Özet (TL;DR) @ 2018-09-25T07:21:55.000Z: Menkul ve gayrimenkul alım satım ile kiralama sözleşmelerinde döviz üzerinden belirlenmiş bedellerin Türk lirasına çevrilmesi süreciyle ilgili akıllardaki bazı sorulara, İstanbul Üniversitesi Hukuk…


Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından geçtiğimiz hafta dovizle ilgili sozleşmeleri kapsayan tarihi bir karar açıklandı.

Karara gore menkul ve gayrimenkul alım satım ile kiralama sozleşmelerinde doviz uzerinden belirlenmiş bedeller 13 Ekim 2018'e kadar Turk lirasına donuşturulecek.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakultesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Helvacı, alınan kararın sadece Turkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında yaptıkları bazı sozleşmelerde uygulanacağının altını çizdi. Prof. Helvacı, ''Anlaşmazlıklar arabuluculuk yontemi ve tahkimle çozulebilir'' dedi.

HANG İ SÖZLEŞMELERİ KAPSIYOR

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan 'Turk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar' hangi tur sozleşmeleri kapsıyor? Taraflardan biri Turkiye'de yerleşik değilse ne olacak? Taraftarlar Turk lirası bedelinde anlaşamazlarsa nasıl bir yol izlenecek?

Bu soruların yanıtı, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakultesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Helvacı'dan geldi.

Bir sozleşmenin bu kararın kapsamına girebilmesi için ilk olarak sozleşmenin her iki tarafının da Turkiye'de yerleşik kişi olması gerektiğini soyleyen Prof. Helvacı, ''Eğer sozleşmenin taraflarından biri Turkiye'de yerleşik değilse, taraflar sozleşmelerindeki bedelleri doviz cinsinden veya dovize endeksli olarak kararlaştırabilirler. Buna hukuken hiçbir engel bulunmuyor'' dedi.

Prof. Helvac ı sozlerini şoyle surdurdu:

"Sozleşmenin iki tarafı da Turkiye'de yerleşik kişi ise, taraflar 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı gereğince, sozleşme bedelini ve sozleşme kapsamındaki diğer odemeleri Turk Lirası cinsinden kararlaştırmak zorundadır. Ancak bu kural tum sozleşmeler bakımından değil, yalnızca kararda belirtilen sozleşmeler bakımından uygulama alanı bulacaktır. Örneğin, taşınmaz satış sozleşmesinde, satıcı ve alıcı Turkiye'de yerleşik ise sozleşme bedeli doviz cinsinden belirlenemeyecek, Turk Lirası olarak belirlenecektir. Cumhurbaşkanlığı kararına gore taşınır ve taşınmaz satış ve kira, leasing, iş, hizmet ve eser sozleşmelerinde bedel doviz cinsinden belirlenemeyecek."

K İRALAR TL OLARAK YENİDEN BELİRLENECEK

Peki, Cumhurbaşkanlığı kararından once imzalanan ve sozleşme bedeli doviz cinsinden ya da dovize endeksli olarak belirlenen sozleşmelerin akıbeti ne olacak?

Prof. Helvac ı bu soruyu şoyle yanıtladı: ''Cumhurbaşkanlığı kararının 2. maddesine gore bu sozleşmeler geçerli kalmaya devam edecek. Ancak, tarafların bir araya gelerek sozleşme bedellerini Turk parası olarak yeniden belirlemesi gerekmekte. Bu sure 13 Ekim 2018 tarihinde sona eriyor.."

ANLA ŞMAZLIKLAR TAHKİM YA DA ARABULUCUK YOLUYLA ÇÖZÜLEBİLİR

Sozleşme bedeli konusunda 13 Ekim 2018 tarihine kadar anlaşamayanlar ilgili mahkemelere başvurabilecek. Mahkemelerdeki iş yukune dikkat çeken Prof. Helvacı, ''Davaların çokluğu ve yargılamaların uzun surmesi mağduriyetlere neden olabilir. Bu nedenle tarafların arabuluculuk veya tahkim yoluna başvurmaları daha etkin bir çozum olacaktır'' dedi.

13 Ekim 2018 tarihine kadar aralarında anlaşarak sozleşmede daha onceden doviz uzerinden belirledikleri bedelleri Turk Lirasına çeviremeyenler 3 bin ila 25 bin lira arasında idari para cezasına çarptırılacaklar.