Özet (TL;DR) @ 2018-10-09T08:55:18.000Z: Yüzde 25'e dayanan enflasyon ve 2019'da 'sıfır büyüme' ihtimalinin giderek güçlenmesi, ekonomide en kötü senaryo olarak bilinen 'stagflasyon' tehlikesini ortaya çıkardı.


Yuzde 25'e dayanan enflasyon ve 2019'da 'sıfır buyume' ihtimalinin giderek guçlenmesi, ekonomide en kotu senaryo olarak bilinen 'stagflasyon' tehlikesini ortaya çıkardı.

Geçen hafta açıklanan yuzde 24.5'lik eylul ayı enflasyonu ile Turkiye, iktisat literaturunde 'stagflasyon' adı verilen yeni bir doneme giriş yapmış oldu. Yuksek enflasyonun ve duşuk buyumenin aynı anda yaşanması anlamına gelen stagflasyon, ekonomide en kotu senaryo olarak biliniyor.

(C) REUTERS / Umit Bektas

Stagflasyon surecine giren ulkelerde bir yandan işsizlik ve hayat pahalılığı artarken, diğer yandan yeni vergi ve zam dalgaları goruluyor. Uzmanlara gore, Turkiye'deki geçmiş krizlerden farklı olarak bu kez işsiz, emekli ve esnafı çok daha zor bir sureç bekliyor.

DW Turkçe'den Aram Ekin Duran'ın haberine gore, Turkiye ekonomisi, 457 milyar dolarlık dış borcu ve Turk Lirası'ndaki değer kaybı nedeniyle zor gunlerden geçiyor. Borç riskine bir de yuzde 25'lere ulaşan enflasyon eklenince, geçen yılı yuzde 7.4'luk buyume ile kapatan Turkiye'nin 2019'da 'sıfır buyume' ya da kuçulme yaşama ihtimali buyuk oranda artmış oldu.

Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selva Demiralp, Turkiye'nin içine girdiği yeni durumun net bir 'stagflasyon' sureci olduğunu soyledi. Yeni Ekonomi Programı'nda (YEP) buyumenin 2018'de yuzde 3.8, 2019'da ise yuzde 2.3 olarak ongorulduğunu hatırlatan Demiralp, "Bu ongoru bile aslında, mevcut enflasyon hızına baktığımızda stagflasyona girildiğinin en açık gostergesi" diye konuştu.

' STAGFLASYON, ÖDENECEK BEDELİ AĞIRLAŞTIRIYOR'

Bir ulkede yuksek enflasyon sorununun sıkı makiye politikaları ile dizginlenebileceğini, ancak stagflasyon surecine giren bir ulkede sıkı mali politikaların sorunu çozmede yetersiz kalacağını kaydeden Prof. Demiralp, "Bu tur durumlarda ulke ekonomisi, krizden çıkmak için daha ağır bir bedel odemek zorunda kalıyor" dedi.

(C) Fotoğraf : Twitter

Turkiye ekonomisinin 2009 yılında yuzde 4.7 kuçulduğune, buna karşın enflasyonda hedeflerin tutması nedeniyle ağır bir tahribat yaşanmadığına işaret eden Prof.  Demiralp, şoyle devam etti:

"Turkiye'de daha onceki duşuk buyume ya da kuçulme sureçlerinde fiyatlar da duşuşe geçerdi. Ama bugun hem duşuk buyume hem de giderek artan bir enflasyon var. Bu da bir yandan iş kayıpları yaşanırken, diğer yandan her turlu mal ve hizmette fiyat artışlarına neden oluyor."

EKONOM İST SORAL: ŞİMDİ DUVARA ÇARPTIK

Turkiye ekonomisi 2018'in ilk çeyreğinde yuzde 7.3, ikinci çeyreğinde ise yuzde 5.2 buyudu. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgutu'nun (OECD) Eylul sonunda yayınladığı raporda ise Turkiye'nin buyume oranı 2018 için yuzde 3.2 2019 için ise yuzde 0.5 olarak ongoruldu. Bu da, Turkiye ekonomisinin ozellikle dorduncu çeyrekte ve 2019 yılında ciddi bir yavaşlama evresine gireceğinin işareti olarak kabul ediliyor.

Bir ulkede buyume oranının nufus artış oranının altında kalmasının 'durgunluk' olarak tanımlanabileceğini dile getiren eski Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Muduru, ekonomist Bartu Soral'a gore de, Turkiye mevcut durumda net bir şekilde stagflasyon surecine girmiş bir ulke olarak adlandırılabilir.

2018'in son çeyreğinde ve 2019'da Turkiye'nin sıfır buyume ya da kuçulme yaşayacağının artık neredeyse kesin olduğuna işaret eden Soral, "Bu sureçte enflasyonun da yuzde 30'u geçeceğini duşunuyorum" dedi.

Son 10 ayda Turkiye'de ekonomik parametrelerin çok hızlı bir değişim geçirdiğine işaret eden Soral, "Son 10 ayda dolar yuzde 56 arttı, faizler yuzde 12'den yuzde 36'lara geldi, Merkez Bankası politika faizini yuzde 8'den yuzde 24'e çıkardı. Özel sektorun 372 milyar dolar olan dış borcu TL bazında yuzde 56 arttı" ifadesini kullandı.

Bu ortamda ozellikle tuketici kredisi borcu olan işsiz, emekli ve esnafın stagflasyon surecinden çok ağır darbe alacağını ifade eden Soral, "Bu sureçte hane halkı geliri her geçen gun eriyecek. Dışarıdan borç alarak buyuyen tum ulkeler bunu yaşadı. Şimdi biz duvara çarptık" değerlendirmesinde bulundu.