Özet (TL;DR) @ 2018-09-19T06:56:03.000Z: Çiğ süt üreten çiftçinin, para kazanamadığı için süt ineklerini kestirdiği bildirildi. Çiğ sütün litresi 2 liraya çıkarılmazsa bundan 10 yıl önce olduğu gibi 1 milyondan fazla inek kesileceği,…


Ekonomi

06:56 19.09.2018URL'yi kısaltın

Çiğ sut ureten çiftçinin, para kazanamadığı için sut ineklerini kestirdiği bildirildi. Çiğ sutun litresi 2 liraya çıkarılmazsa bundan 10 yıl once olduğu gibi 1 milyondan fazla inek kesileceği, yaklaşık 8 yıldır devam eden ithalatın en az iki katına çıkacağı ifade edildi.

, Et ve Sut Kurumu'nun (ESK) pazartesi gunu yayınlanan haftalık bultenine gore, son 1 yılda besi yeminin fiyatı yuzde 49.5 artarken, aynı donemde sut yeminin fiyatı yuzde 53.5 oranında arttı.Tuketimi en yaygın urunlerden biri olan silajlık mısırda fiyat yuzde 24.3 oranında artarken, mısırda yuzde 48.6, yemlik buğdayda yuzde 20.4, arpada yuzde 14.3 ve yoncada yuzde 8.5 artış oldu.

Turkiye Yem Sanayicileri Birliği verilerine gore ise, Eylul 2017'de tonu 920 lira olan 18 protein sut yeminin fiyatı Ağustos 2018'e gelindiğinde 1400 lira oldu. Aynı donemde 14 protein besi yeminin ton başına fiyatı 860 liradan 1250 liraya yukseldi. Bunlar fabrika çıkış fiyatı.

Dunya gazetesinden Ali Ekber Yıldırım'ın haberine gore uzerine yuzde 6-12 bayii kazancı, taşıma maliyeti vs. eklendiğinde yetiştirici çok daha yuksek fiyata yem alıyor. Ekonomik kriz nedeniyle 'sattığımı yerine koyamam' endişesi ile yem ureticileri vadeleri ya tamamen kaldırıyor veya çok kısa vadeli satış yapıyor. Daha çok peşin satış yapılıyor. Bazı satıcılar ise dovize bağlı olarak fiyat artışı olacağı beklentisi ile stok yapıyor.

Temmuz ayından bu yana dovizdeki artışa bağlı olarak yem sanayicileri surekli olarak ithal hammaddeyi daha pahallıya alıyor. Bunu da yem fiyatlarına yansıtıyor. Hayvancılık yapanlar her geçen gun daha pahallıya yem almak zorunda kalıyor.

(C) AA / Onur Orhan

Çiğ sutte uretim maliyetinin yuzde 65'ini yem oluşturuyor. Dolayısıyla yem fiyatı arttıkça çiftçinin maliyeti de artıyor. Son donemde yem alamayan çiftçi hayvanlarını besleyemez hale geldi. Bu nedenle sut verimi duşuyor. Yemdeki fiyat artışını urettiği çiğ sute yansıtamayan çiftçi zarar ediyor.

' MALİYETLERDE ARTIŞ SERBEST, ÇİFTÇİNİN ÜRETTİĞİ ÇİĞ SÜTÜN FİYATI SABİT'

Çiğ sutun fiyatı Ulusal Sut Konseyi tarafından en az 6 aylık donem için belirleniyor ve sabitleniyor. Yani maliyetlerdeki artış serbest, fakat çiftçinin urettiği çiğ sutun fiyatı sabit. Boyle bir uygulama başka hiç bir urunde,sektorde yok.

Ulusal Sut Konseyi en son 27 Temmuz'da yapılan toplantısında soğutma bedeli dahil 1 litre çiğ sutun referans fiyatı 1 lira 53 kuruştan 1 lira 70 kuruşa çıkarıldı. Ayrıca ureticilere litre başına maksimum 12 kuruş soğutma ve hizmet bedeli odenmesine karar verildi. Bu fiyat 1 Ağustos 2018'den itibaren geçerli olması kararlaştırıldı.

(C) AA /

Toplantı sonrası Ulusal Sut Konseyi yaptığı açıklamada Merkez Bankası'nın adını kullanarak 12 kuruşluk soğutma ve kalite primini yok saydı. Fiyatın geçerli olacağı tarihi 1 Ağustos yerine 15 Ağustos olarak ilan etti. Masada alınan kararlar uygulamada hiçe sayıldı. Şu anda ureticiden litresi 1 lira 20 kuruş ile 1 lira 40 kuruş arasında fiyatlarla çiğ sut alınıyor. Soğutma primi bir yana referans fiyat bile uygulanmıyor. Hukumet, nisan ayından bu yana, çiğ sut destekleme primlerini çiftçiye odemiyor. Yapılacak odemede litre başına 12 kuruş değil en iyimser tahminlerle 9 kuruştan odenmesi bekleniyor.

Ali Ekber Yıldırım, "Özetle, çiğ sut ureten çiftçi para kazanamadığı için sut ineklerini kestiriyor. Çiğ sutun litresi 2 liraya çıkarılmazsa bundan 10 yıl once olduğu gibi 1 milyondan fazla inek kesilir. Yaklaşık 8 yıldır devam eden ithalat en az iki katına çıkar. İthalatın artması demek doviz krizinin yaşandığı bugunlerde daha çok dovizin yurtdışına akıtılması demek" ifadesini kullanıyor.