Özet (TL;DR) @ 2018-10-17T03:26:57.000Z: İş sözleşmesi işçi ile işveren arasında kişisel ve hukuki bağımlılık ilişkisi kuran bir sözleşmedir. Bu bağımlılık çalışma hayatında işverenin işçinin davranışlarını birçok yönden kontrol etmesiyle…


17.10.2018 - 06:26

İş sozleşmesi işçi ile işveren arasında kişisel ve hukuki bağımlılık ilişkisi kuran bir sozleşmedir. Bu bağımlılık çalışma hayatında işverenin işçinin davranışlarını birçok yonden kontrol etmesiyle somutlaşmaktadır. Bu kontroller çalışanın kişilik haklarının ihlal edilmesi riskini doğurmaktadır.

Menfaat dengesi

Gunumuzde işverenler işin yurutumu için çalışanlara bilgisayar ve internet sağlamakta, bunlarla çalışanın işini etkin ve hızlı bir şekilde yapmasını amaçlamaktadır. İşverenler sağlanan bu araç ve hizmetin amacı doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını denetlemek istemekte, bunun için takip sistemleri kurmaktadır.İşverenin iş için sağladığı araç ve hizmetlerin sadece bu amaç için kullanılmasını istemesi en doğal hakkıyken, çalışanın ozel hayatının gizliliğinin korunmasını istemesi de en doğal hakkıdır. İnternet kullanımının takip edilmesi bahsedilen iki hak arasında ince bir çizgide bulunmaktadır.

Sitelerin niteli ği

Bilgisayarın ve internetin ozel amaçlı olarak kullanımın yasaklandığı durumlarda işverenin, işçinin bu yasağa uygun davranıp davranmadığını kontrol etmek amacıyla takip sistemi kurma hakkı bulunmaktadır. İşveren çalışanın bilgisayarda hangi işlemleri yaptığını inceleyebilecek, hangi internet sitelerine girdiğini, bilgisayar veya işyerinin ağına hangi verilerin indirildiğini ve internete bu bilgisayar uzerinden hangi verilerin yuklendiğini takip edebilecektir. Çalışan bu durumda ozel hayatının gizliliğini ileri surerek takibi engelleyemeyecektir. İşveren takip sonucunda ilgili araçların amacı dışında kullanıldığını tespit ederse çalışanın iş sozleşmesini duruma gore geçerli veya haklı nedene dayanarak feshedebilecektir.

D urustluk kuralları

Her hakkın kullanımında olduğu gibi işverene verilen takip hakkının kullanımında da işverenler durustluk kuralına uygun davranmak zorundadır. Bunun anlamı işverenin takibi sadece iş amacıyla yapması, elde ettiği bilgileri gerekli olçude kullanması gerekmektedir. Çalışana zarar vermek kastıyla verilerin amaç dışı kullanımı her durumda yasaklanmıştır.

İ nternetin ozel amaçlı kullanımı mumkun mu?

Takip hakkının sınırlarının belirlenmesi işverenin bilgisayar ve internet uzerinde hangi faaliyetlere hangi oranda izin verdiğine gore değişmektedir. Öncelikle yapılması gereken, işverenlerin iş amacıyla sağladıkları bilgisayar ve internetin ozel amaçlı kullanımına izin verip vermediğini tespit etmek, devamında verilen bir izin varsa buna ilişkin bir sınırlamanın olup olmadığını değerlendirmektir. İşverenler sağladıkları bilgisayarların ve internet hizmetinin ne şekilde kullanılacağını belirleme yetkisine sahiptir. Sağlanan bilgisayarın ozel amaçlı olarak kullanımını tamamen yasaklayabileceği gibi, sınırlı olarak işçinin ozel amaçları doğrultusunda kullanımına izin verebilir. Hatta ozel amaçlı kullanımı tamamen serbest de bırakabilir. Bilgisayar ve internetin ozel amaçlı kullanımına izin, açık bir şekilde sozlu veya yazılı olarak verilebileceği gibi işverenin bildiği ozel amaçlı kullanıma uzunca bir sure ses çıkarmaması durumunda olduğu gibi ortulu bir şekilde de verilebilir. İş ilişkisinde bilgisayarın ve internetin ozel amaçlı kullanımına ilişkin herhangi bir açıklık bulunmadığı durumlarda çalışanın ozel amaçlı kullanımının yasaklandığı kabul edilmektedir.

Ö zel amaçlı kullanıma izin verilmişse takip yapılamaz

Çalışana bilgisayarın ve internetin ozel amaçlı kullanımına sınırsız izin verilmişse işverenin yapacağı bir takip ozel hayatın gizliliğini ihlal anlamı taşıyabilecektir. İşverenin verdiği açık veya ortulu izne rağmen çalışanın bilgisayar ve internet kullanımını takip etmesi kişilik haklarının ihlali anlamına gelecektir. Çalışan bu nedenle iş sozleşmesini haklı nedenle feshedebilecek, bir zararı doğması halinde bu zararının tazminini talep edebilecektir.Sınırlı kullanım izinlerinde ise koyulan sınıra gore değerlendirme yapmak gerekmektedir. Örneğin, işveren çalışanın ozel amaçlı internet kullanımına sadece ara dinlenmesine denk gelen 12.00 ile 13.00 arasında izin vermişse, ozel amaçlı internet kullanımının bu saatler arasında yapılıp yapılmadığını takip edebilecek, bu saatlerin dışında ozel amaçlı bilgisayar veya internet kullanımının olup olmadığını inceleyebilecektir.

İzin verilen saatlerdeki kullanımların içeriği incelenemeyecektir. Takibin bu şekilde yapılması ozel hayatın gizliliğini ihlal etmeyecektir. İşveren sure dışında girilen sitelere yonelik bir sınırlama getirmiş olabilir. Tek tek saydığı veya turlerini belirttiği sitelere erişimi yasaklamış olabilir. Bu şekilde yasak varsa, işveren çalışanın takibini yapabilecek fakat izin verilen sitelerde çalışanın yaptığı işlemlerin takibini yapamayacaktır. Takibin sınırları ve içeriği iş sozleşmesindeki şartlara veya işverenin sozune gore şekillenir.

  • Yaşam
  • Ekonomi
  • işyeri
  • işveren