Evlerde suyun akmadığı, elektrik yerine fener-mum kullanıldığı, ısınmak için pencere kenarlarının hamurla sıvandığı, yık...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-16 08:17:45.185446: Evlerde suyun akmadığı, elektrik yerine fener-mum kullanıldığı, ısınmak için pencere kenarlarının hamurla sıvandığı, yıkanmak için ayda bir hamama gidilen yıllarda doğdu Vehbi Koç. Örnek bir hayatı…

1- İMRENDİM, OKULU BIRAKTIMYol kenarındaki bağımızın içinde buyuk bir dut ağacı vardı. Mahalle çocuklarıyla hep orada oynardık. Yoldan geçen, şehirden bağa gelen Hıristiyanların hayvanlarının çok bakımlı olması, çeşitli guzel arabalarla yazlıklarına gitmeleri beni imrendirirdi, bunlar gibi olmak isterdim. Bunun çaresini de çabucak hayata atılıp iş yapmakta gordum. Babam bana sunnetimde hediye ettiği eşeği 80 kuruşa almış. Eşek bakımsız olduğu için Hıristiyan çocukları yolda kendi eşekleriyle beni geçerlerdi. (…) Okumamayı kararlaştırmıştım. İmzayı attık, dilekçeyi okula verdim ve tasdiknamemi aldım. Tam 15 yaşındaydım.

DERS: İYİ EĞİTİM GÖRÜN

İyi bir okul eğitimi gormeyişimin ve dil bilmeyişimin eksikliğini daima duymuşumdur. Hayat mektebinde çok şey oğrenmiş olmama rağmen, bu eksiklikleri, sanki çok gençmişim ve başarılı olmama mani goruyormuşum gibi içimden atamamışımdır.

2-KOST İ'DEN ÇOK ŞEY ÖĞRENDİM
Vehbi Koç, ticaret hayatına atıldı. İşler iyi gidiyordu. İki yıl sonra bakkallık ona az gelmeye başladı. Kosele işine girmeye karar verdi, ama işi bilmiyordu. Yanına işten anlayan bir arkadaş lazımdı. Bu işi en iyi bilenlerden Ebeoğullarının yanındaki Kosti adlı satıcıyı buyuk para teklif ederek almayı başardı. Kosti, Vehbi Koç'a bu meslekte çok şey oğretti.
DERS: İŞİ İYİ BİLENLERLE ÇALIŞINİlk gunlerdeki bir inancımdan hiç şaşmadım: Yeni bir işe girmeden once konuyu iyice incelemek ve o işten anlayan bir veya birkaç kişiyi yanına alarak birlikte çalışmak, işte başarılı olmanın en başta gelen şartlarındandır.

3-BEN İ TERSLEDİ, ÇOK ÜZÜLDÜMDukkan için 50 kiloluk bir fıçı karpit alacaktım. Galata'da o devrin çok tanınmış bir firması olan Gesaryan mağazasına girdim (…) Bay Agop'tan kiloda 10 para indirim istedim. Mağazada camekan içinde oturan çorbacıya, yani patrona gitmemi soyledi. İçeri girdim. Çorbacı sert bir tavırla, "Git Agop'la konuş, olmaz!" dedi ve beni tersledi. Son derece uzuldum. (sonra) Galata'daki o dukkanda camekan arkasından tersleyen ve indirim yapmayan buyuk çorbacı, Sirkeci'de odama kadar geldi ve bana 'Koç Bey' diye bol bol iltifat ediyordu. Allah'ın buyukluğu bana bu anı gostermişti.

DERS: NEZAKET VE TATLI S ÖZDEN AYRILMAYIN

İnsan ne olursa olsun, kendinden kuçuğune ve buyuğune, karşısındakinin mevkiine, işine, sanatına bakmadan, ayırım gozetmeden guler yuz gostermeli, tatlı sozden ayrılmamalıdır. Herkese aynı nezaketle davranan insan daima yukselir ve başarıya ulaşır.

4-GEL İNİN YÜZÜNÜ AÇMAYI UNUTMUŞUMYaşım 25'e yaklaştığı için annem ve babam beni evlendirmeye karar vermişler. Annemin kız kardeşinin kızını almaya karar vermişler, hiç karşı gelmedim. O zaman şimdiki gibi nişanlılar bir araya gelsin, yesinler, içsinler, her istedikleri yere gitsinler, bu yoktu. Bir genç nişanlısını ancak nikahtan ve duğunden sonra gorebilirdi. 1926 yılının ilk haftasında duğunumuzu yapmaya karar verdik. O kadar yorulmuşum ki, gelinin yuzunu açmayı unutmuşum. Evlendiğim, teyzemin kızı Sadberk Hanım'ın yuzunu yakından ilk defa boyle gordum. 47 yıllık evlilik hayatımın ve aile duzenimin, iş hayatımdaki başarımda çok buyuk yeri vardır.

Koç ailesi, 1991. Soldan sağa (Ayaktakiler): İnan Kıraç, Caroline Koç, Rahmi M. Koç, Dr. Nusret Arsel, Ömer M. Koç, Erdoğan Gonul; (Oturanlar) Mustafa V. Koç, Suna Kıraç, Sevgi Gonul, İpek Kıraç, Vehbi Koç, Semahat Arsel, Ali Y. Koç (Koç Holding Arşivi)
DERS: ANNE-BABA FEDAK ÂRLIK GÖSTERMELİ
İş hayatının bitmek tukenmek bilmeyen çeşitli sıkıntıları vardır. Sabah erkenden işe başlayan ve akşam asık bir yuzle eve gelen erkeği hanımının karşılaması, "Rahatsız mısın, yorgun musun" diye gonlunu alması, eğlence ve zevklerinden mahrum kalarak erkeğinin gidişine uymasının buyuk onemi vardır. Çocuklar anne babayı daima bir fotoğraf makinesi hassaslığıyla ornek alırlar. Bu bakımdan anne babanın çocukları yetişinceye kadar buyuk fedakarlıklar gostermesi gerekir.

5- EM İN BEY'İN GÖZYAŞLARIBenim uzerimde iz bırakan muteahhitlerden biri Eskişehir Milletvekili Emin Sazak'tı. Bir gun İş Bankası'nın karşısındaki yazıhaneme geldi, oturdu, bana şunları soyledi: "Ben muteahhitlikten çok buyuk paralar kazandım. Hangi işe girmişsek kar ettik. Etrafımdaki muhendisler, 'Emin Bey sen peygamber gibi adamsın' dediler, bana gurur geldi. Kendimi peygamber değilse bile en akıllı adam sandım. Bir orman işine girdik, buyuk paralar kaybettik, hiçbir şey olmadığımı anladım. Anlaşma gereğince paraları bir hafta içinde goturmezsem iflas ettirecekler. Ankara'da Işıklar Caddesi'ndeki apartmanı, yakınındaki kuçuk binayı ve Yenişehir'deki arsamı alacaksın, 196 bin lira açığım var, bu parayı bana vereceksin…" Emlak almaya niyetim yoktu, "Musaade buyur, bir goreyim" dedim. "Gormeyeceksin" dedi ve o dev gibi Emin Bey'in gozunden yaşlar boşandı. Dayanamadım, "Aldım" dedim. Emlak fiyatları arttı, ben zarar etmedim. Emin Bey servetinin çoğunu kaybetti.

DERS: SERVET İ TEHLİKEYE DÜŞÜRME

İnsan kazandıkça, "Her şeyi ben bilirim" sanıp elindeki serveti tehlikeye duşurmemeli. Her işe girerken çok iyi duşunup taşınmalı, yoksa bu gibi şeyler her insanın başına gelebilir.

Vehbi Koç ve Henry Ford (Vekam Arşivi).

6- DAK İKADA 110 ADIMVehbi Koç'u tanıyanlar yuruyuş merakını bilirdi. İş goruşmeleri için zamanı yetmediğinde, goruşeceği kimseyle yuruyuş sırasında konuştuğu çok olmuştur. Sert ve hızlı yurur, dakikada 110 adım atardı.

DERS: SPOR YAPIN!

İşadamının çalışmasında dengeli olması, çalışmayla birlikte sporunu, eğlenmeyi, dinlenmeyi bırakmaması gerektiğini 1935 yılında oğrenmiş oldum. Bunu oğrenmeden once en genç yaşlarımı zevksiz ve neşesiz geçirmiştim. Doktora gitmek şart, ama doktorun dediğine inanmalı, sinirleri bozmadan çalışmak için dengeli bir hayat yaşamaya dikkat etmeli.

7-HAYIR İŞLERİİşe başlayıp, biraz para kazandıktan sonra mahallemde, çarşımda, halk arasında muhtaç olanlara yardım etmekten buyuk zevk almaya başladım. İsraftan her zaman kaçındım. Boş yere yanan elektrik, akan su, gereksiz kullanılan bir araba için daima mucadele ettim fakat hayır işlerine giden ve yerine giden parayı harcamaktan zevk duydum.

DERS: YARDIM YAPANLARA ALLAH B İRKAÇ MİSLİNİ VERİR!

Toplum içinde bulunanlara yardım yapanlara Allah daima yardım eder, birkaç mislini verir. Gerçekten de hayatımda ben bu zevkleri tattım, Allah da bana istediğimden çok fazlasını verdi. Vakıfları, hayatta başarılı olmuş insanların, içinde yaşadıkları topluma karşı en hayırlı ve tesirli bir borç odeme muessesesi olarak gorduğumu soylemeliyim…

8- M İSAFİRLER ERKENDEN KALKARSabahları kalkınca iki bardak su içerim. Bağırsaklarıma iyi geldiğine inanmışımdır. Gunun meyvesi neyse ondan bir tane yer, gazetelere goz gezdirir, çalışmaya başlarım. Saat 10.30'da çay, beyaz peynir ve krikkrakla hafif bir kahvaltı yaparım. Akşam yemeğinden once bir kadeh viski içerim. Gunde beş sigaram vardır. Otuz ramazanda hiç içmem. Evimde verdiğim davetlerde, misafirlerim benim yaşayış programımı bildikleri için erkenden kalkarlar…

DERS: HAYATINI İYİ KULLAN!

Çalışan insan en buyuk sermayesi olan vucudunu ve kafasını dinlendirmesini, sağlıklı tutmasını bilmelidir. Aşırılıklardan kaçınmak insanı tasarrufa, elindekini iyi kullanmaya alıştırır. İnsanoğlu her şeyden once kendi hayatını iyi kullanmayı oğrenmelidir.

9- M ÜESSESE YIKILMASIN! 17 yaşından başlayarak 46 sene geceli gunduzlu çalışıp, koca bir holding haline getirdiği Koç'u çocuklarının da aralarında olduğu hissedarlara bıraktı. Bunu yaparken, şoyle dedi: "Eğer bizlerin, benim ilelebet huzur içinde kalmamı istiyorsanız bu muesseseyi devam ettirirsiniz. Ufak tefek kaprisler uğruna muessese yıkılmasın…"

DERS: ÇOCUKLARINA GÜVEN

İnsanın eserlerini surdurmek konusunda çocuklarının duşuncelerine bir takdir payı ayırması gerekiyor. Onlara guvenmemek için esaslı bir sebep yoktur. Dunyada babalarından kalan varlığı heba edenler çoktur. Fakat o varlığa yenilerini katanlar da onlardan az değildir.

10 - 'HALK PARTİSİ'NDEN İSTİFA ET' BASKISI

Delikanlılığa geçtiği yıllarda babası onu Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti'ne yazdırdı. "Bizim nesilden olanlar Kuvayı Milliye ruhunu iyi tanır" diyor. "Dayanışma, birlik, beraberlik içinde gucumuzu toplayarak sıkıntılardan, dertlerden kurtulmak duşuncesi Kurtuluş Savaşı gunlerinde bizi o kadar sarmış ki, savaş bitti, Halk Partisi kuruldu, hepimiz girdik. Siyasal hayata atılmak, siyasetçi olmak aklımın ucundan bile geçmiyordu, sadece Ataturk'un izinde olduğumuzu gostermek istiyorduk." Ancak 1950 seçimlerini Demokrat Parti alır. Vehbi Bey'e, Halk Partisi'nden istifa ederek Demokrat Parti'ye geçmesi için baskı yapılır. Bu duygu onu yaralasa da tum direnmelerinin sonunda Halk Parti'den ayrılır ama Demokrat Parti'ye de geçmez. O tarihe kadar başarıyla surdurduğu iş hayatını tehdit ve tehlike altında gormeye başlar.

DERS: H İZMET İÇİN İLLA POLİTİKACI OLMAK GEREKMEZ

Bir işadamı siyasal ilişkilerinden dolayı gunun birinde onemli sıkıntılara uğrayabilir! Bu memleket sadece iktidarın veya muhalefetin değil, hepimizindir, butun vatandaşlar aynı geminin içindeyiz. Bir işadamının da politikacılar kadar sorumluluğu olduğuna inanan Koç için bu yuzden ekonomik hayat içindeki rolunu bırakıp siyasal hayata geçmenin bir cazibesi yoktu…

SON 24 SAATTE YA ŞANANLAR