Özet (TL;DR) @ 2018-10-17T06:18:00.000Z: Mustafa Kemal Atatürk'ün, 29 Ocak 1923'te evlendiği Latife Hanım'a taktığı nikah yüzüğü, İpek Çalışlar tarafından ortaya çıkarıldı.


Turkiye

06:18 17.10.2018(Guncellendi 06:45 17.10.2018) URL'yi kısaltın

Mustafa Kemal Ataturk'un, 29 Ocak 1923'te evlendiği Latife Hanım'a taktığı nikah yuzuğu, İpek Çalışlar tarafından ortaya çıkarıldı.

Hurriyet'ten İpek Özbey'in haberine gore, Mustafa Kemal Paşa ile Latife Hanım 29 Ocak 1923 gunu İzmir Goztepe'deki Uşakizade evinde, dort şahit onunde evlendi. Latife Hanım masada damatla yan yana oturdu. Evliliği kabul edip etmediği soruldu. 40 kişilik bir davetli topluluğu vardı. Kıyılan nikah aynı zamanda ufuktaki Medeni Kanun'un bir mujdecisiydi. Evlenme akitlerinde evrakı onaylayan merkez kadısı Ömer Fevzi ibni Huseyin'in imzası vardı.

Ismarlanan gelinlik yetişmediği için Latife Hanım'ın uzerinde, annesinin Paris'ten getirdiği gumuş iplikle işlenmiş pembe bir elbise vardı. Muftu Lutfu Efendi geldiğinde saçlarını mor bir eşarpla orttu. Mustafa Kemal de koyu mavi uç parçalı takım elbisesine aynı renkte, kırmızı desenli bir kravat takmış, ceket cebine de keten bir mendil iliştirmişti. Başında gri astragan kalpağı vardı. Peki ya yuzukleri? İşte o yoktu, daha doğrusu yoldaydı.

Bugune kadar gormediğimiz nikah yuzuğunu 'Mustafa Kemal Ataturk/Mucadelesi ve Özel Hayatı' kitabının yazarı İpek Çalışlar'ın çabaları ortaya çıkardı. Çalışlar yuzuğun hikayesini anlattı:

-- Mustafa Kemal ikisinin de zevkine hitap edecek yuzukleri Lozan goruşmeleri için İsviçre'de bulunan İsmet Paşa'ya ısmarlamıştı. İsmet Paşa, telgrafa cevap verirken nişan halkası için aldığı emrin kendisini bahtiyar ettiğini yazmıştı. Lozan'a giden bir grup delege, İsmet Paşa'dan nikah haberini alınca okul çocuklarınınkini andıran bir heyecanla evlenecek çifte yuzukleri hediye olarak almıştı.

GEL İNLE DAMADA TESLİM

İsmet Paşa, Lozan goruşmeleri kesintiye uğradığında İsviçre'den ayrıldı. Yanında İngiliz Daily Mail gazetesi muhabiri Ward Price vardı. 18 Şubat'ta Mustafa Kemal ile Latife Hanım Ankara'ya hareket etti. Eskişehir istasyonunda İsmet Paşa ve beraberindeki heyetle buluştular. 20 Şubat gunu Ankaralıların sevinç gosterisiyle karşılandılar. Ward Price'ın Mustafa Kemal ile goruşmesi ve Latife Hanım ile sohbeti 26 Şubat gunu gerçekleşti.

İpek Çalışlar, Price'ın, yuzuk sahnesine de tanıklık ettiğini ve 'Extra Special Correspondent' adını taşıyan kitabında bunun hikayesini yazdığını soyluyor:

-- Biz çay içerken, İsmet Paşa geldi. Lozan'dayken, Mustafa Kemal'in kendisine sipariş ettiği izdivaç yuzuklerini getirdi. Bu kuçuk yuzuk, platindendi. Üzerine Turk harfleriyle 'Mustafa Kemal' kelimeleri kazınmıştı.

Çalışlar'a goreyse yuzuğun uzerine kazınan ibare "Gazi Mustafa K. 1339" şeklindeydi. Kuçuk olduğu belirtilen bu yuzuk Latife için hazırlanmıştı.

PEMBE K ÂĞIT İÇİNDE

Latife Hanım ile Mustafa Kemal Ataturk 5 Ağustos 1925'te boşandı. Latife İzmir'deki aile evine dondu. Boşanma yazışmalarına dair musveddesi bugune ulaşan bir belgede karşılıklı iade edecekleri değerli eşya içinde yuzuklerin iadesi notu da goze çarpıyordu.

Ataturk'un olumunun ardından açılan kasasından "Gazi Mustafa K." yazılı bir nişan yuzuğu çıktı. Latife Hanım 1975'te vefat etti. Özel eşyaları tasnif edilirken kasasından çıkan ve içinde "Latife 1339" yazılı yuzuk, Mustafa Kemal'in ona nikah sırasında mehr-i muaccel olarak verdiği (kadın için bir mali guvence olarak verilen mal ya da para) on gumuş parayla birlikteydi. Latife çok değer verdiği bu hatıra yuzuğu pembe kağıda sarıp bir mucevher kutusuna koymuş, kutuyu da tulbent bir muhafazada saklamıştı. Yıllarca Osmanlı Bankası Beyoğlu Şubesi'ndeki kasada kalan yuzuk, Latife Hanım'ın sakladığı belgelerle birlikte 1977 yılında ailesi tarafından Turk Tarih Kurumu'na emanet edildi.

' PARMAĞIMDAN ÇIKARMADIM'

Boşanma aşamasında Latife Hanım, Mustafa Kemal'e yazdığı mektubunda şoyle diyor:

-- Kendilerini terk etmek için ilk adımı benim attığımı soyluyorlar. Ben eğer buna karar verseydim doğrudan kendilerine soylemeye hakkım olurdu. Hiçbir hanımı hiçbir vazifeyle tavzif etmedim. Ve nişan yuzuğumu parmağımdan çıkarmadım. Şimdi benimkini, evvela reisicumhur hazretleri iade ettikten sonra, sizinle kendilerininkini de
iade ediyorum.