Kendi içinden filizlenen domatesler, insanın elini çizen maydanozlar... Üzerinde hem ‘yerli üretim’, hem de ‘ithal’ yaza...

Özet (TL;DR) @ 2018-10-07 08:20:15.779536: Kendi içinden filizlenen domatesler, insanın elini çizen maydanozlar... Üzerinde hem ‘yerli üretim’, hem de ‘ithal’ yazan etiketler... GDO’lu ürünler, gıdalardaki ağır metaller, sahtecilik, derken…

K ofte yaparken bile şarbon bulaşabiliyor

KIRMIZIET

Riskler neler? Kist hidatik, toksoplazma, brusella, tenya ve şarbon: Şarbon sporları gıda, solunum veya ciltteki kuçuk kesik/yaralar yoluyla vucuda giriyor ve çoğalan, toksin ureten aktif forma donuşuyor.

1 -  Korunmak için ne yapabiliriz?

* Çocuklara besin değeri bakımından et yerine yedirebileceğimiz ne yazık ki başka bir besin yok. Ama yumurta, mantar, kuru baklagiller (nohut, kuru fasulye, yeşil mercimek, barbunya) sut ve yoğurt protein ihtiyacına destek olabilir.
(Taylan K umeli)**

* Veteriner hekim denetimi olmayan yerlerden  ve kontrol dışı kaçak kesim yapılmış hayvan etleri ve sakatat tuketilmemeli. Guvenilir yerlerden alınmış etlerin iyi pişirilerek tuketilmesi, hatta duduklu tencerede basınçlı ortamda pişirilmesi gerek. Sporlar, 100 derecede 15 dakikada kaynatarak veya 120 derecede duduklu tencerede 10 dakikada zararsız hale getiriliyor. (Muhteber Ersin)**

* K ırmızı et, eksi 18 derecedeki derin dondurucuda saklanmalı, buzdolabının buzluk kısmında değil! Bu ikisi farklıdır. Kullanacağınız kadarını ayırıp kalanı dondurmalısınız. (Funda Elmac ıoğlu)**

* Mutfak ve i şletme hijyeninin her zaman son derece onemli olduğu unutulmamalı. Çiğ etle temas eden bıçak, tahta, tezgah gibi tum yuzeyler uygun deterjan ve dezenfektanlarla çok iyi temizlenmeli. Eldiven kullanımına ozen gosterilmeli. Ambalajlı sutler tuketilmeli. Onaylı olmayan çiğ sut alınmamalı, onaylı çiğ sutler alınıyorsa, 10 dakika kaynatılmalı. (Muhteber Ersin)**

* Son d onemde şarbon tehlikesiyle karşı karşıyayız. Kofte gibi elle işlem sırasında şarbon sporları bulaşabiliyor. ( Şukran Yıldız)**

* Hi çbir tuketici eti koklayarak, rengine bakarak şarbonu anlayamaz. Hayvanın uzerinde muhrunun var olduğu guvenli kasaplardan alın. (Funda Elmac ıoğlu)**

* Gebelerin çıplak elle, eldiven olmadan ete dokunmaları bulaşıcı hastalıklar açısından çok riskli. (Ay ça Kaya)**

* Mangal yapacaksan ız komurle et arasında en az 18-20 santim mesafe olmalı. Komurden çıkan karbon bileşikleri ete yapıştığında kanser yapıcı bazı bileşikler oluşur. (Funda Elmac ıoğlu)**

İ hracat yapan markaları tercih edin

TAVUK

Riskler neler?
Kuş gribi, kuş tuberkulozu, çiçek hastalığı, kanatlı lokozu, tavuk mantarı, tavuk vebası ve psittakozis enfeksiyonu...

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* Tavu ğun pişirilip tekrar ısıtılması durumunda zararlı bakteriler çoğalabiliyor, bu da riskli hal alıyor." ( Şukran Yıldız)**

* Tavuk yerine kuru bakliyat tercih edilebilir. Tabii bununla beraber peynir ve yo ğurt proteinden zengin olduğundan et, tavuk tuketmeyenler için daha fazla tuketilmesi eşdeğer ozellikler taşır. ( Şukran Yıldız)**

* Gitti ğiniz restorana guvenmiyorsanız tavuk sipariş ederken iyice duşunun. O tavuğu nereden aldıklarını, nasıl sakladıklarını ve hijyeni konusunda emin değilseniz, tercih etmeyin. (Ay ça Kaya)**

* İnsanların organik tavuğa takılmasını bilimsel gormuyorum. Dışarıda gezen tavuğun ne yiyip ne içtiğini, nasıl beslendiğini bilemeyiz.
(Funda Elmac ıoğlu)**

* Sanayi tavu ğu daha hızlı buyumesi, daha kolay pişmesi gibi sebeplerden ozel bir ırktır, bu ozellikler onun kotu olduğu anlamına gelmez. İhracat yapan markaları tercih edin. (Tu ğba Bayburtoğlu**)

G uvenmiyorsanız, bitki sutlerine yonelin

S ÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ

Riskler neler? Besin zehirlenmesi, tifo, bağırsak tuberkulozu, brusella...

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* A çıkta satılan sutlere yapılan hilelerin başında karbonat katılması geliyor, bu da sindirim sistemine zarar veriyor. (Şukran Yıldız)

* Bakteri ve vir usler, hasta veya gorunurde sağlam hayvanlardan sute geçebildiği gibi sutle uğraşan insanların ellerinden veya kaplardan geçebilir. (Ayça Kaya)

* S ut ve sut urunlerinin hiçbirini tuketmeye guvenemediğiniz donemlerde bitki sutlerinden (soya, badem, yulaf sutu) yararlanın. Soya sutunden yapılmış tofu peyniri yuksek protein ve kalsiyum içerir. Aynı zamanda badem, fındık ve cevizin bitkisel protein ve kalsiyum açısından zengin olması da sut urunleri yerine iyi birer tercih. (Şukran Yıldız)

" Son bir aydır ithal hayvanlardaki şarbon hastalığını konuşuyoruz. Bu ulke ne oldu da et hayvanı ithal eder oldu? Bir gıda çalışması için Tatvan'dayım. Bir koyde bundan dort yıl once 1200 olan koyun sayısı şimdi 80. Bu sorunları dikkate almadan şarbonu konuştuğumuzda meselenin gerçek nedenlerini goz ardı etmiş oluruz. Gıda politik bir konu. Tarımsal uretim ve beslenme sorunlarına mudahil yurttaşlar olmamız gerek." (Bulent Şık)

Okul aile birlikleri firmalar ı sorgulasın

Ç OCUK BESLENMESİ

Riskler neler? Obezite hatta kanser: Aşırı yağlı, şekerli, baharatlı yani çok işlenmiş gıdalar çekici ambalajlarla çocuklara pazarlanıyor.

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* Baz ı urunlerde nişasta bazlı şeker kullanılıyor. Nişasta bazlı şeker, açlık hissi verdiğinde obeziteyi artırmakta buna bağlı olarak da kansere varıncaya kadar birçok hastalığın nedeni olmaktadır, o nedenle ozellikle NBŞ kullanılan bu urunleri çocuklarımızdan uzak tutmalıyız. (Aziz Kocal)**

* Y uksek şeker içeren abur cubur gıdalar ve içeceklerden kaçınmak gerek. Bu tip gıdalar çocuklarda hızlı kilo alımına ve obeziteye neden oluyor. (B ulent Şık)**

* Ailelerin ilk yapmas ı gereken, okulun yemeğini aldığı firmanın alışveriş yaptığı noktaları okul aile birliği aracılığıyla sorgulamak olmalı. Eti, yumurtayı, unu, sebzeyi nereden alıyor? TSE uygunluğu var mı? (Taylan K umeli) **

* Milli E ğitim, Gıda Tarım ve Hayvancılık ile Sağlık Bakanlıklarının ortaklığında hazırlanan 'Okul/kurumlardaki yemekhane, kantin, kafeterya, bufe, çay ocağı gibi gıda işletmelerinin kontrol ve denetimine ilişkin uygulama kılavuzu' yururlukte. Veliler bu kılavuza online olarak ulaşıp uygulamalarda ve denetimlerde dikkate alınan esaslar konusunda fikir sahibi olabilirler. (Tanju Besler)**

* Çocukların beslenme çantalarına ara oğun olarak kuru kayısı, kuru erik, hurma, badem, ceviz, kaju, yerfıstığı, mevsim meyvesi, erik/dut pestili, kefir, ve salatalık konulabilir.� (Taylan K umeli) **

* E ğer beslenme çantası soğuk muhafaza edilmesi gereken yiyecekler için uygunsa peynirli sandviç veya tostlara da yer verilebilir. (Tanju Besler)**

Bal ığın strese girmeden olmesi lazım

DEN İZ ÜRÜNLERİ

Riskler neler? Zehirlenme ve parkinson gibi hastalıklara neden olan ağır metal birikmesi...

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* Bal ıkların ve kabukluların yaşadığı çevreye herhangi bir şekilde atık su, kanalizasyon veya kimyasal içerikli bir bulaşma soz konusuysa bu çevreden avlanan veya yetiştirilen su urunlerini tuketmeyin. Kimyasal ve patojen bakteriler oluyor. Konserve tonbalıklarında ağır metal birikimi tespit edildi. (Ay ça Kaya)**

* Deniz urunlerine guvenemediğiniz zamanlarda balık yerine konabilecek besinlerin başında folik asitten zengin olduğu için yumurta ve yumurtanın yanında C vitamininden zengin yeşillikler, limon geliyor. (Ay ça Kaya)**

* Su urunlerinde ilk faktor balığın en kısa surede strese girmeden olmesini sağlamak. Çunku strese giren balık anaerobik olarak ATP'den enerji uretmeye çalışır, bu da çeşitli rahatsızlıklara sebep olur. (Ay ça Kaya)**

* Derisi solgun, kas tonusu bozulmu ş balıklarda zehirlenme riski yuksek. ( Şukran Yıldız)**

* A ğır metal yuku nedeniyle nereden çıkarıldığı belli olmayan midyeyi yemeyin. (Ye şim Erbil)**

* Gitti ğiniz restoran deniz urunlerinde uzmanlaşmış ve deniz urunleri satan balık restoranlarından biri değilse istiridye sipariş etmemenizde fayda var. Sonucu olumcul bile olabilir. (Ay ça Kaya)**

Uzak ulkelerin eski hasatları Turkiye'de satışa sunuluyor  

ET İKET OKUMA

Riskler neler?
Kalın zarlı nohut, pişmek bilmeyen kuru fasulye, tatsız kırmızı mercimek, lezzet peşinde koşan herkesin son donemde en buyuk sorunu. Sebebiyse bakliyatın Kanada ve Meksika gibi ulkelerden ithal edilmesi...

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* Yerli uretim tuketmek istiyorsanız satın aldığınız urunun barkodunda "Menşei Turkiye" ibaresini kontrol edin. Uzak ulkelerden, bir evvelki yılın hasatlarını satın alıp daha ucuza piyasaya suruyorlar. Kaliteli algısına sahip market zincirleri de aynı yola başvurdu.
(Refika Birg ul) **

* Al ışverişte etiket okumak hayat kurtarır. İçindekiler bolumunde glikoz şurubu, fruktoz şurubu, mısır şurubu ve aspartam gibi ibarelerle karşılaşıyorsanız bu urunlerde yapay tatlandırıcı kullanılmıştır, almayın. (Ay ça Kaya)**

* Sat ışa sunulan her urunde etiket bulundurmak ve uzerinde malın uretim yeri, ayırıcı ozelliği, tum vergiler dahil satış fiyatı, birim fiyatının yer alması zorunlu. Yoksa Alo 175'e şikayet edebilirler. (Aziz Kocal)**

* Alerjen uyar ısına dikkat edin. Mevzuata gore gıda maddesi ambalajı açıldıktan sonra mikrobiyolojik açıdan kolayca bozulabilir nitelik taşıyorsa, urun etiketinde açıldıktan sonra ne kadar sure ve koşulda tuketilmesi gerektiği bilgisi yer almak zorunda. (Ay ça Kaya)**

Pazardan taze sebze-meyve d ışında bir şey almayın 

ALI ŞVERİŞ

Riskler neler?
Katık maddeli gıdalar ve sahte organik urunler...

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* 'Etler şarbonlu' şeklindeki soylentiler endişe yaratıyor. Bazı kişiler piyasada 'organik' etiketli ancak organik olmayan urunleri pazarlıyor. Emin olmadığınız urunleri tuketmeyin. (Ye şim Erbil)**

* Semtinizde bulunan g uvenilir, sertifikalı ve bakanlıktan onaylı urunler satan çiftlik urunleri dukkanlarından alışveriş yapın. Buyuk zincir marketler de daha guvenli. (Ay ça Kaya)**

* Kalite ve g ıda guvenliği sağlanan besinler doğal olarak çok ucuz olmuyor. 10 kilo balın 100 TL'ye satılması çok net bir şekilde bu urunun şekerli su olduğunun kanıtıdır, tuketmeyin. (Ye şim Erbil)**

* Sat ın almak yerine kendimiz yapmalıyız; hem daha sağlıklı hem de daha ekonomik. Örneğin yoğurt, ekmek, salça... (Turgay Özçelik)**

* Çocuklarla birlikte ailece alışverişe, pazara gitmek, doğada meyve toplamak, hayvanlarla beraber zaman geçirmelerini sağlamak ve iyi gıdayı anlatmak, sağlıklı seçimler yapmayı oğrenmeleri için onemli. (Tu ğba Bayburtoğlu)**

* Pazardan taze sebze ve meyve d ışında bir urun almayın. (Ay ça Kaya)**

**

**

BAZI GIDA PLATFORM VE TOPLULUKLARI  

ANKARA: 100. Y ıl Gıda Topluluğu Doğal Besin, Bilinçli Beslenme Grubu (DBB), Guneşkoy

ANTALYA: Antalya G ıda Topluluğu, Doğal Ürunler ve Sağlıklı Yaşam Platformu

BALIKES İR: Yaşam Dostu Ürun Dayanışma Üretim ve Paylaşım Grubu

Ç ANAKKALE: Çanakkale Ekolojik Yaşam İnisiyatifi (ÇAYEK)

İ STANBUL: Bir Umut Derneği - Gıda Çalışma Grubu, Boğaziçi Üniversitesi Mensupları Tuketim Kooperatifi, Direnen Üretici Tuketici Kooperatifi, Kadıkoy Kooperatifi, Koşuyolu Kooperatifi Girişimi, Nisan İmece Evi - TDT Sistemi, Yeryuzu Derneği Tuketim Birliği

İ ZMİR: Ege Üniversitesi Ziraat Fakultesi Tarım Ekonomisi Bolumu Topluluk Destekli

Tarım Grubu, Foça Yeryuzu Pazarı, Gediz Ekoloji Topluluğu (GETO), Homeros Gıda Topluluğu, İmece Evi Abone Aile Sistemi

MU ĞLA: Bizim Bostan - Topluluk Destekli Tarım Grubu, Bodrum Tohum Derneği

" 20 yıl oncesine kıyasla daha kotu durumdayız. Gıdalardaki pestisit kalıntılarının yaygınlığı, gıda kontrol hizmetlerinin gevşekliği, toplu zehirlenme vakalarındaki artış gıda guvenliği açısından durumun iyi olmadığını gosteriyor." (Bulent Şık)  

Art ık kabuğunu soymak daha iyi

MEYVE-SEBZE

Riskler neler? İnsanda hastalık yapan bakteri turlerinin isimleri salmonella ve patojenik escherichiacoli: Salmonellaenterica'nın bağırsak enfeksiyonuna neden olan bir bakteri ve pişirilmeden tuketilen sebze ve meyvelerden insana bulaşır...

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* Meyve ve sebzeleri sirkeli suda y ıkama alışkanlığı çok yaygın, bu işlem larva ve bakterileri oldurmek için yapılıyor ama kullanılan pestisitlerin daha zararlı hale gelmesine neden oluyor. Pestisitlerin arındırılmasında alkali suyla yıkamak oneriliyor. Bu nedenle suyu alkali yapacak cihaz alınabilir veya duru suda yıkanır ancak sirkeli su kullanılmaz. (Ye şim Erbil)**

* Sat ın alınan sebze-meyveler
taze tuketimden once iyice klorlu suyla yıkanmalı, gerekirse çok az oranda dezenfektan eklenmiş suda bekletilmeli. (Ay ça Kaya)**

* Pestisitleri en fazla bar ındıran urun çilek. Organik olduğu bilinmedikçe tuketmeyin. (Ye şim Erbil)**

* G obek marullar en çabuk bakteri ureten yeşillikler. Yaprakların nemli kısımlarında çok çabuk ureyebilen bu bakterilerden kurtulmaksa onları bir kez ustunkoru yıkamakla geçebilecek kadar kolay değil. Bu yuzden eğer gittiğiniz restoranın hijyen koşullarına çok fazla guvenmiyorsanız sipariş etmemenizde fayda var. (Ay ça Kaya)**

* Meyve ve sebzelerde en çok vitamin kabuk altında olsa da artık ilaç kalıntısı ve elma, armut gibi meyvelere mumla muameleden dolayı kabukların soyulması en iyisi. (Tu ğba Bayburtoğlu) **

Restoranda ekmek yememeye gayret edin

EKMEK

Riskler neler? Rope, kırmızı leke ve tebeşir, ekmek hastalıklarından sadece birkaçı.

Korunmak i çin ne yapabiliriz?

* Ekme ğin iyisi dengeli gozeneklidir. Bir dilimle yeterlilik hissettirir ve şişirmez. Ekmek yedikten kısa sure sonra sindirim sorunu yaşıyorsanız veya cilt sorunlarınız oluyorsa yediğiniz ekmeği sorgulayın. (Aydan Üstunkanat)**

* Ekme ğe, her ne kadar 250 derecenin uzerinde bir ısı uygulansa da ekmeğin iç kısmındaki sıcaklık 100 dereceyi geçmiyor. Isıya dayanıklı mikroorganizmalar harekete geçiyor. (Ay ça Kaya) **

* Tam bu ğday unundan yapılan ekmekleri tuketin. Kalp-damar hastalıklarını azaltıcı etkisi vardır, bizi kolon kanserine karşı korur. (Funda Elmac ıoğlu)**

* Üşenmeyin guvendiğiniz yerler bulun. Sonra buralardan aldığınız ekmekleri  dilimleyin ve  buzluğa atın. İstediğiniz zaman bu ekmeği çıkarıp çozdurmeden ısıtarak veya kızartarak kullanın. Boylelikle hem guvendiğiniz fırının ekmeğini yersiniz hem de ekmek israf etmezsiniz. (Aydan Üstunkanat)**

* Restoranlarda ekmek yememeyi tercih edin çunku masalara bırakılan ekmeklerin yenmeyenleri tum gun boyunca o masadan bu masaya geziyor. (Ay ça Kaya)**

* Ekmekte sahtek arlık kolay. Siz ekmeği çavdar unlu zannedersiniz, beyaz unun içine biraz da gıda boyası karıştırılarak çavdar rengi yapılmıştır. Ekşi maya kullanıldığı iddia edilebilir ama hamuru ekşitilmiştir. Ama mide bunu anlar, midenizi dinlemek lazım . (Aydan Üstunkanat)**

SON 24 SAATTE YA ŞANANLAR

Son 24 saatte ne oldu? (07.10.2018)

daha fazla video için