Rusya'nın, Suriye'de askeri operasyonlara başladığı 30 Eylül 2015 tarihinden bu yana tam 3 yıl geride kaldı. Rusya'nın S...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-30T13:46:00.000Z: Rusya'nın, Suriye'de askeri operasyonlara başladığı 30 Eylül 2015 tarihinden bu yana tam 3 yıl geride kaldı. Rusya'nın Suriye'deki 3 yıllık sürecini, Vatan Partisi Genel Başkan Yardımcısı, emekli…

Suriye'de olayların patlak verdiği 2011 yılından bu yana Şam yonetimini denklem dışı bırakacak her turlu mudahaleye karşı kararlılığını surduren Rusya'nın, Suriye'de askeri operasyonlara başladığı 30 Eylul 2015 tarihinin uzerinden 3 yıl geçti.

(C) Sputnik /

7 yılı aşkın suredir Suriye'nin akıbetine ilişkin hem askeri hem de diplomatik anlamda kilit hamlelerde bulunan Rusya, yalnızca Batılı ulkelerin Suriye'ye donuk doğrudan operasyon taleplerini Birleşmiş Milletler Guvenlik Konseyi'nde veto etmekle kalmadı; aynı zamanda Astana surecinin oncusu ve 3 garantorunden biri olarak, Suriye'yi siyasi çozum safhasına taşıdı.

Bugun gelinen noktada, Rusya'nın sahadaki askeri hamlelerini destekleyen diplomatik adımlarının da etkisiyle, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, ABD ve PYD'nin varlık gosterdiği Fırat'ın doğusu, yine ABD'nin bulunduğu El Tanf bolgesi ve Menbiç dışında kalan neredeyse tum topraklar uzerinde yeniden hakimiyet sağladı.

Yine Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Turkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın inisiyatifiyle, El Nusra da dahil olmak uzere militan grupların İdlib'den çıkarılması konusunda anlaşmaya varıldı; boylelikle Suriye'deki bir duğumun daha çozulmesi yonunde ilk kez ciddi manada beklenti oluşmuş oldu.

SUR İYE'NİN YÜZDE 1'İNDEN AZINA SIKIŞAN IŞİD

(C) Sputnik .

Suriye'nin guneyinde, Ürdun sınırı yakınındaki Suveyde çolunde ve Fırat'ın doğusundaki kısıtlı bir bolgede sıkıştıkları bilinen IŞİD, her ne kadar zaman zaman kanlı saldırılar gerçekleştirmeye devam etse de, Rusya'nın da destek verdiği hava saldırının sonucunda orgutun etkinliği yok denecek kadar azaldı. 2014 yılında Suriye'nin yaklaşık yuzde 35'inin kontrolunu elinde tutan IŞİD, şu an ulkenin yuzde 1'ine bile hakim değil.

Rusya'nın Suriye'ye mudahil olduğu 3 yılı Vatan Partisi Genel Başkan Yardımcısı emekli Amiral Soner Polat ile İstanbul Aydın Üniversitesi oğretim gorevlisi Dr. Naim Baburoğlu, Sputnik'e değerlendirdi.

' RUSYA'NIN SURİYE'YE ASKERİ OLARAK MÜDAHİL OLUŞU, SURİYE AÇISINDAN DÖNÜM NOKTASIDIR'

Rusya'nın 30 Eylul 2015'deki kararının onemli bir donum noktası olduğuna işaret eden Polat, "Rusya'nın 30 Eylul 2015'de Suriye'ye mudahil oluşu, onemli bir donum noktasıdır. Çunku Suriye 2011 yılının Mart ayından o tarihe kadar, canla başla birlik ve butunluğunu sağlamak için mucadele etti ve bu sureçte de en buyuk desteği İran'dan gordu. İran, milis kuvvetleri ve gayri resmi unsurlarıyla orada buyuk bir destek verdi. Birtakım istihbarat kaynaklarında da denk geldiğim uzere İran, o donem Rusya'ya giderek durumun vahametini aktardı. İran 'Bu iş bitiyor, zor duruma duşuyoruz. Özellikle Suriye ordusundaki asker ihtiyacı had safhada. Bu direniş ciddi bir darbe alabilir' diye anlattı. Bunun uzerine Rusya'nın mudahalesi Suriye'deki her şeyi değiştirdi" değerlendirmesinde bulundu.

Rusya'nın Suriye'ye mudahil oluşunun 'uluslararası kurallara uygun olarak yasal ve meşru' olduğunun altını çizen Polat, "Rusya, BMGK'nın daimi uyesi olduğu için Suriye lehinde çok onemli diplomatik ruzgarların esmesine neden oldu. Ayrıca o donem goçmen sorunuyla uğraşan Avrupa, Rusya'nın bu mudahalesinin o soruna da bir çozum olabileceği umuduyla, Rusya'nın karşısına çıkmadı. Boylece o bolgede yeni bir donem başladı" diye konuştu.

' HALEP'İN SURİYE KONTROLÜNE GEÇMESİ VE AMERİKA'YA KARŞI DÜZENLENEN FIRAT KALKANI HAREKATI…'

Rusya'nın 'dunya super gucu' olarak Suriye'ye ustun bir hava desteği sağlamasının onemine işaret eden Polat, şoyle devam etti:

"Irak'ta konuşlanan ABD ve koalisyon guçleri, havada Rusya'ya karşı bir mudahale bulunamadı veya uçuşa yasak bolgeler tesis edemedi. Boylece Rus etkinliği Suriye'de giderek arttı. Daha sonrasında da Halep'in Suriye yonetiminin eline geçmesi de bir başka donum noktası oldu ve ruzgar daha da fazla, Suriye hukumetinin lehine esmeye başladı. Tabii, Halep'in Suriye'ye geçmesinde Turkiye'nin de katkısı vardı. Bunun karşılığında da Turkiye'nin Amerika'ya karşı Fırat Kalkanı Harekatı oldu. Bunun dışında, Rusya'nın desteği, Şam'da, İsrail ve Lubnan sınırındaki bolgelerde de askeri durum ustunluğunu Suriye lehine çevirdi. Boylece o surecin bugun de sonuçlarına tanıklık ettiğimiz son derece onemli yansımaları oldu."

İdlib'de çozume gidildiğini ve Suriye'nin yakın zamanda yalnızca "Fırat'ın doğusundaki sorunlarla" uğraşan bir ulke konumuna geleceğine değinen Polat "Fırat'ın doğusunda onemli kırılmalar yaşanacak olsa da Rusya'nın mudahalesi başlı başına bir kırılma noktasıdır. Üstelik bence bunun yalnızca stratejik değil, jeopolitik boyutta da onemli yansımaları olmuştur. Ayrıca Rusya'nın bu mudahalesinin sonucunda inanılmaz bir şekilde gelişen olayların patlak vermesiyle NATO uyesi Turkiye ile Rusya arasında, zaman zaman sıkıntılar yaşansa da, genel olarak anlayış birliğinin doğmasına neden olmuştur. Hatta uçak krizi bile hızla çozuldu" diye ekledi.

' RUSYA, LİBYA'DA YAPTIĞI HATAYI SURİYE'DE YAPMADI'

İstanbul Aydın Üniversitesi oğretim gorevlisi Dr. Naim Baburoğlu, Rusya'nın Suriye'deki askeri varlığının Suriye'deki tablo açısından sonuçlarını şu sozlerle değerlendirdi:

"Rusya'nın şu an Suriye'de sadece deniz lojistik ussu yok, geliştirilmiş ussu ve geliştirilmiş yeni kurulmuş hava ussu var. Bu da Rusya'nın Suriye'de kalıcı olduğunu gosteriyor ve bu sonuç, ABD'nin arzu etmediği bir sonuçtur. Boylece Rusya'nın artık bolgeye hemen mudahale etme yeteneği daha da gelişmiş durumdadır. Bunun dışında, Rusya'nın Libya'ya mudahil olamadığını hatırlayalım. Libya şu anda parçalanmış, kanın govdeyi goturduğu, neredeyse teror ihraç bir ulke durumundadır. Libya'da ortaya çıkan tablo, oraya 'demokrasi gotureceğiz' diyerek orayı bombalayan ulkeleri de pişman eden bir tablo ortaya çıkardı. Rusya, Libya'da yaptığı hatayı tekrar etmek istemedi."

' TÜRKİYE, RUSYA VE İRAN, SURİYE'DE ARTIK ABD'DEN BAĞIMSIZ POLİTİKA İZLEYEBİLİYOR'

Rusya'nın yuruttuğu askeri operasyonun yanı sıra siyasi inisiyatifi de ele geçirdiğine işaret eden Baburoğlu, şunları soyledi:

"Rusya, inisiyatifi, Astana sureciyle ele geçirmiş, Soçi zirvesiyle de pekiştirmiştir. Astana surecinde Rusya, İran ve Turkiye uçlusu, ABD'den bağımsız bir Suriye politikası gutmektedir. Bu da Batı'nın arzu etmediği bir politikadır ve Rusya bunu kazanmıştır. Rusya, bir yandan Turkiye ve Rusya'yı koordine ederken, ote yandan da İran'ın duşman olduğu İsrail'le de koordinasyon halinde. Öte yandan Rusya, Korfez ulkeleri ve Batı ulkeleriyle de işbirliği yapıyor. Rusya Lideri Putin, birbirine duşman olan ulkelerin bile her biriyle koordinasyon yeteneğine sahip bir liderdir. Dolayısıyla Suriye'nin hava sahasının kontrolu açısından, Fırat'ın batısı dediğimiz Suriye'nin yaklaşık yuzde 78'inde Rusya'nın sozu geçmektedir. Yani Rusya'nın bilgi ve izni olmadan orada uçak uçamamaktadır. Bunun haricinde Rusya ve Putin, Suriye coğrafyasında stratejik ustunluk sağlamış, ABD ile denge politika izlemiş ve ABD'ye duzen vermiştir. Yani Rusya, neredeyse iki kutuplu dunyanın başlangıç adımını atmıştır."

' RUSYA'NIN STRATEJİK ADIMLARININ SONUCUNDA ARAP NATO'SU DOĞUYOR'

Rusya'nın bolgede sağladığı ustunluğun sonucunda ABD onculuğunde bir 'Arap NATO'sunun' kurulmakta olduğuna işaret eden Baburoğlu, "ABD şu anda MESA adıyla bir Arap NATO'su kurma aşamasına gelmiştir. MESA'da yer alacak ulkeleri Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Umman, Mısır, Ürdun ve ABD olarak belirlenmiştir. Buradaki maksat ise, NATO'nun mudahil olamadığı Suriye, İran ve Irak gibi ulkelerdeki operasyonlarda bu 'Arap NATO'sunun' mudahil olabilmesi ve ABD'nin bu şekilde çıkar sağlamasıdır" diye ekledi.