Özet (TL;DR) @ 2018-10-03T14:52:00.000Z: SSCB'nin 'Sputnik 1' yapay uydusunu 61 yıl önce dünya yörüngesine göndermesiyle insanlığın uzay macerası başladı.



SSCB'nin 'Sputnik 1' yapay uydusunu 61 yıl once dunya yorungesine gondermesiyle insanlığın uzay macerası başladı.

Birleşmiş Milletler (BM) tarafından uzayla ilgili farkındalığın artırılması amacıyla 1999'da belirlenen 'Dunya Uzay Haftası' her yıl 4-10 Ekim tarihlerinde pek çok ulkede çeşitli etkinliklerle kutlanıyor.

Bu hafta kapsamında, geçen yıl 80 ulkede 3 bin 700'den fazla etkinlikle duzenlendi.

Dunya Uzay Haftasının bu yılki teması, 'Uzay Dunyayı Birleştiriyor' ve 2019 teması 'Ay: Yıldızlara Geçit' olarak belirlendi.

EN B ÜYÜK REKABET ALANLARINDAN BİRİ

ABD onculuğundeki Batı bloku ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) onculuğundeki Doğu bloku arasındaki Soğuk Savaş boyunca en buyuk rekabet alanlarından biri "uzay" oldu.

Sovyetler Birliği'nin 4 Ekim 1957'de Sputnik 1 yapay uydusunu dunyanın yorungesine gondermesi, insanlığın uzay ile macerasını başlatan en onemli olaylardan biri olarak kabul ediliyor.

Yaklaşık 22 gun boyunca dunyaya radyo sinyalleri gonderen Sputnik 1, 4 Ocak 1958'de dunya atmosferine girdi ve yanarak yok oldu.

(C) Sputnik / RIA Novosti

Sputnik - 1

Rusya'nın bu başarısının ardından ABD de 1958'de Explorer I adlı ilk uydusunu dunyanın yorungesine gonderdi ve boylelikle ABD uzay yarışındaki ilk hamlesini yapmış oldu.

UZAYA ÇIKAN İLK İNSAN: GAGARİN

(C) Sputnik / Vitaliy Podvitski

Bu gelişmenin ardından, Sovyetler Birliği 1959'da Luna 2 adlı uzay mekiğini Ay'a fırlattı ve yaklaşık 2 yıl sonra 12 Nisan 1961'de Vostok 1 aldı kapsule benzer uzay mekiğiyle kozmonot Yuri Gagarin'i dunyanın yorungesine gonderdi. Boylelikle Gagarin, uzaya çıkan ilk insan oldu. Gagari'nin uçuşu 108 dakika surdu ve 327 kilometre yuksekliğe ulaştı.

(C) Sputnik / Алексей Свердлов

Yuri Gagarin ve Sovyet uzay araçlarının baş tasarımcısı Sergey Korolev

Aynı yıl NASA da Merkur Projesi kapsamında urettiği mekiklerle once maymunları daha sonra astronot Alan Shepard'ı uzaya gonderdi ancak Shepard dunyanın yorungesine ulaşamadı.

Bu denemenin ardından astronot John Glenn, 20 Şubat 1962'de dunyanın yorungesine erişen ilk Amerikalı oldu. Gleen, 4 saat 56 dakika suren yolculuk sırasında dunya çevresini uç kez turladı.

John Glenn, bu başarısının ardından ABD'de kahraman ilan edildi ve donemin ABD Başkanı John Kennedy tarafından kendisine Uzay Kongresi Onur Madalyası verildi. Ülke çapında okul ve sokaklara Glenn'in adı verildi.

Kennedy, yaptığı bir konuşmada, 1960'ların sonuna kadar Ay'a insan gondermeyi planladıklarını duyurdu.

UZAYA ÇIKAN İLK KADIN KOZMONOT: VALENTİNA TERESHKOVA

Rus kozmonot Valentina Tereshkova, 16 Haziran 1963'te Vostok 6 adlı uzay mekiğiyle uçuşunu gerçekleştirerek, "uzaya çıkan ilk kadın" unvanına sahip oldu. Dunyanın yorungesinde 48 tam tur atan ve yaklaşık uç gun boyunca uzayda kalan Rus kozmonot Tereshkova, uzay mekiğinden ayrıldıktan sonra paraşutle Orta Asya'ya iniş yaptı. Sally Ride ise uzaya çıkan ilk ABD'li kadın astronot oldu.

(C) Sputnik / Alexander Nevezhin

Valentina Tereshkova

' BENİM İÇİN KÜÇÜK, İNSANLIK İÇİN BÜYÜK BİR ADIM'

ABD, Ay'a insan gonderme çalışması olarak adlandırdığı "Apollo Projesi" altında Ay'a çok sayıda iniş gerçekleştirdi. Ay'a yolculuğunun ilk adımı Apollo 1'in testleri sonucu çıkan yangında, 3 murettebat hayatını kaybetti.

16 Temmuz 1969'da Ay'a iniş yapan ilk uzay aracı Apollo 11'de astronot Neil Armstrong, Edwin Aldrin ve Michael Collins bulunuyordu. Apollo 11'in 20 Temmuz'da Ay'ın yorungesine girmesinin ardından astronot Neil Armstrong, Ay'a ayak basan ilk insan oldu. Apollo 11 misyonu komutanı Amstrong'u, yaklaşık 20 dakika sonra astronot Aldrin izledi ve boylelikle Ay'a ayak basan ikinci kişi oldu.

Ay'a ayak basan ilk insan Armstrong'un, "Benim için kuçuk, insanlık için buyuk bir adım" sozu tarihe geçti. Neil Armstrong, 25 Ağustos 2012'de 82 yaşında yaşamını yitirdi.

(C) AFP 2018 / NASA

46 yıl once Ay'da boyle yuruduler

RUSYA, AY 'A YOLCULUK İÇİN DÜĞMEYE BASTI

Apollo 11'in ardından 1969-1972 yılları arasında ayı keşfetmek için altı Apollo misyonu daha yapıldı. Apollo 17'nin 7 Aralık 1972'de yaptığı yolculuk ise Ay'a yapılan son insanlı yolculuk oldu.

Ay yuruyuşunu gerçekleştiren son Amerikalı astronot Gene Cernan, NASA'nın Apollo 17 misyonu kapsamında 12 Aralık 1972'de Ay'a ayak basan on ikinci ve son astronot oldu.

1972'den bugune Ay'a bir daha insanlı uçuş yapılmazken Rusya, 2029'da Ay'a insanlı uçuş yapmayı planladığını duyurmuştu. Rusya Federal Uzay Dairesi'nden (Roscosmos) bir yetkili 2015'te yaptığı bir açıklamada, Rusya'nın Ay'a yolculuk için tekrar duğmeye bastığına işaret ederek, "Ay'a insanlı gorevin 2029'da duzenlenmesini planladıklarını ve gerekli çalışmalara çoktan başladıklarını" soylemişti.