Özet (TL;DR) @ 2018-09-14T06:24:22.000Z: Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Bumin Doğrusöz, 32 sayılı karara göre sözleşmelerdeki TL zorunluluğunun Türkiye'de yerleşmiş gerçek ve tüzel kişileri ilgilendirdiğini belirterek,…


Marmara Üniversitesi İktisat Fakultesi Öğretim Üyesi Bumin Doğrusoz, 32 sayılı karara gore sozleşmelerdeki TL zorunluluğunun Turkiye'de yerleşmiş gerçek ve tuzel kişileri ilgilendirdiğini belirterek, futbolcuların yabancı uyruklu olduğu için kapsama girmeyeceğini soyledi.

Turk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararda yapılan değişikliğe gore Turkiye'de yerleşik kişilerin, ilgili Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dahil her turlu menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sozleşmelerinde sozleşme bedeli ve bu sozleşmelerden kaynaklanan diğer odeme yukumlulukleri doviz cinsinden veya dovize endeksli olarak kararlaştırılamayacak. Kararın yururluğe girdiği tarihten itibaren 30 gun içinde, daha once akdedilmiş yururlukteki sozleşmelerde doviz cinsinden belirlenmiş bedeller, Bakanlıkça uygun gorulen haller dışında, Turk parası olarak taraflarca yeniden tespit edilecek. Kararda, bu hukumlerin Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca yurutuleceği belirtildi.

Kuru kira bedelini tarafların belirleyeceğini anlatan yetkililer, uyulmadığı takdirde sozleşmelerin kanuna aykırılığı, geçersiz hale gelmesi durumunun soz konusu olacağını, 3 bin 600 lira ile yaklaşık 50 bin liraya kadar ceza sonucu doğuracağı kaydedildi. Cumhurbaşkanlığı kararının dun Resmi Gazete'de yayımlanmış haline gore kapsam geniş. Kararın ardından yetki Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verildiği için şimdi gozler bu bakanlıkta.

KARARIN DETAYLARI BEKLEN İYOR

Hurriyet'ten Neşe Karanfil'in haberine gore, turizm şirketleri kararın kendilerini ilgilendirip ilgilendirmediği noktasında net bir açıklama olmadığını soyluyor. Prontotour Yonetim Kurulu Başkanı Ali Onaran, "Turkiye'de tur satıyor olabiliriz ama yurtdışındaki bir hizmetin satışını yapıyoruz. Eğer turizmcilere de "TL'ye doneceksiniz" denirse, doneceğiz. Ancak yurtdışı uçuşları THY dahi dovizle bilet satıyor. Yurtdışındaki otel, rehber ve otobus hizmetleri için de doviz ile odeme yapıyoruz" diye konuştu. Detayların henuz açıklanmadığının altını çizen Jolly Tur Genel Muduru ve Yonetim Kurulu Üyesi Figen Erkan da, "Yurtdışı turlarda fiyatlar doviz olarak afişe edilse de, odeme TL oluyor. Fiyatların doviz olarak belirlenmesinin sebebi de hizmetin yurtdışında olması. Eğer fiyatl TL olarak duyurulacak denirse uygulaması zor olur. Ayrıca erken rezervasyon ile alışveriş yapan tuketci de avantajını kaybedebilir. Çunku indirimlerinin yanı sıra kurlardaki yukselişlerden de etkilenmiyorlardı. Tam bir yorum yapmak için henuz erken. Karar netleşince gerekli aksiyonları alacağız" dedi.

AVM 'LERİN 15 MİLYAR DOLAR BORCU VAR

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği Başkanı Hulusi Belgu ise kararnameyi net olarak değerlendirmek için Hazine ve Maliye Bakanlığının duzenlemesini bekleyeceklerini belirterek, şoyle konuştu: "En hassas iki noktadan biri AVM'lerin buyuk bolumu Turk bankalarına, 15 milyar doların uzerinde doviz kredisi borcu var. Dolayısıyla borcun ifası için dovizle borcu olanların istisna tutulması ya da bu borçların da TL'ye çevrilmesi gerekir. İkinci olarak Turkiye'ye 17 milyar dolarlık yabancı yatırımcı gelmiş, bunların iştahını kaçırmamak, onları urkutmemek gerekir. AVM'ye gelen yabancı yatırımcı doğrudan yabancı sermayenin yuzde 10'unu oluşturuyor. Turkiye genelinde yatırım buyukluğu 58 milyar dolar olan 410 AVM var ve bunların da yuzde 30'u yabancılar tarafından yapılmış. Bundan sonraki sozleşmelerde tahmin ediyorum ki guncel kur esas alınması bekleniyor. Her bir AVM'de ortalama 300'e yakın kiracı var, bu da binlerce sozleşme demek. Taraflar arasında uzlaşmazlık da çok olacak. Perakendecilerin guncel kurlara itiraz edeceklerini duşunuyorum."

YABANCI FUTBOLCULAR KAPSAMA G İRECEK Mİ?

Kararda "Turkiye'de yerleşik kişiler" tanımı kullanılıyor. 32 sayılı karara gore "Turkiye'de yerleşik kişiler" tanımı, "Yurtdışında işçi, serbest meslek ve mustakil iş sahibi Turk vatandaşları dahil Turkiye'de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek ve tuzel kişileri" kapsıyor. Marmara Üniversitesi İktisat Fakultesi Öğretim Üyesi Bumin Doğrusoz, 32 sayılı karara gore sozleşmelerdeki TL zorunluluğunun Turkiye'de yerleşmiş gerçek ve tuzel kişileri ilgilendirdiğini belirterek, futbolcuların yabancı uyruklu olduğu için kapsama girmeyeceğini soyledi.

PEREKANDEN İN ELİ RAHATLAR

Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, kararın perakendenin elini rahatlatacağını belirterek, "Adil ticaret duzeninin tesisi konusunda onemli bir adım atıldı ve TL ile ticarete donuşte en onemli virajlardan biri alındı" dedi. Öncel, markalar tarafından kendilerine "TL'ye donuşte hangi kur esas alınacak?" sorusunun yoneltildiğini aktararak, her bolge, AVM ve markanın farklı dinamikleri bulunduğunu soyledi. Öncel, "Çok sayıda AVM'de 2016 başındaki kurlar uzerinden kiramızı oduyoruz. Sorunlu olarak gorduğumuz AVM'lerde aynı dengenin oluşacağını tahmin ediyoruz" diye konuştu.

MEVCUT KONTRATLAR YER ALMAMALI

Tum Oto Kiralama Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Başkanı İnan Ekici, bu kararla birlikte işini finansal risk almadan doğru yoneten firmaların cezalandırıldığını belirterek, "Sektorun doviz bazlı kredilerinin TL'ye dondurulmesi birçok sebepten mumkun gorunmemektedir. Doviz krediler TL krediye çevrilse bile faiz artışı riskine karşı şirketler kendilerini koruyamayacaklardır. Ayrıca onceden yapılmış duşuk faizli doviz kredilerinin yerini %35'lerin uzerinde faiz yuku bulunan TL kredileri alacaktır ki bu ek maliyetin muşterilere yansıtılması oldukça guç olacaktır. Sektorun sağlıklı faaliyetine devam etmesi ancak mevcut kontratlar için geçerliliğinin iptali ile mumkun olur" dedi.

KONUTLAR ETK İLENMEZ

Gayrimenkul sektoru temsilcileri konut satışlarının bu karardan etkilenmeyeceğini ancak alışveriş merkezi yatırımcılarını buyuk risk beklediğini dile getirdi. Mevcutta konut ofis satışlarının Turk Lirası uzerinden olduğunu belirten sektor temsilcileri dovizle borçlanan alışveriş merkezi yatırımcısının zorlanacağını soyledi. DAP Yapı Yonetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz, bu kararın sadece kiracıyı koruduğunu, yatırımcının da korunması gerektiğini soyledi.