Özet (TL;DR) @ 2018-10-02T12:57:00.000Z: Nobel Fizik Ödülü, 'lazer fiziği alanında yaptıkları çığır açan icatlarından' dolayı ABD'li Arthur Ashkin, Fransız Gerard Mourou ve Kanadalı Donna Strickland'e verildi.


Bilim

12:57 02.10.2018(Guncellendi 14:23 02.10.2018) URL'yi kısaltın

Nobel Fizik Ödulu, 'lazer fiziği alanında yaptıkları çığır açan icatlarından' dolayı ABD'li Arthur Ashkin, Fransız Gerard Mourou ve Kanadalı Donna Strickland'e verildi.

(C) REUTERS / TT Haber Ajansı/Fredrik Sandberg

ABD, Fransa ve Kanada'dan 3 bilim insanı lazer fiziği alanındaki çalışmalarından dolayı bu yılın Nobel Fizik Ödulu'nu kazandı.

İsveç Kraliyet Bilim Akademisi, 9 milyon İsveç Kronu (1.01 milyon dolar) olan para odulunun yarısının ABD'li bilim insanı Arthur Ashkin'e verilmesine, diğer yarısının da  aynı zamanda ABD vatandaşı da olan Fransız Gerard Mourou ve Kanadalı Donna Strickland arasında paylaştırılmasına karar verdi.

BREAKING NEWS⁰The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the #NobelPrize in Physics 2018 "for groundbreaking inventions in the field of laser physics" with one half to Arthur Ashkin and the other half jointly to Gerard Mourou and Donna Strickland. pic.twitter.com/PK08SnUslK

-- The Nobel Prize (@NobelPrize) October 2, 2018

​Ashkin 1970 ve 1980'lerde 'optik cımbızı' icat ederek partikuller, virusler, atomlar ve diğer canlı hucrelerinin lazer ışınları ile onlara zarar vermeden tutulmasını sağlamıştı.

Mourou ve Strickland ise birbirlerinden ayrı olarak şu ana kadarki en guçlu ve kısa lazer darbesini (laser pulse) geliştirmişti. Bu keşif orneğin her yıl milyonlarca kez yapılan goz ameliyatlarında kullanılan yuksek yoğunluklu lazerler için bir standart olmuştu.

Akademi'den yapılan açıklamada  da "Bu yıl odullendirilen keşifler lazer fiziğinde devrim yarattı. Gelişmiş hassas cihazlar araştırma konusunda keşfedilmemiş alanlar ve çok sayıda endustriyel ve tıbbi uygulama yarattı" ifadelerine yer verildi.

Ultra-sharp laser beams make it possible to cut or drill holes in various materials extremely precisely - even in living matter. Millions of eye operations are performed every year with the sharpest of laser beams.#NobelPrize pic.twitter.com/MiYb4i8AHw

-- The Nobel Prize (@NobelPrize) October 2, 2018

​ NOBEL F İZİK ÖDÜLÜ'NÜ KAZANAN 3. KADIN

****Waterloo Üniversitesi'nden Donna Strickland ayrıca Nobel Fizik Ödulu'nu kazanan 3. bilim kadını unvanını elde etti.

Strickland 2015'ten bu yana herhangi bir Nobel Ödulu'ne aday gosterilen ilk kadın olurken, Nobel Fizik Ödulu'nu kazanan 3. bilim kadını oldu.

Ödulun açıklanmasının ardından telefonla bağlanan Strickland kazandığını duyunca ilk olarak 'bunun delice' olduğunu duşunduğunu soyledi.

"Gerçek mi diye her zaman merak ediyorsunuz" diyen Strickland " Açıkçası kadın fizikçileri kutlamamız gerek çunku biz oradayız. Bu kadınlardan biri olmaktan onur duydum" dedi.

"We need to celebrate women physicists because they're out there… I'm honoured to be one of those women," says Donna Strickland.

She becomes the third woman to receive the #NobelPrize in Physics, joining Maria Goeppert-Mayer (1963) and Marie Curie (1903). Congratulations! pic.twitter.com/m2XLJHTW0V

-- The Nobel Prize (@NobelPrize) October 2, 2018

​Bu odulu ilk kez 1903'te unlu Polonya asıllı Fransız kimyager Marie Curie kocasıyla birlikte ortaklaşa kazanmıştı.

Daha sonra radyumu keşfeden Curie, 1911'de de tek başına Nobel Kimya Ödulu'nun kazananı olmuştu. 1963'te de Nobel Fizik Ödulu Maria Goeppert Mayer adlı bilim kadınına verilmişti.

EN YA ŞLI NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ ASHKİN'DEN AKADEMİYE 'MEŞGULÜM' YANITI

Ashkin, akademi sekreterinin odul kazandığını bildirmek uzere açtığı telefona, "Şu anda bir makale ile uğraşıyorum, odulle ilgili yorum yapamayacağım" yanıtını verdi.

Nobel Fizik Ödulu'nu kazanan 96 yaşındaki Ashkin, odulu kazanan en yaşaı bilim insanı oldu. Ashkin'den once en yaşlı bilim adamı, 2002'de 88 yaşındayken odule layık gorulen Raymond Davis Jr. olmuştu.

Geçen yılın Nobel Fizik Ödulu'ne yer çekimi dalgaları konusundaki çalışmaları ve keşifleri sebebiyle Massachusetts Institute of Technology'den (MIT) Alman asıllı Rainer Weiss, California Institute of Technology'den Barry Barish ve Kip Thorne adlı ABD'li bilim insanları layık gorulmuştu.

Dun Nobel Tıp Ödulu kanser alanındaki çalışmalarıyla tıp dunyasına yaptıkları katkılardan oturu ABD'li James P. Allison ile Japon Tasuku Honjo arasında paylaştırıldı.

Yarın Nobel Kimya Ödulu, cuma gunu ise Nobel Barış Ödulu sahiplerini bulacak. Bu yıl Nobel Edebiyat Ödulu, odulu veren İsveç Akademisi'ndeki tecavuz skandalı nedeniyle tarihinde ilk kez  ertelenmişti.