Özet (TL;DR) @ 2018-09-25T14:56:00.000Z: İsrail'in Rus İl-20 uçağının düşmesine neden olması sonrası Moskova'nın aldığı Suriye'ye S-300 hava savunma sistemleri konuşlandırma kararı ve bunun olası sonuçlarını, EPPEN Başkanı Dr. Volkan…


Turkiye

14:56 25.09.2018(Guncellendi 15:54 25.09.2018) URL'yi kısaltın

İsrail'in Rus İl-20 uçağının duşmesine neden olması sonrası Moskova'nın aldığı Suriye'ye S-300 hava savunma sistemleri konuşlandırma kararı ve bunun olası sonuçlarını, EPPEN Başkanı Dr. Volkan Özdemir, Sputnik'e değerlendirdi.

İsrail'in Suriye'de 15 murettebatlı İl-20 Rus uçağının duşurulmesine yol açmasının ardından Moskova, Suriye'deki Rus guçlerinin guvenliğini arttırmak için kritik onemde adımlar atmaya devam ediyor. Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, daha once İsrail'in talebi uzerine sevkiyatı askıya alınan S-300 hava savunma sistemlerini iki hafta içinde Suriye'ye gondereceklerini duyurdu. Şoygu'nun açıkladığı kritik kararın ardından Rusya Nukleer Silahların Yayılmasını Önleme ve Kontrolu Dairesi Başkanı Vladimir Yermakov, Suriye'ye gonderilmesi planlanan S-300 fuze savunma sistemi ile ulkenin hava sahasının gerekli gorulen bolgelerinin kapatılabileceğini soyledi. Rus İl-20 uçağının İsrail tarafından Suriye fuze savunma sistemlerinin hedefi haline getirilmesinin hem İsrail hem de bolge açısından olası sonuçlarını, Enerji Piyasaları ve Politikaları Enstitusu (EPPEN) Başkanı Dr. Volkan Özdemir, Sputnik'e değerlendirdi.

' YAŞANANLAR RUS ORDUSUNUN SİNDİREBİLECEĞİ ŞEYLER DEĞİLDİ, İSRAİL'İN YAPTIĞI KARŞILIKSIZ BIRAKILMADI'

Özdemir "İl-20 Rus uçağının duşurulmesinden sonra, Rusya Savunma Bakanlığı, bunun İsrail'in suçu olduğunu, İsrail'in sorumluluğunda olduğunu soyledi. Bu, Rusya açısından elbette bu buyuk bir kayıp. Bu kayıp, hem İl-20'nin istihbarat uçağı ve teknik olarak Rusya'nın Suriye'de havadaki radarı olması dolayısıyla hem de içinde bulunan 15 iyi yetiştirilmiş istihbarat subayın hayatını kaybetmesi dolayısıyla çok ciddi bir kayıptır. Hal boyle olunca, Rusya Savunma Bakanlığı'nın ilk tepkisi de İsrail'i suçlaması oldu. Hemen sonrasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha yatıştırıcı bir tepki verdi. Fakat Pazar gunu Rusya Savunma Bakanı Şoygu 'bu olay İsrail'in suçudur' minvalinde bir açıklama yapınca, işte o zaman neler oluyor diye duşunmeye başladık. Rusya içerisindeki guç dengeleri, Rusya ile İsrail'in kurmuş olduğu ilişkiler yonetimi bu konuda biraz ikircikli davranmaya itse de; yaşanan olay Rus ordusunun kabul edebileceği bir olay değildi. Rus ordusu, yonetimi İsrail'in cezasız kalmaması için ikna etmek uzerine inisiyatif aldı. Bu noktadan sonra da Moskova'nın tepkisi bir hayli sert oldu. Bu tepki de, uzun suredir Suriye'ye gonderilmesi konuşulan S-300'lerin iki hafta içerisinde Suriye'ye gonderilmesi yonunde karar verilmesi oldu" değerlendirmesinde bulundu.

' RUSYA ARTIK SURİYE'DE DENGE SÜRDÜRMEYECEK GİBİ GÖZÜKÜYOR, İSRAİL'İN YENİDEN CEZALANDIRILMASI MUHTEMEL'

Yaşananlardan dolayı İsrail'in daha fazla cezalandırılabileceğine işaret eden Özdemir "Olayı jeopolitik olarak değerlendirmek gerekirse, Rusya, Suriye'deki savaşın ilk gunlerinden itibaren rejimin arkasında olmakla beraber, iki bolgesel dış guç olan İsrail ve İran arasında bir denge politikası izledi. Yani bu iki ulkenin Suriye sahası uzerindeki çatışmalarını, bir şekilde dışarıda durarak seyretti. Ve İsrail uçakları, İran yanlısı gruplara yonelik hava saldırılarına sessiz kaldı. Fakat Şoygu'nun da açıklamalarında soylediği uzere yaşanan krizle birlikte artık şartlar değişti. Rusya, bu dengenin daha fazla surdurulemeyeceğini duşunerek artık S-300 hava savunma sistemini Suriye'ye tedarik karar aldı. Bence bu noktadan sonra artık sadece Suriye'nin Doğu Akdeniz kıyısı değil, Lubnan ve hatta Ürdun sınırlarına doğru hava sahasının kapatılması ve İsrail uçaklarının burada uçuşlarının sınırlandırılması soz konusu olacak ki bu olay sahada İran, Rusya ve Suriye'yi birbirine daha da çok yakınlaştırırken; İsrail ve İsrail uzerinden Batı devletlerinin askeri operasyonları da ciddi şekilde kısıtlanacak. Zira bu durum Rusya'nın kolay sindirebileceği bir durum olmadığı için ben ayrıca ortulu bir operasyonla İsrail'in yeniden cezalandırılmasının da ihtimal dahilinde olduğunu duşunuyorum" diye konuştu.

' İSRAİL'İN SURİYE'DE HAVA OPERASYONU VEYA HAREKET SERBESTİSİ KALMADI'

Suriye'deki surecin, İsrail'in Rus uçağının duşmesine sebep olmasıyla birlikte yeni bir etaba girdiğine değinen Özdemir "Hem Suriye iç savaşında hem de uluslararası sistem içerisindeki guç dengesinin oraya yansımasının çeşitli etapları oldu. Bu etaplardan birisi de 30 Eylul 2015'te Rus ordusunun fiilen Suriye'de anti-teror operasyonlarıyla başlamıştı ve Rusya'nın bu kararı Suriye'deki guç dengelerini onemli olçude etkilemişti. Kanaatimce bu kararla birlikte Suriye'de yeni bir etaba geçiyoruz. Bu, İsrail'in duzenli olarak Suriye'de vurmak istediği hedefleri kolayca vuramayacağı ve boyle bir şeye kalkıştığı zaman ise bunun karşılıksız kalmayacağı bir safha olacak. Bu yeni durum da hem İsrail'in hem de Batı'nın aleyhine olacak. Nitekim Şoygu'nun açıklaması da bunu doğruluyor. Artık İsrail için Suriye'de hareket serbestisi, hava operasyonu serbestisi kalmadı. Buna rağmen bir zorlama yapılırsa, İsrail sadece iran ve Suriye ile değil Rusya'yla da karşı karşıya gelecektir. Bu da Rus ordusunun İl-20 krizinden sonra beklediği fırsatı Rusya'ya verecektir" dedi.

' RUSYA VE TÜRKİYE BU KRİZDEN SONRA FIRAT'IN HEM DOĞUSU HEM BATISINDA ORTAK HAREKET ETME NOKTASINA GELİYOR'

Surecin Astana ulkeleri açısından olumlu olacağının altını çizen ve Astana ulkelerinin son donemde Fırat'ın doğusuna odaklanma konusunda ortak bir tutum içerisinde olduklarına değinen Özdemir "Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ilk defa, bu krizden sonra 'Suriye'nin toprak butunluğu için en buyuk tehdit Fırat'ın doğusundan geliyor' şeklinde bir açıklama yaptı. Hatırlayalım, İran Cumhurbaşkanı da, Fırat'ın doğusundaki Amerikan varlığına işaret ederek Tahran'da gerçekleşen zirvede benzer bir açıklama yapmıştı. Zaten Turkiye'nin bu pozisyonu da bu; keza yakın zamanda Turkiye Cumhurbaşkanı da aynı noktaya işaret etmişti. Rusya, İran ve Turkiye'nin Amerikan destekli PKK/PYD yapılanmasına karşı da aynı noktaya geldiklerini goruyoruz. Bence bu kriz, Turkiye açısından fırsata çevrilebilir. Unutmayalım ki İl-20 krizini doğuran sureç Soçi'de İdlib uzerine Turk-Rus uzlaşısı sonrası İsrail ve Fransa'nın Suriye'ye saldırısıyla başladı. İl-20 krizi sonrası Rusya ve Turkiye Fırat'ın hem doğusu hem de batısında ortak hareket etme noktasına geliyor" dedi.