Merkezi Kars’ta bulunan KuzeyDoğa Derneği dünya çapında bir başarıya imza attı. Dernek iki yıl süren çalışmaların ardınd...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-23 08:16:47.744190: Merkezi Kars’ta bulunan KuzeyDoğa Derneği dünya çapında bir başarıya imza attı. Dernek iki yıl süren çalışmaların ardından bu yıl, dünyanın görülmesi en zor canlılarından dört vaşağa uydu vericisi…

Aynı zamanda Utah Üniversitesi Biyoloji Bolumu oğretim uyesi de olan Şekercioğlu, çalışma alanları Sarıkamış'ta orman sınırında gezerken gunduz saatleri olmasına karşın onunden uç kurdun geçtiğini gorur. Sonra rasgele iki fotokapan kurar bolgeye. Önunden geçen her canlıyı otomatik fotoğraflayan bu cihazların kaydettiği  goruntulere inanamazlar. Hiç beklemedikleri bir şekilde poz veren vaşak ve yavrularının goruntuleri karşısında şaşırıp kalırlar. Çunku vaşakların dunya dağılım haritasında Kars ve civarı yoktur.

Ekip araştırmaya koyulur... Goruntuledikleri vaşak turlerinin bilinen vaşaklardan farklılaşarak bir alttur oluşturduğunu tespit ederler. Bu sayede KuzeyDoğa Derneği, kuresel çapta tehlikede olan vaşakların altturu 'Kafkas Vaşağı'nın (Lynx lynx dinniki) Sarıkamış'ta ureyen bir populasyonu olduğunu ispatlar. Bu turun dunya dağılım haritasının değişerek Sarıkamış'ı da içine almasını sağlar. Ancak iş bununla bitmez...

Çalışmalara devam eden Şekercioğlu ve ekibi, Milli Parklar Genel Mudurluğu, Utah, Zagreb, Kafkas, Boğaziçi ve Zurih universitelerinden katılan bilim insanlarıyla birlikte 'Doğu Anadolu Yaban Hayatını Araştırma ve Koruma Projesi' kapsamında vaşaklar hakkında daha fazla bilgi edinmek amacıyla onlara uydu vericisi takmaya karar verir. İki yıl suren çalışmaların ardından bu yıl dunyanın gorulmesi en zor canlılarından olan dort vaşağı yakalayarak uydu vericisi takarlar.

Vericiden gelen bilgiler onların neslinin devamını sağlayacak çalışmalar açısından umut verici olduğu kadar da huzunlu. Şekercioğlu şoyle yorumluyor: " Bolgede karacalar bittiğinden daha çok tavşan ve kemirgenlerle besleniyorlar. Bu nedenle ağırlıkları dunya ortalamasının altında. Normalde bir vaşağın ağırlığı 18-45 kilo arasında. Bizimkiler ise 15-20 kilo civarında. Bunun besin kaybından kaynaklandığını duşunuyoruz. 40 foto kapan çalışıyor arazide. Hiç karaca çekmediğimiz yıllar oluyor. Kızıl geyikler olmadığı için aynı durum bolgedeki kurtlarda da var. Bu veriler onların bulundukları bolgenin şartlarına uyum sağlamaya çalıştıklarını gosteriyor. Bolgedeki yabandomuzu sayısı da çok az. Aşağı yukarı kurtlar kadar nufusu kaldığını tahmin ediyoruz. Oysa sağlıklı bir ekosistemde yabandomuzu gibi otçul hayvanların sayısının yırtıcıların sayısından en az 10 kat fazla olması gerekiyor." **

Ormandan çıkmıyorlar **

Veriler onların ormana çok bağlı olduğunu gosteriyor. Kış dışında neredeyse hiç ormandan çıkmadıklarını belirten Şekercioğlu, " Sar ıkamış ormanlarının buyukluğu 350 kilometrekare. Bunun yuzde 15'i Milli Park. Geri kalan alanda yasal kesimler yapılıyor. Oysa çalışmalarda gorduk ki ormanın 110 kilometrekarelik bolumu bu canlılar için kritik oneme sahip. Keşke orası da koruma altında olsa" diyor. Vaşakların bir tek kışın ortalıktan insanların çekilmesiyle birlikte besin aramak için orman dışına çıktığını tespit ettiklerini de kaydeden Şekercioğlu, bir vaşağın Sarıkamış'tan Kars Kalesi'nin altına kadar gidip geldiğini tespit ettiklerinin altını çiziyor.

KuzeyDo ğa Derneği, kuresel çapta tehlikede olan vaşakların altturu 'Kafkas Vaşağı'nın (Lynx lynx dinniki) Sarıkamış'ta ureyen bir populasyonu olduğunu __ispatlad ı. _

_ 52 km yol y urudu

Ekip, 5 yaşında ve 15.3 kilogramlık erkek vaşağa GSM/GPS ozellikli 350 gram ağırlığındaki tasmayı taktı. Vaşağa 'Işık' adı kondu.
Vaşak Işık'tan gelen ilk veriler: Ormanlık alanın dışına çıkmıyor. Sekiz gunde 52 kilometre yol yuruyerek, 70 kilometrekarelik bir alanı kullanıyor. Bir yıllık izlemenin sonunda vaşağın boynundan duşecek tasma, onun gizemli hayatını aydınlatacak.

Zorunlu diyet
Kısa kuyruklu, benekli, kuvvetli ve Turkiye'de duzenli gorulen kedi turlerinin en buyuğu olan vaşağa yore insanı 'Başak' diyor. Normal bir kediden 5 kat daha ağır olan bir vaşak kendi ağırlığının 10 katından buyuk avları yakalayabiliyor. Sarıkamış'ta ise sadece yabantavşanı (Lepus europeaus) ve kemirgenlerle besleniyor.

KISA KISA...

**Yeni, nadir bir çiçeğimiz daha oldu

Doğa fotoğrafçısı Ali Atahan'ın 15 Mart 2017 gunu Hatay Subaşı'nda fotoğrafını çektiği çiçek dunyada sadece o bolgede yaşayan çok nadir bir tur olarak (Noccaea ali-atahanii) adıyla kayıtlara girdi. Fotoğrafı çektikten sonra akademisyenler Yelda Buyukaşık Guzel, Samim Kayıkçı, Barış Özudoğru ve Kurtuluş Özgişi tarafından uzun sure incelendi ve yeni bir tur olduğu anlaşıldı.
**

' Özel Misafirler' Ankara'da
Ankara Buyukşehir Belediyesi ve ANFA'nın sponsorluğunda Ferit Başbuğ ve Metin Cenkçiler'e ait fotoğraflardan oluşan 'Özel Misafirler' sergisi, 30 Eylul'e kadar Armada AVM'de gorulebilecek. Sergi 5-7 Ekim Panora AVM, 12-14 Ekim Atlantis AVM, 19-21 Ekim Cepa AVM, 26-28 Ekim Kentpark AVM'de gezilebilecek.

**Bak ın kimler gelmiş

**Tropikal ve subtropikal alçak enlemlerde, kurak ve yarı çol alanlarda yaşayan 'Kap Kumrusu' uç kuş gozlemcisi tarafından Adana Tuzla yolunda goruntulendi. Kap kumrusu Sahraaltı Afrika ve Madagaskar'da yaygın bir tur. Yayılış alanı Arabistan Yarımadası, İsrail'in guneyi, Ürdun ve en kuzeyde Turkiye'ye kadar uzanıyor.

**Art ık yoklar

**Birdlife International, bu yuzyılda 8 kuş turunun soyunun tukendiğini duyurdu. Bu kuşlar arasında 'Rio' çizgi filmlerinin kahramanı olarak tum dunyada gonullerde taht kuran Brezilya'nın parlak mavi papağanı 'Spix's macaw'da bulunuyor.