Özet (TL;DR) @ 2018-10-18T15:16:00.000Z: 2008 krizini doğru tahmin ettiği için 'kriz kahini' olarak tanınan ünlü ekonomist Nouriel Roubini'nin bir sonraki krizi 2020'de beklediğini açıklamasının ardından yine 2008 krizini doğru tahmin eden…


Ekonomi

15:16 18.10.2018(Guncellendi 15:18 18.10.2018) URL'yi kısaltın

2008 krizini doğru tahmin ettiği için 'kriz kahini' olarak tanınan unlu ekonomist Nouriel Roubini'nin bir sonraki krizi 2020'de beklediğini açıklamasının ardından yine 2008 krizini doğru tahmin eden Amerikalı iktisatçı Jesse Colombo da bir sonraki krizi 2020 yılında beklediğini duyurdu.

Halen Clarity Financial'da analist olarak gorev yapan ve Forbes dergisinde yazan genç ekonomist Jesse Columbo, 16 Ekim'de attığı bir tweet'de ABD'de bono getiri eğrilerinin tersine donmesi ve ekonomik kriz yaşanması arasındaki ilişkiyi inceleyen bir tablo paylaştı.

Daha once getiri eğrilerinin tersine donmesinin ardından 6 defa kriz çıktığına dikkat çeken Colombo, paylaştığı tablosunda getiri eğrilerinin tersine donmesi ve çıkan krizler arasında geçen surelerin ortalamalarını yayınladı.

Amerikan Merkez Bankası'nın (FED) faiz artışları nedeniyle getiri eğrisinin aralık 2018'de tekrar tersine doneceğini varsaydığını belirten Colombo, daha onceki krizlerde yaşanan ortalama surelere bakıldığında bir sonraki krizin Şubat 2020 civarında çıkmasını beklediğini açıkladı.

ROUB İNİ'NİN ARDINDAN COLOMBO DA AÇIKLADI

Getiri eğrisinin tersine donmesi ABD'de çok onemli bir oncu kriz gostergesi olarak kabul ediliyor. Bono ve tahvil olarak da bilinen devlet borçlanma senetlerinin çeşitli vadeleri ve faiz oranları bulunuyor. Normalde, daha kısa vadeli bonoların daha duşuk; daha uzun vadeli bonoların ise daha yuksek faiz vermesi bekleniyor. Normal şartlarda vade arttıkça faizlerin de artması ve bu faizlerden oluşturulan getirisi eğrisinin yukarı doğru tırmanması bekleniyor.

Bankalar ise kısa vadeli faizler ile muşterilerinden para topluyor ve uzun vadeli faizlerle kredi veriyor. Getiri eğrisi normalse, uzun vadeli faizler kısa vadelilerden daha yuksek olduğu için bankalar para kazanabiliyor. Ancak kısa vadeli bonoların faizleri uzun vadelilerden daha yuksek hale gelirse, getiri eğrisi tersine donmuş oluyor ve bankalar para kazanamaz hale geliyor. Boylece kredi mekanizması kilitleniyor ve belirli bir sure sonra ekonomik kriz yaşanıyor.

London Times tarafından 2008 krizini bilen ekonomistler arasında gosterilen Jesse Colombo'nun açıklaması, İstanbul doğumlu ABD'li unlu iktisatçı Roubini'nin 2020'de kuresel kriz uyarısı yapmasının arkasından geldi.

Halen New York Üniversitesi'nde gorev yapan Roubini geçtiğimiz eylul ayında project -- syndicate.org'da yayınladığı bir analizde, 2020'de yeni bir kriz beklemesinin nedenlerini 10 ana başlık altında toplamıştı.

(C) REUTERS / Ilya Naymuşin

Roubini'nin gosterdiği kriz nedenleri arasında şunlar yer alıyor:

1) Trump'ın vergi teşviklerinin sona ermesi

2) FED'in faiz artışları

3) Artan petrol fiyatları

4) Ticaret savaşları

5) Gelişmekte olan ulkelerde buyumenin yavaşlaması

6) İtalya gibi bazı ulkelerin Avrupa Birliği ve Euro'dan çıkma olasılıkları

7) Hisse senedi ve bono -- tahvil piyasalarında şişen balonlar

8) Aşırı yuksek frekanslı algoritmik al-sat bilgisayar sistemlerinin ani çokuş ihtimalini artırması

9) Trump'ın FED'e saldırıları

10) İran gibi noktalarda yaşanabilecek jeopolitik şoklar

UZMANLAR 2020 TAR İHİNDE HEMFİKİR

(C) REUTERS / Andrew Kelly

Ayrıca Roubini yazısında, 2020'de beklediği krizin 2008 krizinden daha ağır bir kriz olacağını da vurgulamıştı.

Roubini, 2008'de merkez bankalarının faiz duşurerek ve para basarak krizi atlattıklarına oysa 2020'ye giderken bir çok merkez bankasının hala faizleri duşuk tuttuğuna ve zaten para basmaya devam ettiğine dikkat çekmişti.

Bu durumda 2020'de yeni bir kriz geldiğinde merkez bankalarının kullanabilecekleri araçlar çok sınırlı kalıyor.

Turkiye'den ise ekonomi gazetecisi Erkan Öz, 2013'te yazdığı '2020 Yeni Ekonomi Buyuk Kriz -- Muthiş Fırsat' adlı kitabında, 2020 yılında buyuk bir kuresel, finansal kriz beklediğini açıklamıştı.

Daha once, The Wall Street Journal ve AJ Jazeera gibi uluslararası kuruluşlarda da çalışan Öz, krizin temel nedeni olarak para ekonomisinden bilgi ekonomisine geçişin, ozellikle kuresel finansal sistemde meydana getirdiği dengesizlikleri gosteriyor.