Özet (TL;DR) @ 2018-10-06T06:49:25.000Z: ABD'nin California eyaletinde Ermeni iddiaları gerekçe gösterilerek kamu çalışanları emeklilik fonlarıyla Türkiye'nin finansal araçlarına yatırımı yasaklamayı öngören tasarı yasama organlarından geçti…


ABD'nin California eyalet meclisinde, Ermeni iddialarının Turkiye tarafından kabul edilmemesi gerekçe gosterilerek sunulan ve kamu çalışanları emeklilik fonlarıyla Turkiye'deki finansal araçlara yatırım yapılmasına yasak ongoren yasa tasarısı eyalet valisince veto edildi.Ermenilerin yoğun olarak yaşadığı California'daki Eyalet Temsilciler Meclisinin Ermeni asıllı uyesi Adrin Nazarian'ın sunduğu tasarı, meclisteki yasal sureçlerden geçti. Ancak tasarının yasalaşması için gereken son aşamada onay çıkmadı.Tasarı, onay bekleyen tasarıların imzalanması veya veto edilmesi için son gun olan 30 Eylul 2018'de Vali Jerry Brown tarafından veto edildi.

TASARIYI NAZAR İAN SUNMUŞTU

1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddiaları temelinde ve bu iddiaların Turkiye tarafından kabul edilmemesi gerekçe gosterilerek hazırlanan tasarı 16 Mart 2017'de California eyalet meclisine sunulmuştu. AB-1597 sayılı tasarı, California eyaleti kamu çalışanlarının emeklilik fonlarınca, Turkiye tarafından piyasaya sunulan veya yonetilen finansal araçlara yatırım yapılmasını yasaklamayı ongoruyordu. California eyalet meclisine 2015 ve 2016'da da benzer yonde karar tasarıları sunulmuş ancak bunlar Turkiye'nin girişimleri sonucunda eyaletin o yıllara ait yasama takvimi içerisinde Genel Kurul'a getirilememiş ve gundemden duşmuştu.Meclise 2017 yılında sunulan tasarı ise Genel Kurul'da 1 Haziran 2017 tarihinde kabul edilerek, goruşulmek uzere California Eyalet Senatosuna gonderildi. Senato Kamu Çalışanları ve Emeklilik Komitesinin 10 Temmuz 2017 tarihli toplantısı oncesinde, tasarıyı sunan Eyalet Meclisi uyesi Adrin Nazarian, yeteri kadar destek sağlayamayacağı endişesiyle tasarıyı geri çekti. Nazarian, daha sonra bazı ufak değişikliklerle 11 Haziran 2018'de tasarıyı yeniden komiteye sundu.

TASARIYA "FEDERAL DÜZEYDEKİ TUTUM" ŞARTI

Tasarı, Kamu Çalışanları ve Emeklilik Komitesinin 25 Haziran 2018 tarihli toplantısında ele alındı. Komite, "yatırımların yasaklanmasının ancak federal hukumet tarafından 1915 olayları konusunda Turkiye'ye yonelik bir tutum belirlemesi ve bu çerçevede yaptırımlara başvurması halinde uygulanması" yonunde yapılan değişikliklerle kabul edildi. Boylelikle, doğrudan yatırım yasağı yerine, "federal duzeyde 1915 olayları konusunda bir tutum belirlenmesi ve bu temelde Turkiye'ye karşı yaptırım kararı alınması" koşuluyla California kamu emeklilik fonlarının da buna bağlı olarak onlemler almasını mumkun kılacak bir değişikliğe gidildi.Tasarı, bu haliyle sevk edildiği California Eyaleti Senatosu Yargı İşleri Komitesinden 26 Haziran 2018 tarihinde geçti. Tasarı metnindeki California Kamu Çalışanları Emeklilik Sisteminin Turkiye'deki 185 milyon dolar olarak belirtilen yatırımı yaklaşık 700 milyon dolar ve Eyalet Öğretmenler Emeklilik Sisteminin yatırımı ise yaklaşık 70 milyon dolar olarak değiştirildi. Daha sonra Senato Tahsisatlar Komitesinin 16 Ağustos 2018'deki oturumunda oy birliğiyle geçirdiği tasarı Senato Genel Kuruluna gonderildi ve 29 Ağustos 2018'deki oturumda 36 oyla kabul edildi. Tasarının imzalanmak uzere California Valisi Jerry Brown'a gonderilmesi amacıyla 31 Ağustos 2018'de California Eyalet Temsilciler Meclisi Genel Kurulunda oylama yapıldı. Oylamada metinde herhangi bir değişiklik yapılmadı ve tasarı 43 oyla kabul edildi. Boylece, daha once 2015 ve 2016 yıllarında yapılan benzer girişimler Senato aşamasında kaduk kalmışken, 2018'de yapılan uçuncu girişim başarılı oldu. Son tasarının kabul edilmesinin temel nedeni ise ongorulen yaptırımlara ancak "federal yasa" çıkarılması koşulunun getirilmesi oldu.

VAL İ TASARIYI VETO ETTİ

California eyalet meclisinden geçen tasarının yasalaşması için Vali Jerry Brown tarafından imzalanması gerekiyordu. Ancak karar tasarısı, eyalet valisinin onayını bekleyen tasarıların imzalanması veya veto edilmesi için son gun olan 30 Eylul 2018'de Vali Brown tarafından veto edildi.California yasama surecine gore valinin vetosunun aşılabilmesi için 60 gun içinde eyalet yasama organının her iki kanadının uçte iki çoğunluğuyla kabul edilmesi gerekiyor. Uzmanlar, zor da olsa teorik olarak bu olasılığın gerçekleşmesinin mumkun olduğunu belirtiyor ancak Vali Brown'un gorev suresince hiçbir vetosunun eyalet yasama organınca aşılamadığını hatırlatıyor.