ABD Başkanı Donald Trump, hem Ortadoğu ülkeleri hem de OPEC'i hedef alan "Petrol fiyatları derhal düşürülmeli" şeklindek...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-21T16:59:00.000Z: ABD Başkanı Donald Trump, hem Ortadoğu ülkeleri hem de OPEC'i hedef alan "Petrol fiyatları derhal düşürülmeli" şeklindeki sert sözlerini Gazeteci Çetin Ünsalan ve GCM Menkul Kıymetler Araştırma Uzmanı…

ABD Başkanı Donald Trump, petrol fiyatlarındaki yukselişten Ortadoğu ulkeleri ve OPEC'i sorumlu tutarak "Biz Ortadoğu ulkelerini koruyoruz, biz olmasak uzun sure guvende olmazlar. Onlar ise daha yuksek petrol fiyatları için bastırmaya devam ediyor. OPEC tekeli, fiyatları hemen duşurmeli" ifadesini kullandı. Trump'ın Ortadoğu ulkelerine bu "aba altından sopa gosteren" bu tutumuyla neyi amaçladığını Gazeteci Çetin Ünsalan ve GCM Menkul Kıymetler Araştırma Uzmanı Enver Erkan, Sputnik'e değerlendirdi.

' TRUMP'IN AMACI İÇ PİYASADAKİ ENFLASYON BASKIYLA İRAN AMBARGOLARININ FİYATLARA OLASI ETKİSİNİN ÖNÜNE GEÇMEK'

GCM Menkul Kıymetler Araştırma Uzmanı Enver Erkan'a gore Trump'ın bu yaklaşımı, hem iç piyasada benzin fiyatları kaynaklı enflasyonist baskı oluşmasını engelleme niyetiyle hem de İran'a yonelik ambargoların yaratabileceği fiyat artışının onune geçme çabasıyla anlaşılabilir:

"ABD petrol kullanıcısı ulke. Anladığım kadarıyla Trump iç piyasada benzin fiyatları kaynaklı olarak ekstra bir enflasyonist baskı oluşmasını istemiyor. Şu anda petrol fiyatları ABD açısından daha olumlu gidiyor. Tabii ABD ayrıca petrol ureten de bir ulke olduğu için yuksek petrol fiyatları istemesi bir taraftan normal gorunebilir ama pratikte oyle işlemiyor. Özellikle Amerika'da son donemde benzin fiyatlarında ciddi bir artış var ve bu ciddi bir enflasyon etkisi oluşturuyor ve manşet enflasyonla çekirdek enflasyon arasındaki makasın açılmasına sebep oluyor. Orada istenen ekonomik aktivite bazlı enflasyon, maliyet bazlı bir enflasyon değil. Buna dayandırmak lazım. Artı olarak, petrol piyasası biraz daha hassas dengeler içerisinde, halihazırda OPEC ve OPEC uyesi olmayan ulkeler petrol kotalarını değerlendiriyorlar. İran konusu çok onemli çunku Amerika, İran'a yaptırımları yeniden başlattı. Ve bu kapsamda İran'ın petrol ihracatının sınırlanması soz konusu olacak. Bu da piyasadaki onemli bir arzın çekilmesi demek. Muhtemelen bu açık, Kasım ayından sonra, istemeyerek de olsa birkaç tane daha kuresel aktorun eklenmesiyle birlikte biraz daha artacak. Bu sureçte uretim kotalarının yeniden değerlendirilmesi çok onemli. İran'ın açığı nasıl kapanacak? Bu yuzden Cezayir'deki OPEC toplantısı onemli gorunuyor."

(C) AFP 2018 / LOIC VENANCE

' TRUMP'IN ÜÇ TEMEL HEDEFİ VAR'

Ünsalan'a gore ise Trump'ın Ortadoğu ulkelerine yonelik fiyat hamlesini, hem siyasi hem de ekonomik açıdan okumak gerekiyor. Trump'ın bu açıklamasının birden çok amacı olabileceğine dikkat çeken Ünsalan "Trump'ın bu açıklaması hem ABD'de gerçekleşecek ara seçimler oncesi bir iç politika hamlesi, hem İran ve Rusya'yı sıkıştırmaya donuk bir girişim hem de ABD'nin muttefiklerinin İran'dan petrol alışverişi yapmasının onune geçme çabası olarak okunabilir" dedi.

Ünsalan "İşin siyasi boyutuna baktığımızda, Trump Rusya ve İran'ı ekonomik olarak koşeye sıkıştırmaya çalışıyor ki petrol fiyatlarının belli bir dilimin altına duşmesi, bilhassa Rusya'yı sıkıntıya sokar. Çunku 50 doların altı Rusya için sıkıntıdır. Ancak İran'a ambargoya ABD'nin tum muttefikleri uyarsa ve tum ulkeler İran'dan petrol alımı kesilirse, fiyatların artacağı çok açık. Çunku İran çok ciddi anlamda onemli bir petrol piyasası aktoru. Fakat Suudi Arabistan'ın da bugun itibariyle petrol uretiminin neredeyse 3'te 1'ne yakın payı var bu payı daha fazla artırma luksu olmadığı gozukuyor. Tam bu noktada Ortadoğu ulkelerinden bir konsensus bekliyor" dedi.

Trump'ın planının ancak "tek kutuplu dunyada işleyebileceğine" işaret eden Ünsalan "Eğer tek kutuplu dunyada olsaydık Trump'ın bu planı muhtemelen işlerdi. Ancak bugun tablo farklı. Bilhassa İngiltere'nin İran konusundaki tavrının ABD'den farklı olması ihtimali çok yuksek. Çunku İngilizlerin İran'da yatırımları var. Bunun dışında Fransa, Almanya gibi AB ulkelerinin de ABD'nin yanında çok fazla yer almadığını goruyoruz. Turkiye'nin bu noktada bir şeyleri tek başına değiştirme luksu olmasa da tavrı çok onemli. Turkiye'nin bu noktada Avrupa Birliği ulkeleriyle birlikte hareket ederse ABD'nin bir oyunu daha bozulacaktır" ifadelerini kullandı.

' TRUMP 2019'DA DAHA AGRESİF POLİTİKALARLA KARŞIMIZA ÇIKABİLİR'

Her iki uzman da Trump'ın agresif politikalarının artarak surmesini ongoruyor.

Ünsalan "Fakat şunu da unutmamak gerekir ki bu ortaya çıkacak fotoğraf Amerika'yı biraz daha agresifleştiricektir. Eğer bu planı işlemezse Trump 2019'da daha agresif politikalarla karşımıza gelecektir. Çunku ABD'deki ara seçimlerden guçlu çıkmak istiyor ve aslında eli de çok guçlu değil. Trump'ın bu hamlelerini biraz da buradan okumak lazım. Bu ABD'nin hem iç politika, hem İran ve Rusya'yı sıkıştırma ve hem de Kasım 2018'de ABD'nin muttefiklerinin İran'dan petrol alışverişi yapmasının onune geçmeye çalışma hamlesi olarak gorulebilir. Petrol fiyatlarının olası yukselişine karşı --ki bu Rusya'ya yarar- Trump, Ortadoğu ulkelerine aba altından sopa gosteriyor" dedi.

Erkan ise "ABD'de Kasım'da gerçekleşecek ara seçimler sebebiyle Trump'ın kuresel diplomasi tarafından daha agresif bir goruntu sergileyeceğini de goruyoruz. Trump'ın iç siyasette sıkıntı yaşadığı ortada. Trump'ın daha populist politikalara yonelmesini de bu kapsamda değerlendirebiliriz" diye ekledi.

Etiketler:

İran'la nukleer anlaşma, İran'a yaptırımlar, arz, fiyat, enflasyon, ambargo, petrol, ABD ara seçimleri, OPEC, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgutu (OPEC), AB, Çetin Ünsalan, Enver Erkan, Donald Trump, AB, Cezayir, Suudi Arabistan, İran, Ortadoğu, İngiltere, Fransa, ABD, Rusya