AK Parti İzmir Milletvekili ve TBMM Başkanı Binali Yıldırım, Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacı taşıy...

Özet (TL;DR) @ 2018-10-02T01:12:32.000Z: AK Parti İzmir Milletvekili ve TBMM Başkanı Binali Yıldırım, Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacı taşıyan TBMM İç tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifini TBMM…

KOM İSYONLARDA KONUŞMA SÜRESİ KOMİSYON KARARI İLE BELİRLENEBİLECEK

Komisyon toplantılarına Meclis uyeleri katılabilecek. Komisyonlar fikirlerini almak uzere kamu kurumlarından uzman personel ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sivil toplum temsilcileri ve ozel kişileri çağırma yetkisine sahip olacak. Ayrıca ihtiyaç gorulmesi halinde komisyonlara ilgili yasama uzmanları da çağırılabilecek. Komisyonlarda istem sırasına gore soz verilecek. Komisyon başkanı soz sırasına bağlı olmayacak. Komisyonlarda, TBMM uyeleri ve katılması durumunda yurutme temsilcileri soz alabilecek.Komisyonca çağırılan kamu kurumları, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları, sivil toplum temsilcileri ile ozel kişilere, komisyon başkanı, gerekli gorduğu zaman soz verebilecek. Komisyonda yapılacak konuşmaların sureleri komisyon kararı ile belirlenebilecek.Komisyon uyeleri dışında kimse değişiklik onergeleri veremeyecek ve oy kullanamayacak. Her milletvekili uyesi olmadığı bir komisyonun belgelerini gorup okuyabilecek.Komisyonlar, gerek duyduğunda bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve sivil toplum temsilcilerinden bir kanunun uygulanmasına ilişkin olarak bilgi isteyebilecek. Gelen bilgiler komisyonda goruşulerek Meclis Başkanına sunulacak. Ayrıca Genel Kurulda goruşme yapılamayacak.Komisyona havale edilen evrak, komisyon başkanlığınca bastırılarak veya elektronik iletişim kanalları kullanılarak komisyon uyelerine dağıtılabilecek.TBMM Genel Kurulunun gundemi, "Başkanlığın Genel Kurula sunuşları', 'Özel gundemde yer alacak işler', 'Seçim', 'Oylaması yapılacak işler', 'Meclis soruşturması raporları', 'Genel goruşme ve Meclis araştırması yapılmasına dair ongoruşmeler', 'Kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işler"den oluşacak. Danışma Kurulunun teklifi ve Genel Kurulun onayı ile "Genel goruşme ve Meclis araştırması yapılmasına dair ongoruşmeler" için haftanın belli bir gununde belli bir sure ayrılabilecek.Başkanlıkça luzum gorulen hallerde, "Kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işler"in goruşme sırası Danışma Kurulunca Genel Kurula teklif olunabilecek.Esas komisyonlar ve kanun teklifi sahiplerinin bu konu ile ilgili istemleri de Danışma Kurulunda goruşulecek. Bu husus ayrıca elektronik ilan panosunda ilan edilecek.Başkanlığa gelen kanun teklifleri, resmi tezkereler ve komisyon raporları ile yazılı soru, genel goruşme, Meclis araştırması, Meclis soruşturması onergeleri, gelen kağıtlar listesinde yayımlanacak. Bunlardan Genel Kurula sevk edilenler bu listede ayrıca belirtilecek.  Başkanlığa geliş tarihleri de ayrıca gosterilecek.

Gelen kağıtlar tatile rastlamadığı takdirde, cumartesi ve pazar hariç, her gun internette yayımlanacak ve ilk birleşim tutanağına eklenecek.

AYNI H ÜKÜM UYGULANACAKTeklife gore, Meclis soruşturması açılmasına karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasi partilerin, guçleri oranında komisyona verebilecekleri uye sayısının 3 katı olarak gosterecekleri adaylar arasından her siyasi parti için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulacak 15 kişilik bir komisyon tarafından soruşturma yapılacak.Komisyon, kendisine bir başkan, bir başkanvekili, bir sozcu ve bir katip seçecek.  Ceza Muhakemesi Kanunu'na gore hakimlerin davaya bakmasına veya karara katılmasına engel oluşturacak durumlarda bulunan milletvekilleri, bu komisyona seçilemeyecek. Komisyonda gorevlendirilecek kamu gorevlileri için de aynı hukum uygulanacak.

CUMHURBA ŞKANININ CEZAİ SORUMLULUĞU

Meclis İçtuzuğu'nun, 114'uncu maddesinin başlığı "Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu" şeklinde değiştirildi.

Gorevde bulunan veya gorevden ayrılan cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM uye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği onergeyle soruşturma açılması istenebilecek.Meclis, onergeyi her durumda en geç 1 ay içinde goruşecek. Meclisin bilgisine sunulacak onerge, soruşturulması istenen cumhurbaşkanına bildirilecek ve Meclisin bilgisine sunulmasından başlayarak 7 gun sonraki birleşimin gundemine alınacak.  Sırasıyla onergeyi verenlerden ilk imza sahibinin veya onun gostereceği bir diğer imza sahibinin, şahısları adına 3 milletvekilinin ve tercih etmesi halinde, o sırada gorevde bulunsun veya bulunmasın, hakkında soruşturma açılması istenen cumhurbaşkanının konuşacağı bir goruşmeden sonra, Meclis soruşturması açılıp açılmaması hakkında uye tam sayısının 5'te 3'unun gizli oyuyla karar verilecek.Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasi partilerin, guçleri oranında komisyona verebilecekleri uye sayısının 3 katı olarak gosterecekleri adaylar arasından her siyasi parti için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulacak 15 kişilik bir komisyon tarafından soruşturma yapılacak.

Komisyon, Meclis soruşturması komisyonunun yetkilerini kullanabilecek. Kendisine bir başkan, bir başkanvekili, bir sozcu ve bir katip seçecek soruşturma komisyonu, uye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanacak ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verilecek.

Çalışmaları gizli olacak komisyona kendi uyeleri dışındaki milletvekilleri katılamayacak.

Komisyon, soruşturma sonucunu belirten raporunu 2 ay içinde Meclis Başkanlığına sunacak. Soruşturmanın bu surede bitirilememesi halinde, komisyona 1 aylık yeni ve kesin bir sure verilecek. Komisyonun bu konudaki istem yazısı Genel Kurulun bilgisine sunulacak. Bu sure sonunda raporun TBMM Başkanlığına teslimi zorunlu olacak.Başkanlığa verildiği tarihten itibaren 10 gun içinde dağıtılacak rapor, dağıtımından itibaren 10 gun içinde Genel Kurulda goruşulecek. Bu goruşmede komisyona, şahısları adına 6 milletvekiline ve o sırada gorevde bulunsun veya bulunmasın hakkında soruşturma açılması istenen cumhurbaşkanına soz verilecek.Son soz, hakkında soruşturma açılması istenen cumhurbaşkanına ait olacak ve suresi sınırlandırılmayacak. Cumhurbaşkanı, isterse savunmasını yazılı olarak gonderebilecek. Bu savunma Genel Kurulda aynen okunacak.  Goruşmeler tamamlandıktan sonra komisyon raporu Genel Kurulca gizli oyla karara bağlanacak.  TBMM, uye tam sayısının en az 3'te 2'sinin oyuyla Yuce Divana sevk kararı alabilecek.

Komisyonun Yuce Divana sevk yonundeki raporları ile Genel Kurulun Yuce Divana sevk kararlarında hangi ceza hukmune dayanıldığı belirtilecek.

Komisyonun Yuce Divana sevk etmeme yonundeki raporlarının reddi ancak Yuce Divana sevke dair verilen ve sevk kararının hangi ceza hukmune dayanacağını gosteren bir onergenin kabuluyle mumkun olacak.

İç tuzuğun 118'inci maddesinin başlığı "Komisyon Genel Kurulu kararlarının dağıtılması" şeklinde değiştirildi. Buna gore, Komisyon Başkanlık Divanı, Komisyon Genel Kurulunca alınan kararları bastıracak, butun milletvekillerine dağıtacak ve gereği için cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlara gonderecek.

OLA ĞANÜSTÜ HAL UYGULAMASI

Anayasa'da yapılan değişiklik kapsamında olağanustu hal kanun hukmunde kararnamelerinin yerine olağanustu hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri getirildiği için Meclis İç tuzuğu bu kapsamda yeniden duzenlendi.  Buna gore, Anayasa'nın 119'uncu maddesi gereğince cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen ve Resmi Gazete'de yayımlanan olağanustu hal ile ilgili karar, Cumhurbaşkanlığı tezkeresiyle TBMM'nin onayına sunulacak.

Meclis tatilde ise derhal toplantıya çağrılacak, Meclis gerekli gorduğu takdirde olağanustu halin suresini kısaltabilecek, uzatabilecek veya olağanustu hali kaldırabilecek.Öngorulen surenin kısaltılması veya uzatılması hakkında siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekilinin imzası ile goruşme sırasında onerge verilebilecek. Oylamadan once onerge sahibi 5 dakikayı geçmemek uzere soz alabilecek.Cumhurbaşkanının talebiyle TBMM her defasında 4 ayı geçmemek uzere sureyi uzatabilecek. Savaş hallerinde soz konusu 4 aylık sure aranmayacak. Meclis tarafından onaylanan olağanustu halin suresinin uzatılmasına, değiştirilmesine veya olağanustu halin kaldırılmasına dair cumhurbaşkanı tezkereleri de bu maddedeki usule gore goruşulecek ve karara bağlanacak.

OHAL KARARNAMELER İNİN GÖRÜŞÜLMESİ

İç tuzuğun, 128'inci maddesinin başlığı "Olağanustu hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin goruşulmesi" şeklinde değiştirildi. Buna gore, Anayasanın 119'uncu maddesi çerçevesinde ilan edilen olağanustu hallerde Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan ve Resmi Gazete'de yayımlandıkları gun Meclis onayına sunulan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, savaş ve mucbir sebeplerle TBMM'nin toplanamaması hali hariç olmak uzere 3 ay içinde Mecliste oncelikle goruşulecek ve karara bağlanacak.

Soz konusu kararnameler bir ay içinde komisyonlarda goruşulmediği taktirde, Meclis Başkanlığınca doğrudan doğruya Genel Kurul gundemine alınacak. Genel Kurul, geriye kalan 2 ay içinde bu kararnameler hakkında karar verecek. 3 ay içinde goruşulup karara bağlanamayan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri kendiliğinden yururlukten kalkacak.

"Kanun tasarısı" kaldırıldığı için İç tuzuğun, TBMM Butçesi'nin hazırlanmasına ilişkin bolumundeki "butçe tasarısı" ibaresi "butçe taslağı" şeklinde değiştirildi. Butçe taslağını hazırlama gorevi mevzuata uygun olarak TBMM Genel Sekreterine verildi.

İç tuzukte gosterilen surelerin işlemeyeceği zaman dilimine, uygulamaya uygun olarak "araverme" ibaresi eklendi.

TEKN İK DÜZENLEME

Anayasa değişikliğine uygun olarak İç tuzuğun çeşitli maddelerinde geçen "kanun tasarısı", "hukumet", "bakanlar kurulu" gibi ibareler İç tuzuk madde metinlerinden çıkarıldı, gereken yerlere "cumhurbaşkanı yardımcısı", "bakan", "Cumhurbaşkanlığı kararnamesi" gibi ibareler eklendi.

Tumuyle işlevsiz hale gelen maddeler yururlukten kaldırıldı, ayrıca kurucu nitelikte duzenleme getirmeyen salt teknik uyum amacını gozeten duzenlemelere toplu olarak yer verildi.

TBMM İç tuzuğu yayımlandığı tarihte yururluğe girecek.Soz konusu değişikle yurutme yetki ve gorevinin Cumhurbaşkanı tarafından yerine getirilmesinin duzenlendiği, cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanların Cumhurbaşkanı tarafından atanacağı, gorevden alınacağı ve ona  karşı sorumlu olacakları anımsatılan gerekçede, yurutme ve yasamanın bu organik ayrılığının, işlemlerinin de ayrılığını gerektirdiğine işaret edildi.Bu doğrultuda kurul halinde bir hukumet bulunmadığı için hukumetin Meclise kanun tasarısı sunması soz konusu olamayacağı gibi hukumet uyelerinin Mecliste hukumeti temsilinin de mumkun olmadığı vurgulandı.Genel gerekçede, yurutme organının temsilinin soz konusu olabileceği, bu çerçevede iç tuzukte yapılan değişikliklerde "kanun tasarısı", "hukumet","bakanlar kurulu" gibi ibarelerin iç tuzuk metninden tumuyle ayıklanmış ve bunların yerine gerektiğinde "Cumhurbaşkanı", "Cumhurbaşkanı  yardımcısı" ve "bakan" gibi ibarelerin ekleneceği aktarıldı.

Anayasa'da yapılan onemli değişikliklerden birinin de Cumhurbaşkanı'na nitelikli geri gonderme (veto) yetkisinin verilmesi olduğu anımsatılan gerekçede, Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanı'nın geri gonderdiği bir kanunun  aynen kabul edilebilmesi için uye tam sayısının salt çoğunluğunun oyuna ihtiyaç duyulduğu, veto edilen bir kanunun kabulu için en az 301 kabul oyu gerektiği, aksi takdirde metnin reddedilmiş olacağı da hatırlatıldı.

İç tuzukte bu değişikliğe uygun değişiklikler yapıldığı kaydedildi.

MECL İS'İN BİLGİ EDİNME VE DENETİM MEKANİZMALARI YENİDEN TANIMLANDI

Gerekçede, Anayasa'da olağan donem "kanun hukmunde kararname" kavramının kaldırılması nedeniyle iç tuzukte de bu kavramın kaldırıldığıbildirildi.

Yeni duzenlemede olağanustu hallerde Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin çıkarılabileceğine işaret edilerek, olağanustu hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Resmi Gazete'de yayımlandıkları gun TBMM'nin onayına sunulmak ve yayım tarihinden itibaren uç ay içinde goruşulup sonuçlandırılmak zorunda oldukları, iç tuzukte soz konusu kararnamelerin 3 aylık surede çıkarılmalarını duzenleyen kurallar konulduğu belirtildi.

Teklif ile Meclisin bilgi edinme ve denetim yollarına ilişkin olarak Anayasa'da gerçekleştirilen değişikliklerin de iç tuzuğe yansıtıldığı, bu bağlamda "guvenoyu", "gensoru", "sozlu soru" gibi araçların iç tuzukten ayıklandığı, "yazılı soru", "genel goruşme" ve "Meclis araştırması" mekanizmalarının yeniden tanımlandığı ifade edildi.Meclis soruşturması mekanizmasının yurutme organında yapılan değişikliğe uygun olarak yeniden kurgulandığı aktarılan genel gerekçede, bu çerçevede Cumhurbaşkanı'nın "vatana ihanet" yerine "cezai sorumluluğu"nun, Meclis soruşturması mekanizmasına koşut olarak yeniden duzenlendiği kaydedildi. Anayasa'da yapılan değişikliklerden birinin de sıkıyonetimin kaldırılması ve olağanustu yonetim usullerinin tek başlık altında toplanması olduğu anımsatılan gerekçede, iç tuzukte buna uygun "olağanustu hal yonetimi" başlığı altında yeni duzenlemeler yapıldığı belirtildi.

İ ŞLEVSİZ MADDELER AYIKLANDI

Gerekçede uye sayısının 600'e çıkarılmasına yonelik değişikliğin de iç tuzuğe yansıtıldığı bildirildi.

İç tuzuk değişiklik teklifinin temel olarak Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlama amacıyla hazırlandığı, bununla beraber iç tuzuğun ozunu etkilemeyen iki ayrı grup değişikliğin daha yapıldığı anlatıldı.

Bunlardan birinci grubun halen işlevsiz halde bulunan maddelerden oluştuğu belirtilerek, Hesapları İnceleme Komisyonu'nun daha once yapılan duzenlemelerle kaldırılmış olmasına rağmen iç tuzukteki varlığını surdurduğu, benzer şekide Anayasa ve kanunlarda kaldırılmış olmasına rağmen idam cezasına ilişkin iç tuzukte usul kurallarının bulunduğu hatırlatıldı. İç tuzuk değişikliğinde bu tur işlevsiz kalan maddelerin ayıklandığına işaret edildi.

İkinci grup değişikliklerin, kuvvetli teamul haline gelmiş bazı uygulamaların iç tuzuğe derç edilmesi olduğu belirtilen gerekçede, gelen kağıtların onemli bir kısmının fiziki olarak değil, elektronik kanallarla dağıtıldığı bu duruma ornek gosterilerek, kuvvetli teamul haline gelen bu tur uygulamaların da iç tuzuk kuralı haline getirildiği vurgulandı.