Eğitim, yaz boyu gündemin ana maddelerinden biriydi; lise giriş sınavının yerleştirmelerindeki aksaklıklar, üniversite s...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-16 08:16:59.674398: Eğitim, yaz boyu gündemin ana maddelerinden biriydi; lise giriş sınavının yerleştirmelerindeki aksaklıklar, üniversite sınav sonuçlarının yarattığı hayal kırıklığı, karma eğitim tartışmaları...…

2000'den sonra doğanları kapsadığı kabul edilen bu kuşak, X ve Y kuşağının şekillendirdiği dunyayı nasıl algılıyor? Kutuplaşmadan etkileniyorlar mı? Gelecekle ilgili hayalleri neler? Dijitalleşme onlara neler kattı? Boğaziçi Üniversitesi'nde kuşak lar uzerine dersler veren Prof. Dr. M. Asım Karaomerlioğlu, çocuk, genç ve yetişkin psikiyatrı Yankı Yazgan ve kuşak araştırmacısı Evrim Kuran, Z kuşağını anlattı, kuşağın mensupları ise hayattan beklentilerini... (İpek İZCİ-Gizem ÇOŞKUNARDA)

Evrim Kuran (Kuşak araştırmacısı, 'Telgraftan Tablete Turkiye'nin 5 Kuşağına Bakış' kitabının yazarı)

Ö zgurluğe değer veriyorlar, insan hakları konusunda hassaslar
◊ Nas ıl tarif edersiniz Z kuşağını?- 2000-2018 arası doğduğunu varsaydığımız bu kuşak, dijital dunyanın 'goçmeni' değil, 'gerçek sahibi'. Ama sadece teknolojiyi değil; doğayı, insanları, kitapları, gezegenleri, kısacası yaşamın tum unsurlarını onemsiyorlar. Özgurluğe değer veriyorlar. İnsan hakları konusunda hassaslar. Bu kuşağın davranış kalıplarına bakarak daha yaratıcı, daha sahici, daha uyumlu bir donemin başladığını duşunuyorum. Bence hem Z'lerin hem de Y'lerin daha onceki kuşaktan en belirgin farkları; daha fazla anlam odaklı olmaları. Bu iki kuşaktan beklentim; hep daha fazlasına talip olma motivasyonuyla buyuyen tukenmişliğin yerine daha yaşanır bir dunya bırakmak için çalışmaları. O kapıyı Y'ler araladı, Z'ler bu hayali gerçekleştirecek. Onlara miras bıraktığımız statukocu, koşeli dunyanın sorunlarını derin duygusal zekalarıyla azaltacaklar. Z kuşağının ergin bireylere donuşeceği yakın gelecekte; sadeleşme, surdurulebilirlik, girişimcilik ve sivil toplum inisiyatiflerinin değer kazanacağına, doğa dostu urunlerin, barışçıl bir dilin ve yaratıcı zekanın her zamankinden daha kıymetli olacağına inanıyorum.

◊ Bu ku şağı kaygılı ya da mutlu olarak nitelendirebilir misiniz?

- 25 yıldır kuşak araştırmaları yapan, 'iGen' kitabının yazarı Dr. Jean Twenge, 2011-2012 yıllarında karşılaştığı bulguların ilk kez onu korkuttuğunu anlatıyor. Bu yıllarda iPhone satışları yuzde 50 arttı. Twenge'e gore klinik depresyon seviyelerinde de bu yıllarda artış başladı. Bu yıllarda çocuklar ilk kez umutsuz, uzgun, işe yaramaz hissettiklerini paylaşmaya başlıyor. Bugunun çocukları, sağlıklı bir çocukluğun temeli olan bazı unsurlardan yoksun.

Apolitik olmazlar

◊ Ne gibi? - Duygusal olarak erişilebilir ebeveynler, net biçimde tanımlanmış sınırlar, sorumluluklar, dengeli beslenme, yeterli uyku, hareket, ev dışı etkinlikler, yaratıcı oyunlar, sosyal etkileşim, yapılandırılmamış saatler ve sıkılma fırsatı gibi...

◊ Apolitikler mi? Dikkat s ureleri, oğrenme ve unutma hızları nasıl?

- Apolitik olacaklarını sanmıyorum. Önceki kuşak da apolitik değil, sadece pasif eylemciydi. Z'lerin daha aktif olacağını duşunuyorum. Dijital dikkat dağıtıcıları kontrol edebilirsek oğrenme ve akılda tutma hızları gelişebilir.

◊ T urkiye'deki Z kuşağını, Avrupa ve Amerika'daki yaşıtlarından ayıran ozellikler var mı?

- Hem de çok var. Turkiye'nin Z kuşağı dijital dikkat bozuculara daha fazla maruz kalıyor. 'Helikopter ebeveynlik' bizde gelişmiş ulkelere gore daha fazla hissediliyor çunku ebeveynler bizde daha kaygılı. Ama daha da onemlisi; Turkiye'nin farklı bolgelerinden Z kuşakları da birbirinin tıpatıp aynı değil. Şu anda İstanbul'un belirli semtlerinde yuruttuğumuz bir Z kuşağı araştırması var. Goruyoruz ki semtten semte bile değişebiliyor. En çok kendilerini ifade etme biçiminde farklılaşıyorlar ama kendilerini ifade etme talebinde de birleşiyorlar.
◊ 2000 do ğumlu bir birey, yakın zamanda okulunu bitirip hayata atılacak. Turkiye, bu kuşağının hayata atılmasına ne kadar hazır?- Henuz tam anlamıyla hazır değil. İş yaşamı hala Z kuşağını istihdam edebilmek için fazla konvansiyonel, fazla statukocu, fazla sıkıcı. Ama ben şu soru uzerinde durulmasını oneririm: Okullar bu kuşağa hazır mıydı ki iş yaşamı olsun?

Dr. Yank ı Yazgan (Çocuk, genç ve yetişkin psikiyatrı)
Ku şak mı toplumsal sınıf mı?
Hayat ı hangisi belirliyor?Z kuşağı, teknolojik gelişmelerin alıp başını gittiği bir donemde buyuyor. Bu onlara tarihsel bir biriciklik getiriyor olabilir. Anında sonuç alma arzusu, beklemeye tahammul edememe gibi davranışlara daha mı sık rastlıyoruz? Bunu anlamak için gelişim biliminin kullandığı bir testten faydalanabiliriz. Bekleyebilme ve doyumu erteleyebilme, davranış gelişiminin ana gostergelerinden. Bu gelişimi çocuklarda olçmeyi amaçlayan test 'marshmallow' şekerlemesiyle yapılıyor. İlk kez 1960'larda Mischel tarafından uygulandığında, onlerine konan bir marshmallow'u yemeden yeterince bekleyebilen ve iki 'marshmallow' yeme hakkını kazanan çocuklar 'kendini iyi kontrol eden' olarak tanımlanıyor. "Bu çocuklar 30 yıl sonra hayatta neredeler" diye bakıldığında, kendini iyi kontrol edenlerde şu goruluyor: Hayat başarıları, gelir ve eğitim duzeyleri ayrıca yaşam tatminleri daha yuksek! Bu çocuklara ait oldukları sosyal sınıf uzerinden bakalım. Amerika'da yapılmış yeni bir çalışmada, anneleri universite mezunu ve ev ortamı gelişimi destekleyici olan çocuklar arasında ikinci 'marshmallow'u alıp almamak hayatın geri kalanındaki başarıyı daha onceki çalışmalarda soylendiği şekilde belirlemiyor. Annelerinin eğitim duzeyi duşuk ve yoksul çocuklar arasında da ikinci 'marshmallow'u alabilmek için kendini tutabilenler, ileride bu becerinin pek faydasını goremiyor. 'Tuzu kuru' çocukların bekleme luksunu kullandıklarını, yoksullarınsa "Ne olur ne olmaz, elimizdekini bari kaçırmayalım" diye ağızlarına atıverdiklerini anlıyoruz. Bu testteki kendini tutabilme becerisini kuşaklar arasında kıyaslama aracı olarak kullanıyoruz ama belki de hayatımızı hangi kuşaktan olduğumuzdan ziyade hangi toplumsal sınıftan olduğumuz belirlemeye devam ediyor.

Prof. Dr. M. As ım Karaomerlioğlu

(10 y ıldır Boğaziçi Üniversitesi'nde kuşaklar hakkında ders veriyor)
Kendilerine çok guvendikleri için
tek adam rejimlerine s ıcak bakmazlar
◊ Z kuşağının oncekilerden farkı ne?
- Z kuşağı insanlık tarihinde ebeveynleri tarafından en çok ilgilenilmiş, kontrol edilmiş kuşak. En fazla evde oturma alışkanlığına sahip kuşak onlar. Kendileri ve aileleri dışındaki insanlara karşı guven duyguları çok zayıf, bu nedenle toplumsal aidiyet duyguları da guçlu değil. İnternet ve sosyal medya çağının çocukları; uzun uzadıya bir şeyler okuma gibi pratikleri maalesef yok. Instagram gibi her şeyin anlık olması ilgilerini çekiyor. O nedenle de bir şeye odaklanma gibi, sabretme gibi alışkanlıkları hemen hemen yok. Bu anlamda dopamin sistemlerinin çalışması problemli olduğu gibi depresyon ve benzeri mental hastalıkları en kuçuk yaşta deneyimleyen kuşak Z kuşağı. ◊ Aileleriyle nasıl ilişki kuruyorlar?- Z kuşağını belirleyen en onemli etken ebeveynleriyle kurdukları ilişkiler. Bu kuşak takriben 1997 sonrası doğduğu için daha ziyade literaturde X kuşağı (1965-1981) olarak adlandırılan kuşağın çocukları. X kuşağı rekabetçi, pragmatist, temkinli, idealizmden uzak, ekonomik zorluklar yaşamış bir kuşak olarak çocuklarını kendi bilgi ve deneyimleri ışığında biçimlendirmeye çalışıyor. X kuşağı geçmiş kuşakların çocuk yetiştirme deneyiminden, bir anlamda tarihsel 'bilgelik'ten çok internetten araştırarak ve 'bilimsel' verilere dayanarak Z kuşağını yetiştirmeye çalıştığı için internetteki bilgi kirliliğinden de musdarip oluyorlar. X kuşağının idealizmden uzak oluşuı Z kuşağı çocuklarının manevi dunyalarını eksik bıraktığı için bu çocukları internet gibi mecralardaki sozde idealist çağrılara duyarlı hale getiriyor. **Z ku şağı, X kuşağı ebeveynleri tarafından maksimum korunmayla yetişiyor. O nedenle Z kuşağı çocukları en basit işleri bile kendileri halletmeyi maalesef oğrenmedikleri için bu durumun gerçek hayatta nasıl bir etkisi olacağını zamanla goreceğiz.Hiyerarşiyi sevmiyorlar

◊ Dunyaya nasıl bakıyorlar?

- Yaratıcılığa ve şahsiyete onem veriyorlar. Bildiğimiz turden iş hayatları istemiyorlar. Her şeyin hakları olduğunu duşunuyorlar. Hemen her turlu sorunu ebeveynlerine havale ettikleri için hiçbir şeyin değerini alın terleriyle deneyimlemiyorlar. Her şeylerini 'Siri'ye soruyorlar. İdealleri zayıf, bireysellikleri gelişkin. Markacı oldukları için sahte markaları dolayısıyla sahte insanları da çabuk tespit ediyorlar. Hiyerarşiyi sevmiyor lar.
◊ Bu çocuklar 2050'lerin Turkiye'sini yonetecek. Onlardan nasıl bir gelecek bekleyebiliriz?
- Dunyada değişim hızının en yoğun yaşandığı bir doneme geldikleri için adaptasyon ozelliklerinin daha fazla olacağını duşunebiliriz. Bu muspet bir durum olacak ulke yonetecekleri zaman geldiğinde. 'Turk milleti' gibi genellemelerden çok aile ilişkileri ekseninde hayatları biçimlendiği için bu kuşağın daha 'çokkulturluluğe saygılı' bir yonetici kuşak olması beklenebilir. Aynı şekilde kendilerine çok guvenen bir kuşak oldukları için otoriter ve tek adam rejimlerine sıcak bakmayacaklarını duşunebiliriz. Ekonomiye ve kulture damga vurabilecek bir kuşak olmakla birlikte siyasette çok başarılı olabilecekleri intibaını vermiyorlar.
◊ Turkiye'deki kutuplaşmanın izlerini Z kuşağında gorebiliyor muyuz?
- Gerek Turkiye'de gerek dunyada kutuplaşmanın asıl mimarı 1945-1964 arası doğan 'baby boomer'lar. O nedenle aileleri uzerinden kutuplaşmayı yaşamakla beraber bu kuşağın internet uzerinden daha kuresel bir hayat yaşamasının uzun donemde daha birleştirici bir kuşak olacağını umabiliriz. Ancak hayatın ve seleksiyon sureçlerinin hızlanmasından dolayı kendi içlerinde de uçlar arası farklar çok olacak. Bu tur uçlarda toplanma bizim bildiğimiz kutuplaşmadan daha farklı bir nitelik.
◊ Çok tartışılan eğitim sistemi size ne duşunduruyor? Z kuşağına etkisi nasıl olur?
- Z ku şağı merkezi eğitimin standartlaşmış sisteminden en az etkilenecek kuşak olacaktır. 'Online' platformlar uzerinden daha farklı bilgilere ulaşabilecekler, internetten uzaktan ilginç dersler izleyebileceklerdir. Turkiye'deki şu anki merkezi eğitim sisteminin bu kuşağa verebileceği somut fazla bir şey yok.Z KUŞAĞI ÇOCUKLARI ANLATIYORIlgın Sile (12)Bence dunyayı unicorn'lar yonetsin

**◊ Bir YouTube kanalım var. Hafta sonları voleybol antrenmanından donunce eğlenceli videolar çekiyorum. 'Enes Batur', 'Reynmen', 'Başak Karahan', 'Meryem Can', 'Şeyda Erdoğan', 'Yapyap', 'OHA diyorum!' kanallarını seviyorum. ◊ Unicorn'larla dolu bir dunya hayal ediyorum, dunyayı onlar yonetsin. Her şey onlar gibi renkli ve sevimli olsun.

Babası Ozan Sile: Ilgın'ın videoları kendi kendine edit'lemesi beni şaşırtıyor. Benim çocukluğumda bu kadar teknoloji yoktu, gunlerimiz dışarıda oynayarak geçiyordu. **

Can Y oruk (14)

**

**Yunan mitolojisine merakl ıyım

**◊ Super kahramanların olduğu dizi ve filmleri çok seviyorum. 'Flash' ve 'Arrow' favorim. ◊ Yunan mitolojisine meraklıyım. Arkadaşlarımla biraz oyun, biraz kızlar, biraz da sınavlar hakkında konuşuyoruz. ◊ Telefonda oyun sınırım; 30 dakika.

Annesi Şebnem Yoruk: Ben oğrenciyken odevlerimi Meydan Larousse'a bakarak yapardım. "Öğretmen ve mudur ne derse doğrudur" diye duşunur, sorgulamazdık. Şimdiki çocuklar kendi fikri dışında bir şey soylenince mutlaka irdeliyor. **Elanur Als ırt (13)Haberleri seyretmek içimi karartıyor

**◊ Instagram benim için onemli. 332 takipçim var. Giyinmeyi, kuafore gitmeyi çok seviyorum. Hafta sonları kız arkadaşlarımla alışveriş yapıp sinemaya gidiyoruz.

◊ Atletizm, hentbol ve voleybolla ilgileniyorum. Seneye TEOG'a gireceğim ama şimdiden çalışmayı doğru bulmuyorum çunku her an o da değişebilir. ◊ Haberleri seyretmek istemiyorum, içim kararıyor.Annesi Başak Alsırt: Biz sokakta doyasıya oynardık. Guzel dostluklar edindik. Bu kuşağın arkadaşları maalesef telefonları.

Halil Bilal Ta şyiyen (13)

**G unumun yuzde 70'ini telefonda geçiriyorum

**◊ Futbol oynuyorum, buyuyunce kaleci olmak istiyorum. Telefonumda en çok 'OSM' futbol oyunu oynuyorum. Gunumun yuzde 70'ini telefonda geçiriyorum. Bir tek odevlerimi yaparken telefonumdan ayrılıyorum o surede de şarja koyuyorum.◊ Instagram'da 459 takipçim var.Annesi Ayşe Taşyiyen: İki oğlum var, onların dunyasına yabancıyım. Bıraksam, tum gun tablet ve telefondan başlarını kaldırmazlar. Ben de onları her hafta sonu futbol okuluna goturuyorum. Ellerinde tablet olacağına ayağında top olsun.

Osman Cohen (10)
Ders çalışırken telefonum yanımdadır

◊ Teknolojiyle aram hiç kimseyle olmadığı kadar iyi. Ders çalışırken de telefonum yanımdadır. En çok YouTube, WhatsApp, Instagram ve Shadow Fight uygulamalarını kullanıyorum. ◊ Genelde spor filmlerini izlemeyi severim. En sevdiğim kitap ve film serisi; 'Saftirik'. Annesi Pınar Cohen: Bizler hırslı, hedefleri olan ve verilen odevleri sorgulamadan kabul eden çocuklardık. Oğlum, yapacağı her şeyi sorgulayan bir çocuk. Geçmişe değil, geleceğe odaklı. Çevreye ve ayrımcılığa karşı oldukça duyarlı.

Nil Durak (12)

**Bir de ğişiklik şansım olsa sınavı kaldırırdım

**◊ Seneye TEOG sınavına gireceğim için haftanın altı gunu okula gidiyorum! Çok ders çalışıyoruz. Dunyada bir şeyi değiştirebilecek olsam sınavları kaldırırdım. ◊ En sevdiğim fenomenler 'Orkun Işıtmak', 'Enes Batur' ve 'Kafalar'. En favori dizilerim; 'Erkenci Kuş' ve '4N1K: İlk Aşk'.

◊ Arkadaşlık benim için onemli. Birinin benim yakın arkadaşım olması için çok durust olması gerek.

Seran Turan (11)
**YouTube kullanmama izin yok

** ◊ Hafta sonu evde televizyon izleyerek ya da parkta arkadaşlarımla vakit geçiriyorum. Futbolu ve yakartopu seviyorum.◊ Ders çalışmaktan hoşlanmıyorum. Annem ve babam, "Ders çalış" dediğinde onlarla pazarlık yapıyorum. ◊ Benim annem YouTube'a ve birçok uygulamaya izin vermiyor.◊ Bir sihirli değneğim olsa annemin evde kopek beslememe izin vermesini sağlardım.

Nejat Efe Özamaç (11)

**Oy vermeyi d uşunmuyorum

**◊ Baletim, altı senedir Mimar Sinan'da okuyorum.◊ Tamamen telefonuma bağlıyım. Teknolojiyle aram çok guzel. YouTube, Instagram hepsi var bende. 'Orkun Işıtmak'ı ve 'Kafalar'ı takip ediyorum. 'Enes Batur'un tipini sevmiyorum, ergen ergen hareketler yapıyor.

◊ Dunyada beni mutsuz eden şeylerin başında kaba insanlar geliyor. Bir de siyasete inanmıyorum, buyuyunce oy vermeyi de duşunmuyorum.

SON 24 SAATTE YA ŞANANLAR