunda katıldığı bir televizyon programında yaptığı son konuşma yayına verildi.

İstanbul'dan yayın yapan Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad karşıtı Syria TV'nin 15 Ağustos'ta yaptığı ama olum açıklaması uzerine ilk kez yayımladığı roportajda, Kaşıkçı, Turkiye'yi oven, Suudi kraliyetini eleştiren değerlendirmeler yapıyor.

' AFRİN ÇOK TEMİZ SAVAŞTI'

"Turkiye, Suriye halkının en iyi ortağı olduğunu ispat etti. Afrin muhteşem bir başarıydı. Sadece uygulanış şekliyle değil, çok temiz savaştı. Hiçbir yıkıntı olmadı. Rakka'daki tahribatı gordunuz. Daha onemlisi de Turkiye o bolgeyi Suriyelilere teslim etti" diyen Kaşıkçı, Suriyelilerin Afrin'i yerel meclislerle iyi bir şekilde yonettiğini iddia ederek şoyle devam ediyor:

' BUYRUN BU TECRÜBEYİ İDLİB'E TAŞIYIN, DİYECEKLER'

"Bu tecrube diğer Suriyelilerin gıpta ile bakmasına neden olacak ve belki de İdlib'de mesela, 'Buyurun bu tecrubeyi buraya taşıyın' diyecekler."

Turkiye'nin Suriye'de disiplinli bir şekilde hedefe doğru ilerlediğini, Turkiye'nin Suriyeliler için buyuk bir şans olduğunu dile getiren Kaşıkçı, Suriye konusunda şu ana kadar bir anlaşma olmadığını belirterek, bu konunun Cenevre ve Astana goruşmeleri arasında kaldığını belirterek "Bana gore Astana ekibi Suriye'nin geleceğini kuracak" diyor.

' ABD'DE PİRAMİDİN BAŞINDAKİLER DEĞİŞİYOR'

Suudi istihbaratı mazisi bulunan gazeteci, ABD'nin Suriye'deki gelecek planlarına ilişkin şunları soyluyor:

"ABD'nin bugunlerde oncelikleri çok farklı. ABD ileriye donuk planlar yapmak için rahat değil. Trump'ın ABD'de iç savaşı var, bilinen skandalları var. Biz artık eski ABD yonetimiyle karşı karşıya değiliz, değişken, hızlı bir yonetim goruyoruz. ABD yonetiminde piramidin başındakiler değişiyor. CIA, Dışişleri Bakanlığı, ulusal guvenlik biriminin başındakiler hep yeniler. Bunların zamana ihtiyacı var. Ancak Suriye meselesinin bunların istikrarına kavuşmasını bekleme şansı yok."

' SUUD ARTIK SURİYE'DE KİLİT OYUNCU DEĞİL'

ABD yonetimindeki istikrarsızlığın bolge ulkeleriyle ilişkilerine etkisiyle ilgili soruyu şoyle yanıtlıyor:

"ABD ile Turkiye'nin ilişkilerini etkileyeceğini sanmıyorum. Çunku aralarında iletişim hattı var. Örneğin Turkiye, Menbiç'e ABD ile anlaşma sonrası girecek. Suudi Arabistan ABD'den, İran'ın Suriye'den çıkarılmasına destek olmasını istiyor. Ancak ABD bu isteği yerine getirmezse Suudi Arabistan kızacak mı? Tabii ki kızmaz. Çunku elinde guçlu kozu yok. Artık Suudiler, Suriye meselesinin kilit oyuncusu değil."

' SUUDİLER SURİYE'DE TÜRKLERLE İŞBİRLİĞİ YAPMADI'

Suudi Arabistan'ın Suriye meselesinde yaptığı hatalara değinirken şoyle konuşuyor:

"Suudi Arabistan Suriye'de demokrasi ve ozgurluğe giden değişimin yaşanması konusuna hevesli değildi. Suudi Arabistan Turklerle, Suriye'de iş birliği yapmadı… Katar ve Suudiler, Suriye'de çekiştiler. Bunların bedelini hem Suriye devrimi hem de Riyad çekiyor."

' SURİYE'YE ARAP GÜCÜ GÜZEL ÖNERİ AMA ZOR'

Daha once ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'ye Arap ulkelerinden oluşturulacak bir gucun gonderilmesini gundeme getirmesine ilişkin şu yorumu yapıyor:

"Bak bu oneri guzel, çunku Suudilerin Suriye meselesine ilgili olduklarını gosterir. Ancak sorun bunun detaylarında. Mesela Suudi Arabistan ordusu, Mısır veya diğer Arap ulkelerinin katılması için uygun bir altyapı hazırlığı olmalı. Turkiye ile temas kurulmalı ve ilişkilerin yumuşatılması gerekir. Çunku bu ulkelerin Turkiye ile arasında Suriye temas hatları oluşacak… Önerinin hayata geçirilmesi zor. Mısır ordusu da Suriye'ye gidemez. Eğer Fırat'ın doğusuna giderlerse o bolgeyi Esad'e teslim ederler. Esad ile anlayış içindeler çunku."

Suudi Arabistan'ın İran'la sorunlu olduğunun hatırlatılması uzerine "Suudi Arabistan'ın bolgeye ordu gondermesi onları Turkiye ile anlaşmaya iter. Dolaysıyla bu da Suudi Arabistan-Turkiye işbirliğine yol açar ve Suriye halkı için iyi olur" yorumunu yapıyor.

' RİYAD, ESAD'IN İRAN'SIZ ŞEKİLDE KALMASINI İSTİYOR'

Suudi Arabistan'ın Esad yonetimine karşı tutumunu şoyle değerlendiriyor:

"Suudi Arabistan, Arap ulkelerindeki eski rejimlerin kalmasını destekliyor. Esad rejiminin İran'sız kalmasını istiyor. Ancak Esad, İran'dan başkasına guvenmiyor. Zaten İran'ın sayesinde var. Suudi Arabistan, 2011'deki sisteme donulmesini temenni ediyor. Mısır'da olduğu gibi Suriye'de de Arap baharının son bulmasını istiyor. Yemen'de Ali Abdullah Salih'in bir halifesini bulup Yemen'in başına geçirmek istiyor. Ancak bu Suriye'de çok zor çunku halk ayaklanması devam ediyor."

' İRAN, ESAD HEP SURİYE'Yİ İŞGAL ETMEKLE MEŞGUL'

İran'ın Suriye'deki askeri varlığının guçlendiğini belirterek, "İran, Suriye'de yeni bir demografik harita çiziyor. Rejim de buna destek oluyor. Rejim yasa ve kanunlarla milyonlarca insanın evlerine donmesini engelliyor" iddiasını ortaya atıp şoyle devam ediyor:

"İran Suriye'de Humus, Halep gibi illeri işgal ediyor. Beşar, Suriye'yi işgal ediyor. 6-7 milyon Suriyeli çıkardı. Rejimin son olarak 10 sayılı kararı ise Suriye'deki demografik haritayı değiştirmek içindi."

(C) REUTERS / Bandar Algaloud

' İRAN'LA İSRAİL SAVAŞAMAZ, ANCAK ARAPLAR SAVAŞIR'

İsrail ve İran arasında yaşananların sadece Suriye'deki çatışma alanlarının sınırlarının çizilmesi için olduğunu, İran'ın İsrail'in duzenlediği saldırılara yanıt vermediğini soyleyerek "İsrail Suriye'de İran'la çatışmaz ve buna girmez. İran'a karşılık vermek Arap ulkelerine duşer. İsrail bu gorevi Arapların yerine yapmaz. Bu işi en son yapacak ulke İsrail" diyor.

' ABD SURİYE'DE POTANSİYELİNİ KULLANMIYOR'

ABD'nin Suriye'de itibarını yeniden kazanmak için hala fırsatı olduğundan soz ederek "ABD, Rusların Suriye'deki hayatlarını zorlaştırabilir. Bunu da Suriye devrimine destek vererek yapabilir. Turklere destek vererek yapabilir mesela. Ruslar bu kaygılarını dile getirdiler aslında" onerisinde bulunuyor.

Ancak ABD'nin Fırat'ın doğusunda çok iyi çalışmadığını one surup "Petrol, su ve enerji zengini bir bolgeyi ele geçirdiler. Belki de bu ona yeter. ABD'nin Suriye'deki oyunların kurallarını değiştirmesi için sahada olması gerekir" diyor.

Teorik olarak ABD'nin istemesi durumunda Suriye yonetiminin ve İranlıların hayatını zora sokabileceğini one surerek şoyle devam ediyor:

"Ama şu var ABD'de şu an ileriye donuk planlar yapacak kurumlar yok. ABD'nin onemli kurumlarında daha bu ay değişikler oldu. Bunlara zaman gerek. Trump'ın uzerindeki baskılardan kurtulması gerek. ABD seçimleri yaklaşıyor. Dolayısıyla ABD'nin 180 derece değişeceğini sanmıyorum."

' İSRAİL'İN ESAD'A TEHDİTLERİ BOŞ'

İsrailli yetkililerin Esad'ı oldurmekle tehdit etmelerinin sadece sozde olduğunu soyleyerek "İsrail Esad'ı oldurse rejimin sonu olur, bunu herkes biliyor. Peki İsrail bunu ister mi? Hazırlar mı? Bence bu tur açıklamalar tehditten ibarettir. Çunku aynı zamanda İsrail'in Esad'ın kalmasından elde ettiği faydalardan bahseden başka İsrail yetkililerinin açıklamaları var" diyor.

Kaşıkçı roportajı, Syria TV'nin YouTube kanalında da yayımlandı.