Özet (TL;DR) @ 2018-09-26T21:57:00.000Z: Kriminoloji alanında çalışan bir akademisyen, binlerce vakaya ilişkin bilgileri inceleyerek suç oranlarında dolunayın etkisinin sanılandan çok daha farklı olduğunu ortaya koydu.


Yaşam

21:57 26.09.2018(Guncellendi 22:25 26.09.2018) URL'yi kısaltın

Kriminoloji alanında çalışan bir akademisyen, binlerce vakaya ilişkin bilgileri inceleyerek suç oranlarında dolunayın etkisinin sanılandan çok daha farklı olduğunu ortaya koydu.

(C) AA / Özkan Bilgin

Dolunayın insanların davranışları uzerinde etkileri olduğu ve suç oranları ile tutuklamaların sayısının bu gunlerde arttığına dair tezler uzun suredir gundemde.

Avusturalya'daki Bond Üniversitesi'nden kriminolojist Wayne Petheric, Ay'ın insan davranışlarını değiştirdiği iddiasını test etmek uzere mevcut kanıtları inceledi ve ortada ne tur bir ilişki olduğuna baktı.

Petheric'in ulaştığı sonuca gore Ay'ın evreleri ile kriminal vakalar arasındaki tek bağlantı tam dolunayın daha fazla ışık sağlayarak suç işlemeyi kolaylaştırması.

Araştırmacı, bağlantıya dair bir iz bulabilmek için 1985, 2009 ve 2016 yıllarında yapılmış uç farklı araştırmayı ve toplanan verileri inceledi. 2009'da yapılan araştırmada Almanya'da altı yıl boyunca yaşanmış 23 binden fazla vakaya dair bilgiler yer alıyordu. Bu vakalara ilişkin bilgileri ve yaşandıkları tarihte Ay'ın durumunu inceleyen Petheric, Ay'ın suç işleyen kişilerin davranışlarını etkilediğine dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyeceği sonucuna ulaştı.

2016'da yapılmış bir başka araştırma ise ABD'nin 13 eyaletinde bir yıl boyunca işlenen suçlara dair veriler içeriyordu. Bu çalışmanın onemi bir mekan içinde ya da dışarıda işlenen suçları birbirinden ayırmasıydı.

I ŞIK, HAREKET VE İNANIŞ SUÇ ORANINI ETKİLİYOR?

(C) AA / Bulent Doruk

Petheric bu verilerde de toplam suç oranı ya da mekan içi suç oranı ile Ay'ın evreleri arasında bir bağlantı olmadığını tespit etti.

Peki inanış nereden geliyor ve suç oranı kimi zaman dolunay sırasında neden artıyordu?

Akademisyene gore bu soruların birden fazla yanıtı var. Birincisi; Ay ışığının artması suç işleme niyetindeki kişilere daha uygun koşullar sağlıyor. Bu ışık eğer çok fazlaysa yakalanma ihtimalini artırdığı için bazen suç eylemlerinde artış yaşanmadığı goruluyor.

İnsanların daha aydınlık gecelerde daha fazla hareket etmeleri, yer değiştirmeleri ise bir diğer neden. Petheric'e gore uçuncu neden, Ay'ın davranışlarını etkilediği inanışının insanlar uzerindeki psikolojik etkisi. İnanış her zaman kriminal eylemlere yol açmasa da tuhaf davranışlar sergilenmesine neden olabiliyor.