Özet (TL;DR) @ 2018-09-15T14:11:00.000Z: UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde bulunan, dünyanın en eski yerleşim yerlerinden Harran Ören Yeri’nde, Emeviler döneminde İslami esaslara göre yapılan 32 tuvalet ortaya çıktı.


Turkiye

14:11 15.09.2018(Guncellendi 15:34 15.09.2018) URL'yi kısaltın

UNESCO Dunya Miras Geçici Listesi'nde bulunan, dunyanın en eski yerleşim yerlerinden Harran Ören Yeri'nde, Emeviler doneminde İslami esaslara gore yapılan 32 tuvalet ortaya çıktı.

Harran ilçesiyle ozdeşleşen arı kovanı şakindeki konik kubbeli evler ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

UNESCO Dunya Miras Geçici Listesi'nde yer alan Harran Ören Yeri'nde kazı çalışmalarını 2014 yılından beri yuruten Harran Üniversitesi Arkeoloji Bolumu ve Harran Ören Yeri Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Önal, İslami geleneğe gore Anadolu'nun ilk hamam ve umumi tuvalet geleneğinin gunumuze Harran'dan geldiğini belirtti.

1270'li yıllarda Moğollar tarafından Harran'ın yakılıp yıkıldığını anlatan Prof. Dr. Mehmet Önal, buradaki kalıntıları gun yuzune çıkartmak için 100 kişilik bir ekiple kazıların devam ettiğini ifade ederek şunları soyledi:

-- Harran'ın tarihsel oneminin bilinciyle arkeolojik kazılarımızı surduruyoruz. Emeviler Donemi'nde Harran Ulu Cami yapıldı. Harran Ulu Cami'nin yanı başında şadırvanlı avluyu bulduk. Kazılarımızda ortaya çıkardığımız her eser, Orta Çağ donemine ait Anadolu'da ilk olma ozelliğindedir. Burada yeni bulduğumuz 32 tuvalet Anadolu'daki ilk orneklerdir. O donemde İslam sanatı 8'inci yuzyılda oluşmamış, ancak Roma'dan hamam mimarisini almıştır.

-- Geçen zaman zarfında kendi İslam ahlakına, prensibine uygun olarak hamamın bolumleri de değiştirmiştir. Havuzlu yıkanma yerlerine bolmeler açıp kurna koymuşlar. Yine o donemlerde Anadolu'nun ilk umumi tuvalet ve lavaboları yapılan kazı çalışmalarıyla ortaya çıktı. Şadırvanlı bir avlu ve 32 tuvaleti var. Bu tuvaletlerin aralarına ince perdeler çekildiğini goruyoruz.

-- O donem tuvalete giden kişiler, birbirini gormuyor. Yunan ve Roma da insanlar 'Latrinalar' kullanılırken, yan yana oturarak, birbirlerini gorerek tuvalet ihtiyacını gideriyordu. Harran'da o donem İslam ahlak ve prensiplerine uygun olarak bu hela ve lavaboların planında değişiklik yapmıştır. Aralarına perde duvarları yapmış o donemki uygulama daha sonra butun dunyada uygulanmaya başlanmıştır. Yine o donemlerde sabun koymak için bu tuvaletlerin yanına kuçuk havuzlar yapmışlar. Yani Harran'da temizliğe çok onem veriliyordu. Yine bu şadırvanlı avlunun hemen yanında 2 metre yuksekliğinde 1,5 metre genişliğinde kanalizasyona rastladık. Bu da Harran'da temizliğe ne kadar onem verildiğini gosteriyor.