Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, zam şampiyonluğunda birincilik yüzde 192 fiyat artışı ile uçak biletin...

Özet (TL;DR) @ 2018-10-05T07:30:00.000Z: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, zam şampiyonluğunda birincilik yüzde 192 fiyat artışı ile uçak biletinde. Onu yüzde 120.3 artışla karpuz, yüzde 117 ile kombi ve fiyatı yüzde 109…

Hurriyet'ten Şebnem Turhan'ın haberine gore, eylul ayı enflasyon verileri ağustostan eylule her urune yuksek zamların geldiğini ortaya koyuyor. Biz de geçen yıl eylule gore fiyatlar nasıl değişmiş diye araştırdık. Ortaya çıkan sonuç dikkat çekici. Turkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerinden yaptığımız hesaba gore en fazla zam uçak biletine gelmiş.

Uçak bileti geçen yıl eylule gore yuzde 192 zam gormuş. Yani neredeyse fiyatlar uçe katlanmış. Bunun sebebi de Euro ve enerji maliyetlerindeki artış. Yani geçen yıl eylulde ortalama bilet fiyatı 392.2 lira iken bu yıl eylulde 1145.5 liraya fırlamış. İkincilik ise sezon sonu olmasına rağmen karpuzda. Karpuzdaki artış yuzde 120.3. Üçuncu sırada ise yuzde 117'lik zamla kombiler yer alıyor. Dorduncu sırada domates var. Geçen yıl fiyatının yuksek olmasından dolayı tartışılan domatesin bu yılki fiyatı ise yuzde 109 artmış.

KARPUZ VE DOMATES

(C) AFP 2018 / FRED TANNEAU

TÜİK'in enflasyon sepetinde 407 urunun fiyatlarını takip ediyor. Ve bu urunleri 12 harcama grubuna ayırıyor. Harcama gruplarının da hepsinin enflasyon uzerindeki etkisi farklı. En yuksek etkiyi gıda yapıyor. 1 yıllık fiyat değişimlerine harcama gruplarına gore baktığımızda gıdanın birincisi genelde ikinci sırada yer alan karpuz. Geçen yıl eylulde kilosu 0.9 liraymış, bu yıl 2.05 lira. İkincilik domateste geçen yıl 2 lira bu yıl 4.18 lira. Eğer TÜİK hesaplama değişikliği yapmadıysa gıda grubunda fiyatı geçen yıla gore gerileyen urunler ise nohut, mercimek, limon, hazır kahve, sarımsak, kuru fasulye.

Zamda, salatalık yuzde 81.7 ile, salça yuzde 70.2 ile one çıkıyor. Kuru soğan ve patates yaz başında çok tartışılmıştı. Fiyat farkı soğanda yuzde 70, patateste yuzde 60.7 olmuş. Biber yuzde 52 yumurta yuzde 54, margarin yuzde 41 zamlı. Peynirler yuzde 32-29 daha yuksek fiyatlı. Sutteki artış yuzde 31.4. Su yuzde 22 daha yuksek, tavuk eti yuzde 24. Dana etinde fiyat farkı ise sadece yuzde 4.8. Ekmekte yuzde 18.2 zam var. Gıda grubunda bu urunlerdeki artış yuzde 24.52'lik yıllık enflasyonu 6.25 puan etkiledi.

KUMA Ş VE YÜN ÖNDE

Resmen uçmuş 1 yılda fiyatı en fazla artan urun yuzde 192 ile uçak bileti oldu

İkinci grup içki ve sigara. Sigarada olmasa da içki vergilerinde iki kere değişiklik yapıldı. Boylece rakı yuzde 29.8, viski yuzde 23.7, şarap yuzde 20.2, bira yuzde 19.4 daha yuksek fiyatta. Üçuncu harcama grubu giyim ve ayakkabı. Bu grupta en yuksek zam goren urun yuzde 53.2 ile orgu yunu. İkincilik yuzde 42.7 ile kumaşta.

Sonra yuzde 38.6'lık zam oranıyla kadın iç çamaşırı geliyor. Eşofman, takım elbise, etek, kazak yuzde 33 ile 23 arası zam gormuş. İçki ve sigara ile giyim ve ayakkabı grubunun genel enflasyona katkısı 1.25 puan. Yani diğer gruplara gore oldukça duşuk.

ELEKTR İK VE GAZ

(C) AA /

Konut grubunda geçen yıla gore en fazla zam yuzde 57.7 ile PVC pencereye gelse de en fazla etkili olan elektrik ve doğalgaz zamları. Elektrik geçen yıla gore yuzde 33, doğalgaz yuzde 21 zamlı. Su faturaları ise yuzde 11.34 arttı. Kiralardaki ortalama değişim ise henuz genel yıllık enflasyonun altında yuzde 10.9 olarak belirlendi. Komurde ise yuzde 50 zam var. Bu grup yıllık enflasyonu 3.28 puan arttırdı.

' AMAN KOMBİNİZ ARIZALANMASIN'

Fırınlı ocak yuzde 78, çamaşır makinesi yuzde 68, tost makinesi ve porselen tabaklar yuzde 59 daha pahalı. Yatak odası takımı ise yuzde 52, bulaşık makinesi yuzde 50, elektrik supurgesi yuzde 44, buzdolabı yuzde 41 zam gormuş. Evlilik zor ev eşyası kıymetli. Kombi hele aman arızalanmasın, geçen yıldan tam yuzde 117 daha pahalı yani iki katından fazla arttı. Tek kişilik yatakta yuzde 43, yemek odası takımında yuzde 49 zam var. Çatal, kaşık, bıçak yuzde 31 zamlı. Bu grup 2.84 puanlık katkıyla on sıralarda. Sağlık grubundaki urunlerdeki yukseliş genel enflasyonu çok etkilemiyor ama tuketiciyi zorlayacak seviyede. Normal doğum yuzde 25.5, kontak lens yuzde 25.3, diş çekimi yuzde 23 zamlanmış.

CEP ZAMLI, KONU ŞMA İNDİRİMLİ

Kur atağı sonrası cep telefonları yuzde 46.7 zamlı, haberleşmede iyi haber ise telefon goruşme ucretlerinin yuzde 13 daha ucuz olması. Cep telefonu goruşme ucretlerindeki indirim ise yuzde 4. İnternette ise yuzde 20.6 zam var. Zirveye oynayan kağıt ise eğlence ve kultur grubunda, yuzde 96.7 zam gormuş. Bilgisayar kurdan yuzde 86.7 zamlanmış, yurtdışı turlar yuzde 59 daha pahalı olmuş. Yurtdışı turlar kadar yurtiçi turlarda da yuzde 46.2 zam var. Televizyon yuzde 35, hac yuzde 33.4, kalem yuzde 29 fiyat artışına uğramış.

OTEL F İYATLARI YÜZDE 60 ARTTI

(C) AP Photo / Rahmat Gul

Eğitim de etkisi duşuk olan gruplardan ve en yuksek zammı yuzde 20.8 ile universite katkı payı gormuş. Lokanta ve oteller grubunda gıdanın etkisi buyuk. Sut, yumurta un zamlanır da pastane urunleri zamlanmaz mı yuzde 22 artış var. Hamurlu tatlılarda ise yuzde 20. Çiğ kofte yuzde 19.8 zamlı. En yuksek artış yuzde 59.6 ile otel ucretinde. Son grup çeşitli mal ve hizmetler. En dikkat çeken urun yuzde 65 zamla altın.

D İZEL OTOMOBİL yuzde 61.1 ZAMLANDI

Ve şampiyonun grubu ulaştırma. En çok artan yuzde 192 ile uçak bileti. Dizel otomobil yuzde 61.1, benzinli otomobil yuzde 57.1 zamlanmış. Benzin yuzde 31, mazot yuzde 35.9 daha pahalı. LPG'deki zam yuzde 25.9. Kopru geçişi yuzde 25, otoban yuzde 19.8, otobus bileti yuzde 19 artmış. Kurun ve kuresel enerji fiyatlarının en etkili olduğu grup bu. Bu yuzden ulaştırma grubu enflasyonu tıpkı gıda gibi 6.25 puan arttırdı. Ama gıdanın ağırlığı yuzde 23 iken ulaştırmanın yuzde 17.47. Yani bu grupta fiyatlar sert yukseldiği için gıda kadar etkili olabilmiş.