Özet (TL;DR) @ 2018-09-25T14:51:00.000Z: Sanat tarihinin en büyük gizemlerinden biri çözülmüş olabilir. Fransız uzmanlar 19. yüzyıl ressamı Gustave Courbet'nin 'Dünyanın Kökeni' adlı ünlü tablosundaki kadın modelin kimliğini 'yüzde 99'…


Avrupa

14:51 25.09.2018(Guncellendi 16:30 25.09.2018) URL'yi kısaltın

Sanat tarihinin en buyuk gizemlerinden biri çozulmuş olabilir. Fransız uzmanlar 19. yuzyıl ressamı Gustave Courbet'nin 'Dunyanın Kokeni' adlı unlu tablosundaki kadın modelin kimliğini 'yuzde 99' oranında tespit etti. Kadının meşhur Osmanlı diplomatı Halil Şerif Paşa'nın metresi olan balerin Constance Queniaux olduğu duyuruldu.

(C) AFP 2018 / PAUL ELLIS

19. yuzyılın en skandal resimlerinden biri olan  ressam Gustave Courbet'nin 'L'Origine du monde' (Dunyanın Kokeni) aslı tablosundaki modelin kimliği nihayet belli oldu.

Bir kadının vajinasını gerçekçi bir şekilde tasvir eden ve Paris'teki Orsay Muzesi'nde sergilenen resim şoke ediciliğini içinde bulunduğumuz yuzyılda bile kaybetmemiş son olarak 2011 yılında Facebook resmin bulunduğu profilleri sansurlemişti.

Sanat tarihçileri yıllarca resimdeki kişinin Courbet'nin sevgilisi olan aynı zamanda ressamın ABD'li sanatçı dostu James Whistler'la da romantik bir ilişkisi olduğu belirtilen İrlandalı model Joanna Hiffernan'a ait olduğuna inanıyordu.

Ancak son yapılan bir araştırma resimdeki modelin renkli kişiliği ve sanat tutkusu ile tanınan, Tanzimat Donemi'nin devlet adamlarından Halil Şerif Paşa'nın metresi balerin Constance Queniaux olduğunu ortaya çıkardı.

​ GİZEM NASIL ÇÖZÜLDÜ?

Fransız uzmanlar resim için poz veren kadının 'yuzde 99 oranında' Paris Operası'nın eski dansçılarından Queniaux olduğunu duşunuyor.

Queniaux resmin yapıldığı 1866 yılında Osmanlı diplomatı Halil Şerif Paşa'nın metresiydi. Ayrıca resmi Halil Paşa'nın kendi erotik koleksiyonu için sipariş ettiği biliniyordu.

Soz konusu kanıta ise Fransız yazar Alexandre Dumas fils (Üç Silahşorler'in meşhur yazarı Alexandre Dumas'ın yine yazar olan oğlu) ve Fransız kadın yazar George Sand arasındaki yazışmalarda rastlandı.

Keşfi yapan Fransız tarihçi Claude Schopp, Queniaux bağlantısına bir kitap için Dumas'ın mektuplarını incelerken rastladı. Mektuptaki bir bolumde "Kimse oyle Bayan Queniault'un en hassas ve en goz alıcı iç kısmını boyayamaz" yazıyordu.

"Genellikle uzun sure çalıştıktan sonra bir keşif yaparım" diyen Fransız tarihçi "Bu kez hemencecik oldu. Neredeyse adil değilmiş gibi hissettiriyor" diyerek şaka yaptı.

Schoop keşfini Fransız Ulusal Kutuphanesi'nin baskı bolumu şefi Sylvie Aubenas ile de paylaştı. Aubenas AFP'ye yaptığı açıklamada "O donemden gelen kanıt Courbet'nin modelinin Constance Queniaux olduğuna yuzde 99 oranında inanmama yol açtı" dedi.

​Resmin yapıldığı donemde 34 yaşında olan Queniaux, Paris Operası'ndan emekli olmuştu ve Halil Paşa'nın ilgisini çekmek için bir diğer unlu metres Marie- Anne Detourbay ile rekabet ediyordu. Bazıları o donem bir genelevi olduğu belirtilen Detourbay'in  resme modellik yaptığına inanıyordu.

HAL İL ŞERİF PAŞA KİMDİR? 

Kahire'de doğan ve Turk-Arnavut bir aileden gelen Halil Şerif Paşa, gerek devlet adamlığı, gerekse sanatseverliği ve ozel hayatı ile Tanzimat Donemi'nin en renkli kişiliklerinden birisiydi. Paşa, İngres'in 'Turk Hamamı' (1862), Courbet'in iki kadını yatakta gosteren 'Uyku' (1866) adlı eserlerinin de siparişini vermiş ve koleksiyonuna katmıştı.

İstanbul'a donmesi 'Çıplak tabloları getirmemesi şartıyla' kabul edilen Paşa tablolarını duşuk bir bedelle satmıştı. Halil Şerif Paşa 1877'de hayatını kaybetmişti.

Le musee d'Orsay se rejouit de cet eclairage nouveau apporte a l'histoire de l'un des chefs-d'oeuvre de sa collection.
Notre etablissement conserve egalement un portrait de Constance Queniaux en deux poses du photographe Eugene Disderi, realise en 1860 ⬇️ pic.twitter.com/0hONESDyvw

-- Musee d'Orsay (@MuseeOrsay) September 25, 2018