Özet (TL;DR) @ 2018-09-28T07:18:00.000Z: Dolar/TL kurunda yaşanan hareketlilik, gıda ve akaryakıtta zamları da beraberinde getirdi. Salatalığın kilosu 6, köy biberinin kilosu 8 TL'ye yükseldi. Detarjanın fiyatının bir yılda 14 lira arttığı…


Ekonomi

07:18 28.09.2018(Guncellendi 07:40 28.09.2018) URL'yi kısaltın

Dolar/TL kurunda yaşanan hareketlilik, gıda ve akaryakıtta zamları da beraberinde getirdi. Salatalığın kilosu 6, koy biberinin kilosu 8 TL'ye yukseldi. Detarjanın fiyatının bir yılda 14 lira arttığı ifade edildi.

Cumhuriyet'ten Mustafa Çakır ve Gamze Bal'ın haberine gore, fiyatı markette 11.5 liraya kadar çıkan domates, pazarda 6 lira. "Bu domates ozel" diyen pazarcıya gore fiyatlardaki artış "mevsimsel." Koy biberi bulabilmek için pazarı dolaşan, fiyatları gorunce şaşkınlık geçiren emeklinin tepkisi ise doğal olarak "Vay anam vay" oluyor.

Biraz erken de olsa yine mevsiminde sayılabilecek bir diğer meyve mandalina. Fiyatı: 3.5 lira. Ancak "Şeker gibi abi Hatay'dan 2.5 liraya olur" diyen de var. Elma da çeşit çeşit. Fiyatları 2 lira ile 3 lira arasında. Kış denilince akla gelen sebzelerden ıspanak 5 liraya da var 2 liraya da. Salatalık 3-4 lira. Ama 6 liraya satan da var. Fasulye-barbunya "kardeş kardeş" yan yana tezgahlarda. Onların da fiyatları ortak: 5 lira. Patlıcan, kabak 3 lira. Biberin "koy" olanı da var, "sivrisi" de. Fiyatları 4 lira. Marul, maydanoz, taze soğan 1 lira, 2 lira.

'Dolarla alakası yok abi'

Bazı pazarcılar ise "Elimizi vicdanımıza koyalım. Fırsatçılık da var" diyor. "Yoksa geçen hafta 3.5 lira olan domates bir hafta da nasıl 6 lira olur" diye devam ediyor. Ancak "Tarlada 4 lira, bize 5 liraya geliyor. Maliyetler yuksek. Mazot olmuş kaç lira. Yuksek ama aşağıya da satsak zarar ederiz" demeyi de ihmal etmiyor.

"Buğdayı vatandaştan 1 liraya alıyorlar. Yurt dışından 1.5 liraya ithal ediyorlar. Bu adam gelecek yıl buğday eker mi? Madem dışarıdan 1.5 liraya alacaksın, neden kendi insanından almıyorsun? Samanı bile ithal ediyoruz" diye soylenen pazarcılar da var.

TEZGAH F İYATLARI İKİYE KATLANDI

(C) AA /

Turkiye genelinde olduğu gibi İstanbul'da da pazar ve market fiyatları cep yakıyor. İlçelere gore fiyatlar değişse de diğer semtlere gore daha uygun fiyatların bulunduğu Avcılar ve Esenyurt pazarında dahi fiyatlar, geçen seneye gore yuzde 50 zamlı. Bir haftalık pazar alışverişini geçen sene 60 TL'ye yapabildiğini aktaran bir vatandaş, bu yıl aynı urunleri alabilmek için en az 120 TL ile pazara çıkmak gerektiğini anlatarak dert yanıyor.

Avcılar, Esenyurt ve Fatih pazarlarında yalnızca bir kilo domatesin iki hafta once 2.5 TL iken bu hafta 5 TL'ye satıldığı goruluyor. Marketlerde ise kilosu 12 TL'ye kadar çıkıyor. Fiyatlardaki ani yukselmenin nedenini sorduğumuz pazarcı, hem urunun azlığından hem de benzine gelen fiyat artışlarından dolayı nakliyatın zamlanmasının tum urunlerde zamma sebep olduğunu soyluyor.

Geçen yıl yarım kilosu 4 TL'ye satılan koy biberi bu yıl yuzde 50 zamlanarak 8 TL'ye çıktı.
Pazarcıların aktardığına gore nakliyatın zamlanması sebebiyle fiyatı en fazla artan urunlerden bir diğeri de salamura yaprak. Geçen yıl kilosunun 13 liraya satılan yaprak, bu yıl Avcılar'da 18 TL, Fatih'te 20 TL'ye satılıyor.

Taze fasulyenin 2017 Eylul'de 7 TL iken 2018 Eylul'de 10 TL'ye yukseldiğini anlatan pazarcılar, geçen sene kilosu 3 liradan satılan salatalığın ise bu yıl 5 TL'ye çıktığını soyluyor. Salatalığın marketlerdeki fiyatı ise 6 TL'den başlıyor. Birkaç ay once fahiş fiyat artışlarıyla gundeme gelen patates, soğan ve limon fiyatlarının ise duştuğunu goruyoruz. Yaz aylarında kilosu 10 TL'yi aşabilen limon, şimdilerde 5 TL'ye inmiş. Patates-soğan fiyatları marketlerde bile en fazla 3 TL. İthal edilen patatesler ise buyuk marketlerde halen 10 TL'ye satılıyor.

(C) REUTERS / Lucy Nicholson

Pazar alışverişini yapan vatandaşlar, sebze ve meyve fiyatlarının haricinde marketten yaptıkları diğer ev ve temizlik urunlerini satın almada da geçen seneye gore zorlandıklarını anlattı. Aynı semtlerde gezdiğimiz marketlerden birinde konuştuğumuz bir vatandaş, bir iki ay once 30 TL'ye satılan 5 kilo çamaşır deterjanının şimdi 42 TL'ye satıldığını soyledi. Aynı urunun 2017 Eylul'deki etiketine bakıldığında 28 TL olduğu goruluyor.

Geçen yıl 5 litre sıvı yağını 32 TL'ye aldığını anlatan bir diğer vatandaş da bu yıl aynı urunun 40-42 TL'ye yukselmesinden şikayetçi.

Market alışverişi sırasında satın almada en çok guçluk yaşadığı urunleri sorulduğunda vatandaşlardan biri, "Çay, şeker, çamaşır deterjanı, sabun, şampuan… Saymakla bitmez" diyor. Bu urunlere son birkaç aydır tuvalet kağıdının da eklendiğini kaydeden vatandaş, "Geçen sene 32 TL'ye aldığımız tuvalet kağıdı bu yıl 56 TL'ye çıkmış" diyor.