Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, ilk olarak 4 yıl önce çıkarılmak istenen ‘şehirlerde rant vergisi’ planını İmar Kanununa ...

Özet (TL;DR) @ 2018-10-05T06:31:17.000Z: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, ilk olarak 4 yıl önce çıkarılmak istenen ‘şehirlerde rant vergisi’ planını İmar Kanununa ekleyeceği kritik bir maddeyle yenileyerek tekrar gündeme getirdi. Bakanlığın…

Eski Başbakan Ahmet Davutoğlu ve eski Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın 2014 yılında kamuoyuna duyurduğu, ancak 7 Haziran 2015 seçimleri oncesinde rafa kaldırılan 'şehirlerde rant vergisi', 2016 yılında da çıkarılmak istenmiş ancak bir turlu mumkun olmamıştı. 4 yıl aradan sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 3194 sayılı İmar Kanununda yapmayı planladığı değişiklikle konuyu yeniden gundeme getirdi.

Bakanlığın hazırladığı yasa taslağına gore imar planında konut olarak gorulen arsanın AVM'ye donuşturulmesi veya kat sayısının beşten 15'e çıkması gibi plan değişikliklerinde arsa değerindeki artışın tamamı devlete odenecek.

KANUN TASLA ĞI

Hurriyet'in ulaştığı 12 maddelik kanun taslağıyla İmar Kanununa plan değişiklikleriyle ilgili bir madde eklenmesi ongoruluyor. Soz konusu madde, "Yoğunluk artışı, bina yuksekliği, kat adedi, kullanım amacı değişikliğine yonelik uygulama imar plan değişikliği sonucu değerinde artış olan taşınmaz maliklerinden, taşınmazın artan arsa değerinin tamamı 'değer artış payı' olarak alınır. Değer artış payı bedelinin tespitinde, imar planı değişikliği sonucunda taşınmazın imar durumunda kıymet bakımından meydana gelecek artış dikkate alınır ve 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun'un 11'inci maddesinde belirtilen bedel tespiti esasları gozetilir" hukmunu içeriyor.

Değer artışının ne kadar olduğuna ise idarenin oluşturacağı değer tespit komisyonu karar verecek. Ancak komisyonun tespiti, en az iki lisanslı gayrimenkul değerleme şirketinin bulduğu rakamın aritmetik ortalamasından az olmayacak.

TAPUYA ŞERH

Vatandaş, taşınmazın değer artış payını odeyinceye kadar tapu kutuğune şerh edilecek. Bu parselle ilgili satış, ipotek, trampa, kiralama ve benzeri işlemler bedel odeninceye kadar duracak. Değer artış payı odenmeden yapı ruhsatı duzenlenemeyecek. Değer artış payının yuzde 30'u imar planı değişikliğini onaylayan ilgili idarede açılacak kamulaştırma hesabına, yuzde 30'u bakanlığın donuşum projeleri ozel hesabına, yuzde 40'ı Hazine ve Maliye Bakanlığı'na yatırılacak.

Değer artış payı ayni olarak alınırsa, aynı kurumlara yine bu oranlarda hisselendirilecek. Ancak bu plan değişiklikleri, Kıyı Kanunu, Organize Sanayi Bolgeler (OSB), Kultur ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, Kentsel Donuşum Kanunu'na tabi alanlarda yapılamayacak.

K İRLİLİK BEDELİ

(C) Fotoğraf : DHA

Taslak hazırlıklarında değer artış payının once yuzde 70'inin kamuya, yuzde 30'unun ise arsa sahibine verilmesi uzerinde durulsa da son aşamada tamamının kamuya gitmesi kararı alındı. Yetkililer plan değişikliğiyle o bolgede trafik, hava kirliliği gibi olumsuzlukların karşılığı olarak bu bedellerin alındığına dikkat çektiler.

Ancak İnşaat Muhendisleri Odası Başkanı Cemal Gokçe, plan dışı yapılaşmanın o bolgede altyapı sorunları ile çevre kirliliği, trafik yoğunluğu gibi sakıncalarına da dikkat çekti.

' KAÇAĞI HEMEN YIK' MADDESİ

İmar planlarının kesinleşmesinden itibaren 6 aylık sureden sonra plan iptali, revizyonu veya değişikliği gerekçe gosterilerek, alınmış yapı ruhsatları iptal edilemeyecek, inşaat durdurulamayacak. Mevcut mevzuatta ruhsat alınmadan ya da ruhsata aykırı olarak yapılan yapıların muhurlenerek durdurulacağı hukmu bulunuyor.

Ancak taslağa eklenen yeni fıkrayla, idare tarafından ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıklarının giderilemeyeceği tespit edilen yapılarda, bir aylık sure beklenmeden ruhsatın iptal edilerek, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina ya da mevzuata aykırı imalatların, belediye encumeni veya il idare kurulu kararını muteakip yıktırılması hukme bağlanıyor. Yıkım masrafının da yapı sahibinden alınacağı belirtiliyor.

Ş EHİR RANTI NASIL VERGİLENDİRİLECEK?

(C) AA /

Yetkililer soz konusu yasa değişikliğinin kabulu halinde şehir rantının nasıl vergilendirileceğini şu ornekle anlattı: "İstanbul'da imar planında 5 katlı konut izni bulunan bir arsa için vatandaş, hem yoğunluk artışı hem de fonksiyon değişikliği talebiyle başvurursa ve bunun sonucunda oraya 10 katlı bir otel, AVM, iş merkezi, rezidans veya hastane yapılması izni çıkarsa, arsanın değeri artacak. Eğer değer artışı 5 milyondan 15 milyon liraya yukselmişse aradaki 10 milyon liralık farkın devlete odenmesi gerekecek. "

HAK KAYIPLARINDA DAVA A ÇILABİLECEK

Taslağa gore, ada oluşturan tek parseller hariç olmak uzere parsel bazında nufus, yapı yoğunluğu, kat adedi, bina yuksekliğini artıran imar planı değişiklikleri de yapılamayacak. Kesinleşen planlara karşı sadece doğrudan hak kaybı olanlar, ilgili kısımla sınırlı olmak uzere dava açılabilecekler. İmar planlarına ilişkin olarak idari yargıya başvurulması halinde, bir yerde birden fazla idare mahkemesinin bulunması durumunda davaların hangi idare mahkemesinde goruleceğine Hakimler ve Savcılar Kurulu karar verecek.