Özet (TL;DR) @ 2018-10-11T05:43:48.000Z: Türkiye yıllardır tartışılan üçüncü havalimanının resmi açılışı için gün sayarken Polonya da Avrupa'nın en büyük havalimanlarından birisi olacak proje için kolları sıvadı. Ancak bu projeye de…


Turkiye yıllardır tartışılan uçuncu havalimanının resmi açılışı için gun sayarken Polonya da Avrupa'nın en buyuk havalimanlarından birisi olacak proje için kolları sıvadı. Ancak bu projeye de tartışmalar eşlik ediyor.

(C) AA / Muhammed Enes Yıldırım

Turkiye dunyanın en fazla yolcu kapasitesine sahip havalimanlarından birini hizmete açmak için gun sayarken Polonya da benzer bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor.

' DOĞU'DAN AB'YE AÇILAN KAPI'

DW'nin haberine gore Polonya hukumeti, başkent Varşova yakınlarına 'Merkez Havalimanı' adı verilen proje kapsamında Avrupa'nın en buyuk havalimanlarından birini inşa etmeyi planlıyor. Altyapı Bakanı Yardımcısı Mikolay Vild, yonettiği projeyi "Polonya'da modern tarihin en buyuk girişimi" ve "Doğu'dan AB'ye açılan kapı" olarak tanımlıyor.

Yaklaşık 16,5 milyar euroluk projeye gore, 2027'de açılması planlanan havalimanı ilk etapta yılda 45 milyon yolcu kapasitesiyle hizmet verecek. Sonraki yıllarda ise bu sayının 100 milyona çıkarılması planlanıyor. Projenin ilk aşaması için ongorulen 8 milyar euroyu aşkın maliyet, Polonya'nın ulusal butçesinin yuzde 10'undan fazlasına tekabul ediyor.

İ NŞASINA 2021'DE BAŞLANMASI PLANLANIYOR

Üç bin hektarlık bir alan uzerine kurulması ongorulen havalimanının, Varşova ile Lodz kentleri arasında ve başkentteki ana tren garına 15 dakikalık mesafede inşa edilmesi planlanıyor. Polonya devletine bağlı LOT havayolu şirketinin hem yolcu sayısını hem de uzun uçuş kapasitesini arttırma hedeflerini de karşılaması beklenen havalimanının inşasına ise 2021 yılında başlanması amaçlanıyor.

Ancak projenin hayata geçirilmesi, Varşova'daki Frederic Chopin Havalimanı'nın kapatılması anlamına gelecek. Frederic Chopin, geçen yıl ulaştığı 15.75 milyonluk yolcu sayısıyla Orta ve Doğu Avrupa'nın en işlek havalimanı konumunda. Yetkililer, yerleşim bolgesinde olduğu için bu havalimanının genişletilmesinin zor olduğu duşuncesinde.

Hukumete gore, yeni bir havalimanı yapılmadığı takdirde Polonya'nın havacılık sektorunde Batı Avrupa ulkeleriyle rekabet etmesi ve 'ikinci lige duşmemesi' imkansız.

PROJEN İN FİNANSMANINA DAİR BELİRSİZLİK

Ancak hukumet, proje için gerekli olan finansmanın nasıl sağlanacağı konusunda şu ana kadar net bir açıklama yapmadı. Devlete bağlı Polonya Kalkınma Fonu'nun (PFR) başındaki isim olan Pavel Boris, geçen yıl yaptığı açıklamada, devlet butçesine yuk olmayacak bir finansman planlarının bulunduğunu belirtmişti. Boris, PFR'nin projede kendi payına duşen sermayeye de halihazırda sahip olduğunu soyledi ancak başka detay vermedi.

Altyapı Bakanı Yardımcısı Vild ise projenin havalimanı dışındaki maliyetlerinin Avrupa Birliği fonlarıyla karşılanabileceğini soyledi.

Ancak Avrupa Komisyonu, havalimanı projelerini, devlet yardımı duzenlemeleriyle uyumu açısından yakından izliyor. Bu nedenle Lazarski Üniversitesi Havacılık Enstitusu Başkanı Anna Konert'e gore soz konusu mega projenin AB fonlarından faydalanması imkansız ve vatandaşlardan alınacak vergilerle karşılanması kaçınılmaz. Konert, "Tum altyapı projelerinde olduğu gibi bu projede de çok fazla risk var… Maliyetler ve finansal karşılanabilirlik bunlardan bazıları" diyor.

PROJEYE Y ÖNELİK ELEŞTİRİLER: MEVCUT HAVALİMANLARI GELİŞTİRİLEBİLİR

(C) AA / Emrah Yorulmaz

Projeyi eleştirenler, kullanılacak paranın otobanlara, demiryollarına ve Varşova'daki mevcut havalimanlarını geliştirmeye harcanmasının daha doğru olacağı goruşunde. Varşova belediye başkanlığı için aday olan Sivil Platform partili Rafal Trzaskovski ise Frederic Chopin Havalimanı'nın kapanması halinde başkentin gelişiminin bu karardan olumsuz etkileneceğini belirterek projeye karşı çıkıyor.

LOT havayolu şirketinin eski Denetim Kurulu Başkanı Jacek Krawczik, projenin mevcut maliyet hesaplamalarının yanlış olduğunu ve gerçek maliyetin daha yuksek olduğunu savunuyor. Krawczik, "Ama asıl onemli olan finansman değil, bu havalimanının gelecekte karlı olup olmayacağından emin olmak" diye ekliyor.

Yeni havalimanının, 2004 yılında AB'ye giren ulkedeki buyume kaydeden diğer havalimanlarının işlekliğini de azaltmasından endişe ediliyor. Krawczik, "Merkezi bir havalimanı fikri, Polonya'nın havacılıkta başarıyla geliştirdiği ademimerkeziyetçi modelle de çelişiyor" diyor.

LOT İFLASIN EŞİĞİNDEN DÖNMÜŞTÜ

Polonya'nın mega havalimanı projesinin en buyuk destekçilerinden LOT havayolu şirketinin, 2018 yılını 9 milyon yolcu ile kapaması ongoruluyor. Avrupa'nın en buyuk 19'uncu havayolu şirketi, 2012'de 130 milyon doları aşkın kamu yardımıyla iflastan kurtarılmıştı. LOT'un o donem Turk Hava Yolları (THY) tarafından satın alınması için taraflar arasında uzun sure goruşmeler yurutulmuş ancak bu goruşmelerden herhangi bir sonuç çıkmamıştı.

İ STANBUL'DAKİ 3. HAVALİMANI İLE YARIŞACAK

Polonya'nın hayata geçirmeyi planladığı proje kapsamındaki havalimanı inşa edilirse, Avrupa'nın en işlek havalimanları arasında ilk sıralara yerleşecek. 2017 yılında Avrupa'nın en işlek havalimanı 78 milyon yolcuyla İngiltere'nin başkenti Londra'daki Heathrow Havalimanı olmuştu. Heathrow'u 70 milyon yolcu sayısıyla Fransa'nın başkenti Paris'teki Charles de Gaulle Havalimanı izlemişti.

Turkiye'nin İstanbul'da hizmete sunmaya hazırlandığı uçuncu havalimanı projesi kapsamında ilk aşamada yılda 90 milyon yolcu kapasitesine ulaşması hedefleniyor. 2023 yılı sonunda ise bu sayının 200 milyona çıkarılması planlanıyor.